Nguyên Chủ tịch nước Trần Đức Lương trong ký ức những kỹ sư địa chất

Trọn đời hoạt động cách mạng, từ một kỹ sư địa chất cần mẫn đến người đứng đầu Nhà nước, nguyên Chủ tịch Trần Đức Lương đã để lại nhiều dấu ấn sâu sắc, đóng góp to lớn cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
Chủ tịch nước Trần Đức Lương kiểm tra quy hoạch Vịnh Hạ Long, nhằm đảm bảo phát triển kinh tế và bảo vệ cảnh quan môi trường (15/10/1997). (Ảnh: TTXVN)
Chủ tịch nước Trần Đức Lương kiểm tra quy hoạch Vịnh Hạ Long, nhằm đảm bảo phát triển kinh tế và bảo vệ cảnh quan môi trường (15/10/1997). (Ảnh: TTXVN)

Trong gần 30 năm công tác trong ngành bản đồ địa chất, đồng chí đã đi khắp các miền rừng núi, khảo sát và nghiên cứu địa chất, góp phần quan trọng vào việc xây dựng cơ sở dữ liệu tài nguyên quốc gia phục vụ phát triển kinh tế-xã hội.

Trong cuốn "Trần Đức Lương tuyển tập" của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật đã ghi nhận, đồng chí Trần Đức Lương đã tham gia trong tập thể tác giả Liên Xô-Việt Nam thành lập bản đồ địa chất miền bắc Việt Nam tỷ lệ 1/500.000, được phân công khảo sát thành lập bản đồ vùng khu IV cũ.

Sau năm 1965, đồng chí chỉ đạo công tác lập bản đồ địa chất miền bắc Việt Nam tỷ lệ 1/200.000 và 1/50.000. Đây là tổ hợp tác điều tra cơ bản về địa chất và khoáng sản quy mô lớn được triển khai lần lượt trên toàn lãnh thổ nước Việt Nam trong thời gian tiếp theo. Cùng với đó là tổ chức đo, vẽ bản đồ địa chất khoáng sản tỷ lệ 1/500.000 miền Nam Việt Nam ngay sau ngày thống nhất đất nước.

Đặc biệt, hai công trình “Bản đồ địa chất Việt Nam tỷ lệ 1/500.000” do đồng chí là đồng chủ biên và Bản đồ khoáng sản Việt Nam mà ông cùng các đồng sự trong Cục Bản đồ địa chất thực hiện, đã được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học và công nghệ năm 2005.

Bản đồ địa chất 1/500.000 là sự kết hợp giữa 2 bản đồ: Bản đồ địa chất miền bắc Việt Nam - các nhà địa chất Việt Nam và các chuyên gia Liên Xô lập; trong đó đồng chí Trần Đức Lương tham gia với vai trò đồng tác giả; bản đồ địa chất miền Nam có sau khi đất nước thống nhất.

Ông Vũ Quang Lân, Liên đoàn trưởng Liên đoàn Bản đồ và Địa chất biển miền Bắc chia sẻ, đây là những nền tảng quan trọng, định hướng cho công tác nghiên cứu, điều tra địa chất, tìm kiếm, thăm dò khoáng sản, góp phần quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, đảm bảo an ninh quốc phòng, góp phần khẳng định chủ quyền quốc gia.

Bản đồ địa chất Việt Nam tỷ lệ 1/500.000 là công trình điều tra cơ bản mang tính khoa học cao, có ý nghĩa thực tiễn lớn trong việc định hướng nghiên cứu địa chất khu vực, tìm kiếm thăm dò khoáng sản và cũng là cơ sở cho hoạch định các chủ trương về kinh tế khoáng sản. Cho đến nay, nhiều phát hiện địa chất và các luận cứ khoa học mà các bộ bản đồ này đưa ra vẫn còn giữ nguyên giá trị.

Ngoài ý nghĩa khoa học kể trên, về mặt thực tiễn, kết quả nổi bật của công tác đo vẽ bản đồ địa chất tỷ lệ 1/500.000 là đã phát hiện các vùng quặng thiếc Tam Đảo, Quỳ Hợp, bô-xít Tây Nguyên… Bản đồ khoáng sản Việt Nam cùng tỷ lệ đã cung cấp các thông tin về tài nguyên khoáng sản, góp phần xây dựng quy hoạch phát triển kinh tế của trung ương và các địa phương.

Là Liên đoàn trưởng Liên đoàn Bản đồ địa chất rồi Tổng cục trưởng Tổng cục Địa chất, đồng chí Trần Đức Lương cũng là người định hướng phát triển lâu dài cho ngành.

Đồng chí cũng rất tâm huyết trong việc đào tạo thế hệ cán bộ đầu tiên, góp phần gây dựng nguồn nhân lực cho ngành địa chất khoáng sản. Đồng chí cũng chỉ đạo và góp phần trực tiếp vào việc tìm kiếm, phát hiện các tài nguyên quý hiếm của Việt Nam như boxit, đất hiếm…

Chia sẻ với phóng viên TTXVN, ông Đoàn Kỳ Thụy (là đồng nghiệp và là thư ký đồng chí Trần Đức Lương) cho biết, giai đoạn từ năm 1983-1984, đồng chí Trần Đức Lương đại diện Chính phủ Việt Nam ở Hội đồng Tương trợ Kinh tế (SEV), với sự tham gia của các nước xã hội chủ nghĩa ở châu Âu lúc đó là: Liên Xô, Albania, Ba Lan, Bulgaria, Hungary, Tiệp Khắc, Romania, Cộng hòa Dân chủ Đức.

Trong quá trình làm việc, đồng chí đã đề nghị và được các nước thành viên của Hội đồng chấp nhận hỗ trợ Việt Nam nghiên cứu địa chất. Cụ thể, Hungary cử đoàn sang Việt Nam hỗ trợ nghiên cứu mỏ bô-xít ở Tây Nguyên - nơi có trữ lượng lớn hàng đầu thế giới; Chính phủ Tiệp Khắc cử đoàn chuyên gia sang hỗ trợ Việt Nam nghiên cứu trữ lượng đất hiếm ở Nậm Xe (Lai Châu), mỏ sắt Thạch Khê (Hà Tĩnh).

Những phát hiện này có vai trò cực kỳ quan trọng đối với việc nghiên cứu tài nguyên khoáng sản của Việt Nam sau này. Khi là Tổng cục trưởng Tổng cục Địa chất Việt Nam, đồng chí Trần Đức Lương tổ chức triển khai toàn diện các công tác điều tra cơ bản, tìm kiếm, thăm dò khoáng sản trên phạm vi cả nước, chú trọng các loại tài nguyên có nhu cầu khai thác trước mắt như: than đá, apatít, đồng, quặng đa kim, vật liệu xây dựng, nước ngầm; chú trọng các loại tài nguyên có quy mô lớn được phát hiện, các vùng nước ngầm ở Nam Bộ và Tây Nguyên.

Cùng với đó, đồng chí tổ chức lại hệ thống các đơn vị địa chất trong điều kiện đất nước đã thống nhất, lấy liên đoàn làm đơn vị chính, trên cơ sở đó điều chỉnh lực lượng cho phù hợp; tăng cường công tác điều tra tìm kiếm, thăm dò khoáng sản ở miền Nam; tăng cường các đơn vị thăm dò vật liệu xây dựng và nước ngầm; giúp nước bạn Lào và Campuchia tổ chức mới liên đoàn địa chất chuyên nghiệp; phối hợp với các ngành địa chất Lào và Campuchia về tổ chức thành công hội thảo địa chất quốc tế về địa chất Đông Dương (GEOI).

Trong ký ức của ông Đoàn Kỳ Thụy, nguyên Chủ tịch nước Trần Đức Lương là một cán bộ có chuyên môn cao, tâm huyết, tận tâm với nghề, hiểu biết sâu sắc về địa chất Việt Nam. Nguyên Chủ tịch nước từng lăn lộn trên khắp các vùng miền rừng núi, khảo sát và nghiên cứu địa chất, góp phần quan trọng vào việc xây dựng cơ sở dữ liệu tài nguyên quốc gia phục vụ phát triển kinh tế-xã hội.

Mỗi lần đoàn địa chất đi khảo sát thực địa thường kéo dài cả tuần ở Tây Bắc. "Đi rừng mỗi người phải đeo ba lô nặng khoảng 15 kg, gồm các vật dụng đo đạc, khảo sát địa chất, lương thực đi đường, ăn ở rừng, ngủ ở rừng. Khi về lại đeo ba lô đầy các khối đá để phục vụ nghiên cứu. Là Tổng cục trưởng nhưng khi đi kiểm tra thực địa, đồng chí Trần Đức Lương luôn trực tiếp tự mang ba lô, lội suối, băng rừng, đập đá địa chất, tự nghiên cứu, tìm hiểu " - ông Thụy nhớ lại.

Ở bất kỳ cương vị nào, nguyên Chủ tịch nước Trần Đức Lương cũng thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy khoa học sắc sảo, tinh thần trách nhiệm cao và một trái tim luôn hướng về lợi ích quốc gia, dân tộc.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Thời sự 24h ngày 8/7/2026: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Phải chuyển từ coi trọng số lượng sang chất lượng nguồn lao động

[Video] Thời sự 24h ngày 8/7/2026: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Phải chuyển từ coi trọng số lượng sang chất lượng nguồn lao động

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với ngành Nội vụ về chất lượng nguồn lao động; Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Phiên họp Chính phủ chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 7; Khai mạc Phiên họp thứ tư của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc với Thành ủy Hà Nội. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

[Ảnh] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Thành ủy Hà Nội

Chiều 8/7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc với Thành ủy Hà Nội về tình hình thực hiện nhiệm vụ 6 tháng đầu năm; các nhiệm vụ, giải pháp bảo đảm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ năm 2026; triển khai thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.

Ban Chỉ huy Đội K51 trao tặng số tiền 10 triệu đồng cho cụ Sô Hỗn.

Từ ký ức của người cựu giao liên 96 tuổi giúp tìm được hai hài cốt liệt sĩ

Giữa cái nắng oi ả của những ngày tháng 7 tri ân, từ vùng đất Tây Nguyên đại ngàn, một thông tin xúc động đã làm nức lòng cán bộ, chiến sĩ và nhân dân. Đó là từ ký ức của người cựu giao liên 96 tuổi giúp Đội K51 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk) tìm được 2 hài cốt liệt sĩ tại khu vực rừng núi hiểm trở.

Bộ trưởng Lương Tam Quang và Thứ trưởng Phạm Thế Tùng tặng hoa các nhân chứng lịch sử là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Giữ vững vai trò “thanh bảo kiếm” bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên phát triển mới

Trên mặt trận đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia, lực lượng An ninh nhân dân - “thanh bảo kiếm” sắc bén, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân luôn giữ vai trò xung kích trên tuyến đầu. "Thanh bảo kiếm" ấy được tôi luyện trong khói lửa chiến tranh và tiếp tục được mài sắc trong những thử thách thầm lặng của thời bình.

Lễ khai mạc Trại hè Việt Nam năm 2025. (Ảnh: Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài cung cấp)

Hơn 100 thanh niên, sinh viên người Việt Nam ở nước ngoài tham gia Trại hè Việt Nam 2026

Với chủ đề “Hành trình di sản, gắn kết cội nguồn”, chương trình Trại hè Việt Nam 2026 do Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao tổ chức sẽ diễn ra từ ngày 12-25/7. 105 thanh niên, sinh viên người Việt Nam ở nước ngoài đến từ 35 quốc gia và vùng lãnh thổ sẽ tham dự hành trình ý nghĩa này.

Đoàn sĩ quan trẻ Cảnh sát biển Việt Nam và Lực lượng Bảo vệ bờ biển Philippines thăm Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2.

Sĩ quan trẻ Lực lượng Bảo vệ bờ biển Philippines thăm, giao lưu tại Vùng Cảnh sát biển 2

Sáng 8/7, trong khuôn khổ Chương trình giao lưu sĩ quan trẻ Cảnh sát biển Việt Nam và Lực lượng Bảo vệ bờ biển Philippines lần thứ nhất năm 2026, Đoàn sĩ quan trẻ Lực lượng Bảo vệ bờ biển Philippines đã đến thăm, giao lưu tại Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 (đóng ở xã Núi Thành, thành phố Đà Nẵng).

Quang cảnh phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 8/7. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Hoàn thiện quy trình pháp lý đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc

Tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 4, sáng 8/7, với tỷ lệ tán thành 100%, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua về nguyên tắc dự án Pháp lệnh Trình tự, thủ tục Tòa án nhân dân xem xét, quyết định việc đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc (sửa đổi toàn diện).

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

[Ảnh] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì làm việc với ngành nội vụ về chất lượng nguồn lao động Việt Nam

Sáng 8/7, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc với ngành nội vụ về chất lượng nguồn lao động Việt Nam, giải pháp tạo việc làm bền vững ở nông thôn, đô thị, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; công tác đào tạo nguồn nhân lực trong giai đoạn phát triển mới.

Trung tướng Vũ Trung Kiên, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Tư lệnh Bộ đội Biên phòng chủ trì buổi làm việc.

Kiểm tra công tác chuẩn bị Giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới Việt Nam-Lào lần thứ 3

Chiều 7/7, tại tỉnh Nghệ An, Trung tướng Vũ Trung Kiên, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Tư lệnh Bộ đội Biên phòng chủ trì buổi làm việc với Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An và các đơn vị liên quan về công tác chuẩn bị Chương trình Giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới Việt Nam-Lào lần thứ 3.

Một góc khu vực trung tâm tỉnh Lâm Đồng.

Lâm Đồng: Tầm nhìn từ “bản giao hưởng xanh”

Lâm Đồng có ba vùng sinh thái gồm cao nguyên, trung du và duyên hải, tạo nên sự kết nối liền mạch từ đại ngàn xuống biển xanh. Trên nền tảng điều chỉnh quy hoạch tỉnh giai đoạn năm 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, địa phương đang kiến tạo tầm nhìn phát triển mới với cực tăng trưởng xanh, hiện đại và giàu bản sắc.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chúc mừng việc thành lập cơ quan Đảng ủy Chính phủ và kiện toàn đội ngũ lãnh đạo cơ quan. (Ảnh: VGP/Phương Nguyên)

Công bố quyết định thành lập cơ quan Đảng ủy Chính phủ

Chiều 7/7, tại Trụ sở Chính phủ, đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ dự Hội nghị công bố các quyết định của Đảng ủy Chính phủ về cơ quan Đảng ủy Chính phủ