Theo lịch sử Đảng bộ tỉnh Bến Tre (cũ), sự kiện về Khởi nghĩa Nam Kỳ được tổ chức họp bàn kế hoạch tại căn cứ cù lao Lá (ấp Tân Quý và Tân Phú, xã Tân Mỹ, tỉnh Bến Tre) vào năm 1940. Tuy nhiên, ngay trong cuộc họp bàn kế hoạch, cơ quan lãnh đạo lại bị lộ và bị bao vây. Đồng chí Huỳnh Thiên Tầng, liên lạc viên của Xứ ủy bị bắn trọng thương và bị bắt. Đồng chí Đỗ Nghĩa Trọng, Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre cũng bị bắt. Sau đó, Xứ ủy Nam Kỳ cử đồng chí Phạm Thái Bường về làm Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre nhằm ổn định tổ chức và chuẩn bị khởi nghĩa.
Trong đêm 22 rạng sáng 23/11/1940, ngọn lửa cách mạng bùng lên, nông dân các làng ở Mỏ Cày, Châu Thành, Nam Châu Thành, Ba Tri… đã tự rèn vũ khí, treo cờ, phát truyền đơn, phá cầu, cắt đường, tấn công nhà việc, mở kho lúa chia cho dân nghèo. Nhiều cán bộ như Phạm Thái Bường, Nguyễn Văn Song, Mai Hoa Quỳ, Lê Văn Chân… trực tiếp chỉ huy quần chúng đứng lên, tạo nên khí thế đấu tranh quyết liệt. Hàng trăm cuộc biểu tình, tuần hành, phá trụ sở hội tề, thu vũ khí địch diễn ra trong sự phấn khởi của người dân. Tiếng trống, mõ, tiếng pháo tre, cờ đỏ sao vàng rợp các ngả đường tạo nên một không khí sục sôi ở khắp nơi.
Tuy nhiên, do lực lượng phân tán, thiếu liên lạc, cho nên phong trào chưa lan rộng đến tỉnh lỵ và các trung tâm bị địch chiếm đóng. Thực dân Pháp nhanh chóng tập trung đàn áp với mức độ tàn bạo chưa từng có như: Đốt nhà, càn quét, giết hại và bắt bớ hơn 400 người. Nhiều cán bộ, đảng viên ưu tú bị đày ra Bà Rá, Tà Lài, Côn Đảo. Đồng chí Phạm Thái Bường và các đồng chí trong Tỉnh ủy bị bắt. Tỉnh ủy và hầu hết các quận ủy đều bị tan rã, Đảng bộ Bến Tre một lần nữa bị tổn thất nặng nề.
Mặc dù không đi đến thắng lợi, tuy nhiên cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ ở Bến Tre vẫn để lại dấu ấn không thể phai mờ về ý chí kiên cường, bất khuất và tinh thần cách mạng quả cảm, anh dũng của các chiến sĩ Nam Kỳ. Cuộc khởi nghĩa đã trở thành một dấu son tô thắm truyền thống yêu nước và tinh thần quật cường của dân tộc Việt Nam.
Đồng thời, chứng minh sức mạnh của quần chúng nhân dân ngay cả trong điều kiện bị kìm kẹp khốc liệt. Khởi nghĩa Nam Kỳ tại Bến Tre không chỉ là một trang sử bi tráng, mà còn là bước chuẩn bị quan trọng về con người, ý chí và kinh nghiệm cho cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 và đặt nền móng cho phong trào Đồng Khởi năm 1960 sau này.
Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, vùng đất cù lao Lá - nơi khởi phát cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ là căn cứ chiến lược của huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre (cũ). Vùng đất này có địa hình hiểm trở với rừng dừa nước dày đặc, rừng chà là đầy gai, rừng ngập mặn và ba cây gừa cổ thụ là chứng nhân gắn liền với những sự kiện lịch sử và những câu chuyện hào hùng của quân và dân trong kháng chiến.
Mới đây, ba cây gừa cổ thụ tại vùng căn cứ cù lao Lá (nay là xã Mỹ Chánh Hòa, tỉnh Vĩnh Long) được công nhận là Cây Di sản Việt Nam. Người dân đang bảo tồn, gìn giữ cây di sản này để phục vụ phát triển du lịch và giáo dục truyền thống cách mạng tại địa phương.
Sau giải phóng, vùng đất căn cứ cách mạng chủ yếu là đất hoang hóa mọc đầy lau sậy này được người dân cải tạo để trồng lúa, trồng mía và gần đây chuyển qua trồng dừa. Cựu chiến binh Nguyễn Văn Xuyên, 64 tuổi (ngụ ấp Tân Quý, xã Mỹ Chánh Hòa) cho biết: “Gia đình tôi trồng 6.000 m2 dừa xiêm cho thu nhập đều đặn mỗi tháng, cuộc sống khấm khá hơn”.
Nhiệm kỳ 2025-2030 là nhiệm kỳ đầu Đảng bộ và nhân dân xã Mỹ Chánh Hòa thực hiện nhiệm vụ chính trị trong bối cảnh mới sau khi sáp nhập. Đây là bước chuyển có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo nền tảng để khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế, nâng cao hiệu lực quản lý, hiệu quả điều hành, thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững. Bí thư Đảng ủy xã Mỹ Chánh Hòa Dương Văn Chương cho rằng, toàn Đảng bộ luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, nắm bắt thời cơ, vượt qua thách thức, phát huy sức mạnh nội lực, quyết tâm thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ Nghị quyết Đại hội đề ra.
Trong đó, tập trung xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ, kinh tế phát triển, nâng cao đời sống nhân dân, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh… Thời gian tới, xã Mỹ Chánh Hòa phấn đấu trở thành xã nông thôn mới nâng cao, tiến tới nông thôn mới kiểu mẫu. Từ đó, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân.
Kỷ niệm 85 năm Ngày Khởi nghĩa Nam Kỳ (23/11/1940- 23/11/2025), trong bối cảnh Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Vĩnh Long bước vào kỷ nguyên mới sau sáp nhập với nhiều cơ hội, thách thức. Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long Trần Văn Lâu cho rằng, Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Vĩnh Long lần thứ nhất đã xác định mục tiêu nhiệm kỳ 2025-2030 là xây dựng Vĩnh Long trở thành trung tâm kinh tế biển, trung tâm sản xuất năng lượng tái tạo, có hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, kết nối thông suốt với các địa phương và đầu mối liên kết trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Để đạt được mục tiêu nêu trên, Đảng bộ tỉnh Vĩnh Long xác định có sáu nhiệm vụ trọng tâm và ba đột phá chiến lược và 12 nhóm nhiệm vụ, giải pháp cụ thể. Đồng thời, xác định bốn trụ cột phát triển gồm: Kinh tế biển và năng lượng tái tạo; nông nghiệp sinh thái, công nghệ cao; hạ tầng kết nối và dịch vụ logistics; di sản văn hóa và nguồn nhân lực. Trong đó, chú trọng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những đột phá chiến lược góp phần đưa tỉnh Vĩnh Long phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.
