Nỗ lực khôi phục lưu thông qua Eo biển Hormuz

Xung đột leo thang và Iran tiếp tục phong tỏa Eo biển Hormuz, khiến nhiều tàu chở dầu mắc kẹt, đẩy giá năng lượng lên cao, gây bất ổn kinh tế toàn cầu. Các nỗ lực ngoại giao được đẩy mạnh nhằm nhanh chóng khôi phục tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới.

Tàu hàng lưu thông qua Eo biển Hormuz trước khi bị phong tỏa. Ảnh: GETTYIMAGES
Tàu hàng lưu thông qua Eo biển Hormuz trước khi bị phong tỏa. Ảnh: GETTYIMAGES

Yêu cầu cấp bách

Phát biểu ý kiến khi chủ trì hội nghị quốc tế trực tuyến về Eo biển Hormuz hôm 2/4, Bộ trưởng Ngoại giao Anh Yvette Cooper nêu bật “nhu cầu khẩn cấp” về mở lại eo biển chiến lược này, nhấn mạnh việc gián đoạn tuyến hàng hải quốc tế đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh kinh tế toàn cầu. Hội nghị có sự tham gia của các đại diện từ hơn 40 quốc gia, chủ yếu là các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) nhưng không có Mỹ, cùng các tổ chức quốc tế, trong đó có Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO). Cuộc họp diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi các quốc gia nhập khẩu dầu giành quyền kiểm soát Eo biển Hormuz.

Tại hội nghị, các nước khẳng định, Eo biển Hormuz là một trong những hành lang hàng hải quan trọng nhất thế giới, giữ vai trò then chốt đối với xuất khẩu năng lượng toàn cầu, đồng thời cảnh báo việc gián đoạn hoạt động lưu thông qua đây đang tác động sâu rộng tới nguồn cung, giá cả và ổn định kinh tế toàn cầu. Hội nghị đã thảo luận về các biện pháp phối hợp, bao gồm gia tăng sức ép ngoại giao và các biện pháp kinh tế nhằm khôi phục hoạt động hàng hải, đồng thời hỗ trợ giải phóng các tàu và thuyền viên mắc kẹt.

Nhiều nước yêu cầu bảo đảm quyền tự do hàng hải và phản đối các hành động cản trở hoặc áp đặt điều kiện đối với tàu thuyền qua lại. Kể từ khi xung đột giữa Mỹ và Iran bùng nổ, đến nay đã xảy ra ít nhất 25 vụ tấn công nhằm vào tàu thuyền trong khu vực Eo biển Hormuz, khiến khoảng 20.000 thủy thủ trên gần 2.000 con tàu bị mắc kẹt.

Kết thúc hội nghị, hơn 40 quốc gia cùng các tổ chức quốc tế ra tuyên bố chung kêu gọi “mở lại ngay lập tức và vô điều kiện” Eo biển Hormuz nhằm khôi phục lưu thông tại tuyến hàng hải chiến lược của thế giới.

Trước đó, 37 quốc gia cũng đã ký tuyên bố bày tỏ sẵn sàng đóng góp vào các nỗ lực phù hợp nhằm bảo đảm lưu thông an toàn qua Eo biển Hormuz. Anh, Pháp, Đức, Italia, Nhật Bản và Hà Lan nằm trong nhóm nước ký tuyên bố, trong khi Mỹ, Trung Quốc và phần lớn các nước Trung Đông chưa tham gia. Kế hoạch giải cứu những con tàu mắc kẹt tại Eo biển Hormuz sẽ được thảo luận tại hội nghị về điều phối quân sự toàn cầu, dự kiến diễn ra ngày 7/4 tới.

Hạ nhiệt xung đột

Trong bối cảnh Mỹ kêu gọi hành động nhằm khai thông Eo biển Hormuz, các nước nhấn mạnh ưu tiên giải pháp ngoại giao và cảnh báo việc sử dụng vũ lực có thể gây thêm căng thẳng và kéo theo hậu quả khó lường. Các thành viên Hội đồng Bảo an LHQ cũng chia rẽ về dự thảo nghị quyết do Bahrain đề xuất, theo đó cho phép các quốc gia sử dụng biện pháp “phòng vệ cần thiết” nhằm bảo đảm an toàn hàng hải tại Eo biển Hormuz. Kế hoạch bỏ phiếu dự thảo nghị quyết dự kiến ngày 3/4 đã phải hoãn lại.

Theo dự thảo nghị quyết, các quốc gia có thể được phép hành động đơn lẻ hoặc theo cơ chế hợp tác đa quốc gia trong phạm vi Eo biển Hormuz và vùng lân cận trong tối thiểu 6 tháng. Nội dung dự thảo nhấn mạnh đến tính chất phòng vệ để trấn an các bên còn do dự. Tuy nhiên, một số thành viên Hội đồng Bảo an bày tỏ lo ngại về khả năng căng thẳng gia tăng và hậu quả khó lường từ biện pháp sử dụng vũ lực.

Trong khi đó, Trung Quốc nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu là ngừng giao tranh. Trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Saudi Arabia, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị nhấn mạnh cần tránh làm leo thang đối đầu và căng thẳng quân sự. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng, trước hết cần có một lệnh ngừng bắn và nối lại đàm phán. Các nước thành viên Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) cũng cho rằng giải pháp lâu dài cần gắn với tiến trình chính trị nhằm hạ nhiệt xung đột.

Tổng Thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez nhấn mạnh yêu cầu hạ nhiệt căng thẳng tại Eo biển Hormuz, cho rằng các biện pháp quân sự đơn thuần sẽ không giải quyết được vấn đề. Lãnh đạo IMO kêu gọi thúc đẩy giải pháp ngoại giao, phối hợp quốc tế, nhằm hỗ trợ giải phóng các tàu mắc kẹt, sơ tán hàng chục nghìn thuyền viên, đồng thời thiết lập hành lang nhân đạo.

Trước khi xảy ra xung đột, Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu từ vùng Vịnh. Hoạt động qua lại của tàu thuyền bị hạn chế đã tác động nghiêm trọng đến nguồn cung năng lượng và thương mại toàn cầu. Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo, tình trạng phong tỏa kéo dài có thể khiến 9 triệu người rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực.

Hiện Iran chặn hoàn toàn các phương tiện liên quan đến Mỹ, Israel và đồng minh, chỉ cho phép một số tàu từ các “quốc gia thân thiện” đi qua. Iran thông báo đang dự thảo cơ chế điều phối hoạt động hàng hải qua Eo biển Hormuz và có thể đàm phán với các nước liên quan nhằm thiết lập khuôn khổ hợp tác. Trong nỗ lực mới nhất, ngày 4/4, Iran cho phép các tàu vận chuyển hàng hóa thiết yếu và viện trợ nhân đạo đi qua Eo biển Hormuz.

Có thể bạn quan tâm

Việt Nam là nước tiên phong trong việc ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo. Ảnh: MINH LÊ

Hợp tác để thích ứng với công nghệ

Việc ứng dụng phổ biến trí tuệ nhân tạo (AI) trong các hoạt động của đời sống xã hội, đặc biệt là trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật đòi hỏi ASEAN cần tăng cường hợp tác nhằm góp phần nâng cao hiệu quả công tác tư pháp, khả năng tiếp cận pháp luật và niềm tin trong khu vực.

Madagascar hỗ trợ nông dân trồng cà-phê. Ảnh: STOCK

Madagascar phát triển bền vững ngành cà-phê

Chính phủ Madagascar vừa công bố kế hoạch trồng cà-phê quy mô lớn với diện tích lên tới 100.000 ha, tập trung cải tạo các vùng trồng hiện hữu, đồng thời phát triển diện tích mới. Thông qua chương trình, đảo quốc Ấn Độ Dương này kỳ vọng tìm lại vị thế trên thị trường cà-phê thế giới sau nhiều năm sản lượng suy giảm.

Một tuyến đường cho người đi bộ và xe đạp tại Bogotá. Ảnh: THE GUARDIAN

Colombia thúc đẩy bình đẳng giới

Tại Thủ đô Bogotá của Colombia với khoảng 10 triệu dân, xe đạp là phương tiện đi lại phổ biến, với gần 900.000 chuyến mỗi ngày, cao nhất ở Mỹ latin. Tuy nhiên, phụ nữ chỉ tham gia 28% số chuyến đi bằng xe đạp. Thực tế này đang thúc đẩy Bogotá triển khai các giải pháp nhằm khuyến khích phụ nữ sử dụng xe đạp và thu hẹp khoảng cách giới trong giao thông.

Biếm họa: CHAPPATTE

Ý tưởng kỳ quặc

Bộ trưởng An ninh quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir vừa công bố kế hoạch đưa khoảng 250.000 người Palestine rời khỏi Dải Gaza ngay trong năm đầu tiên, tiến tới di dời toàn bộ khoảng hai triệu người dân ở vùng đất hẹp ven Địa Trung Hải này trong sáu năm tiếp theo.

Hoạt động mở màn Lễ trao giải Ig Nobel. Ảnh: NPR

Khích lệ niềm say mê khoa học

Lễ trao giải thưởng Ig Nobel lần thứ 36 vừa diễn ra ngày 3/9 tại Zurich (Thụy Sĩ), tôn vinh những phát hiện khoa học kỳ lạ và đáng suy ngẫm. Trước thềm mùa giải Nobel thường bắt đầu từ giữa tháng 10 hằng năm, Ig Nobel trở thành một điểm nhấn thú vị, góp phần khích lệ niềm say mê và sự tò mò trong nghiên cứu khoa học.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

“Canh bạc” dầu mỏ

Thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Venezuela thoạt nhìn là một “món hời” khi trao cho Washington có cơ hội tiếp cận và kiểm soát hơn 65 tỷ thùng dầu, tương đương khoảng 20% tổng trữ lượng dầu của Venezuela - quốc gia đang sở hữu kho dầu lớn nhất thế giới. Song, nếu tính toán chi ly thì thực tế lại không đã hẳn “ngon ăn”.

Người di cư tràn vào Ceuta hồi cuối tháng 7. Ảnh: REUTERS

Ceuta đối mặt khủng hoảng nghiêm trọng

Chính quyền Ceuta, vùng lãnh thổ Tây Ban Nha ở Bắc Phi, cảnh báo thành phố đang đối mặt tình trạng cực kỳ nghiêm trọng và có nguy cơ mất kiểm soát, bởi hàng nghìn người di cư vẫn ở lại sau làn sóng vượt biên quy mô lớn từ Morocco hồi cuối tháng 7 vừa qua. Madrid đã phải đề nghị EU hỗ trợ xử lý số người di cư còn lại tại Ceuta.

Các Bộ trưởng nhóm 5 nước châu Âu và đại diện EU trước cuộc họp ở Copenhagen hôm 4/9. Ảnh: REUTERS

Châu Âu lên kế hoạch chuyển người di cư

Đan Mạch, Áo, Đức, Hà Lan và Hy Lạp đặt mục tiêu ký kết thỏa thuận trong năm nay để đưa những người di cư không có giấy phép cư trú hợp pháp tại Liên minh châu Âu (EU) đến các quốc gia ngoài khối. Tại cuộc họp các Bộ trưởng Nội vụ ở Copenhagen (Đan Mạch), 5 nước châu Âu đã thống nhất mô hình chung về các “trung tâm hồi hương”, nhằm chuyển người di cư tới từ năm 2027.

Biếm họa: FARES GARABET

Vòng đối đầu mới

Bất chấp xung đột leo thang, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian một lần nữa khẳng định, nước này không tìm kiếm chiến tranh, sẵn sàng đối thoại và hợp tác. Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh Iran và Mỹ đã nối lại các cuộc tấn công lẫn nhau sau khoảng một tháng yên tĩnh.

Ảnh: AP

Vai trò quan trọng của cảnh báo sớm

Hiệu trưởng Rajendra Dawadi (trong ảnh) của Trường trung học Tribhuvan Trishuli, huyện Nuwakot (Nepal) đang gây chú ý những ngày qua sau khi ông đã có quyết định giúp cứu sống hơn 900 học sinh chỉ ít phút trước khi ngôi trường bị lũ quét cuốn trôi. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của cảnh báo sớm và phản ứng kịp thời trong ứng phó thiên tai.

Phần lớn cử tri Iceland không muốn gia nhập EU. Ảnh: EPA

Iceland không tiếp tục đàm phán gia nhập EU

Iceland sẽ không nối lại đàm phán về việc gia nhập Liên minh châu Âu (EU), sau khi đa số cử tri bỏ phiếu phản đối trong cuộc trưng cầu ý dân cuối tuần trước. Đây được xem là đòn giáng mạnh không chỉ với nỗ lực của Chính phủ Iceland nhằm tiếp tục nỗ lực đưa nước này hội nhập EU, mà còn với cam kết của Liên minh cờ xanh sẵn sàng mở đường kết nạp Iceland.

Biếm họa: SCHOT

Giận cá chém thớt

Bế tắc trong nỗ lực buộc Iran khuất phục, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang trút sự thất vọng lên chính những đồng minh từng được kỳ vọng hỗ trợ Washington khơi thông “yết hầu” dầu khí Hormuz.

Hàng chục nghìn người bị ảnh hưởng bởi thảm họa. Ảnh: AP

Chạy đua cứu nạn ở Himalaya

Năm ngày sau trận lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc, công tác tìm kiếm cứu nạn vẫn được triển khai khẩn trương trong điều kiện đặc biệt khó khăn. Hàng nghìn người còn mất tích, trong khi nguy cơ xuất hiện thêm các đợt lũ mới tiếp tục đe dọa lực lượng cứu hộ và người dân tại vùng thảm họa.

Nhân viên của Halo Trust rà phá bom mìn tại Daraa. Ảnh: UNMAS

Bom mìn chưa nổ đe dọa hàng nghìn người dân

Theo CNN, trên các cánh đồng ở Daraa, miền nam Syria, hiện vẫn ngổn ngang chất nổ còn sót lại từ cuộc xung đột. Số liệu của tổ chức Halo Trust (Anh) cho thấy, ít nhất 800 người, trong đó gần 35% là trẻ em, đã thiệt mạng vì bom mìn chưa nổ kể từ khi chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad sụp đổ vào cuối năm 2024.

Thủ đô Damascus của Syria.Ảnh: WIKIPEDIA

Syria hướng tới tái thiết đất nước

Tổng thống Syria Ahmad al-Sharaa tuyên bố quốc gia này đang từng bước khép lại một giai đoạn đau thương trong quá khứ, mở đường cho tái thiết, xây dựng và phát triển đất nước. Tuyên bố được ông al-Sharaa đưa ra sau khi Mỹ đưa Syria ra khỏi danh sách các quốc gia bảo trợ khủng bố.

Hai nhà lãnh đạo Triều Tiên (bên trái) và Mỹ gặp gỡ tại Singapore. Ảnh: XINHUA NEWS AGENCY

Kỳ vọng bước đột phá

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un vào mùa thu năm nay đang mở ra khả năng về cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều lần thứ tư. Tuy nhiên, từ đề nghị của Washington đến một cuộc gặp thật sự vẫn còn khoảng cách, bởi Bình Nhưỡng chưa đưa ra phản hồi chính thức.

Hiện trường vụ tấn công vừa qua tại Fagersta. Ảnh: AP

Thụy Điển siết chặt an ninh học đường

Sau vụ tấn công bằng kiếm tại một trường trung học khiến một nữ sinh 17 tuổi thiệt mạng, Chính phủ Thụy Điển quyết định thành lập ủy ban chuyên trách nhằm đề xuất các biện pháp ngăn chặn bạo lực học đường. Động thái này phản ánh nỗ lực bảo vệ môi trường giáo dục trước những nguy cơ an ninh ngày càng phức tạp.

Dự báo El Nino gây khô hạn ở một số vùng. Ảnh: REUTERS

Ảnh hưởng của “siêu El Nino” ở Mỹ Latin

Tại khu vực Mỹ Latin, hiện tượng “siêu El Nino” năm nay được dự báo mang theo mưa lớn hơn ở phía nam, đồng thời gia tăng nguy cơ hạn hán ở phía bắc, ảnh hưởng đến nông nghiệp, sản xuất năng lượng, các tuyến vận tải và môi trường. Các nhà nghiên cứu dự báo El Nino sẽ mạnh lên từ tháng 9 và có khả năng vượt qua cường độ của đợt mạnh nhất từng được ghi nhận trong giai đoạn 2015-2016.

Thép là một trong số những mặt hàng của Canada bị Mỹ áp mức thuế 50%. Ảnh: CNBC

Căng thẳng thương mại Mỹ-Canada leo thang

Mỹ và Canada đã không đạt thỏa thuận sau nhiều ngày đàm phán, dẫn tới việc Mỹ triển khai kế hoạch áp thuế 50% đối với một số mặt hàng của Canada từ ngày 22/8 vừa qua. Căng thẳng leo thang khi Canada đáp trả bằng các mức thuế mới áp với hàng hóa Mỹ từ ngày 8/9 tới, trong khi Mỹ cảnh báo tiếp tục tăng gấp đôi mức thuế với ô-tô Canada vào năm tới.

Học viên KOTO thực hành tại trường.

Hợp tác lĩnh vực du lịch, nhà hàng-khách sạn

Một chương trình đào tạo nghề nhà hàng - khách sạn cho đối tượng là học viên có hoàn cảnh khó khăn ở Việt Nam vừa nhận được hỗ trợ của Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia (DFAT) trong 5 năm. Thông qua dự án do Chính phủ Australia hỗ trợ, sáng kiến sẽ mở rộng cơ hội việc làm cho học viên, đồng thời nâng cao chất lượng nhân lực ngành du lịch, dịch vụ nhà hàng - khách sạn.

Các nhân viên kiểm tra đường ống tại một khu dân cư ở Từ Châu. Ảnh: XINHUA

Trung Quốc tìm lời giải chống nóng

Những đợt nắng nóng kéo dài đang đặt ra thách thức lớn đối với các đô thị Trung Quốc, buộc nhiều địa phương tìm kiếm giải pháp làm mát. Những sáng kiến mới đang mở ra hướng tiếp cận bền vững trong ứng phó biến đổi khí hậu.

Biếm họa: FARES GARABET

Thiếu thốn bủa vây

Liên hợp quốc (LHQ) công bố số liệu đáng lo ngại cho thấy, có tới 94% trong tổng số 2,1 triệu người dân Gaza thiếu nơi trú ẩn khẩn cấp dưới “mưa bom, bão đạn” của quân đội Israel. Tính trung bình, cứ năm gia đình tại Dải Gaza thì có tới bốn gia đình lâm vào cảnh thiếu thốn nghiêm trọng nhiên liệu, điện, nước sạch và các vật dụng thiết yếu. Những thiếu thốn bủa vây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt, dự trữ lương thực, nước sạch… của hàng triệu người dải đất hẹp ven Địa Trung Hải này.

Đại diện gia đình nạn nhân có mặt tại phiên tòa. Ảnh: AP

Phiên tòa lịch sử

Liên minh gồm 29 bang tại Mỹ đã đệ đơn lên tòa án liên bang nhằm yêu cầu Tập đoàn Meta bồi thường khoản tiền khổng lồ vì đã trục lợi từ những tác hại của mạng xã hội đối với trẻ vị thành niên. Vụ việc được xem là bước ngoặt pháp lý quan trọng nhằm vào sức ảnh hưởng của các nền tảng mạng xã hội, bảo vệ an toàn và quyền riêng tư của trẻ.