Dấu ấn đầu tiên
Trưởng nhóm kiêm phụ trách nội dung Duy Nguyễn phấn khởi cho hay, sau quá trình nghiên cứu, thực địa và sáng tác, tập đầu tiên trong dự án với tên gọi “Việt Nam phiêu lưu ký - Đồng bằng sông Cửu Long” dự kiến xuất bản vào tháng 3 tới. Phiên bản tiếng Anh sẽ được phát hành vào cuối năm 2026. Tác giả trẻ đồng hành cùng độc giả trẻ, thế mạnh của Du Bút là tạo được những trang sách văn hóa đi từ quá khứ đến cuộc sống hiện đại với nhiều chất liệu khai thác từ người bản địa. Bên cạnh chuỗi câu chuyện được chọn lọc kỹ càng, nhóm tác giả còn thổi vào đó từng nét vẽ bay bổng, vừa nhằm mục đích minh họa, diễn giải, vừa để kết nối cộng đồng.
Ngoài sách, dự án cũng sẽ hoàn thiện trang web để bạn đọc có thể khám phá thêm các thông tin mà nhóm thực hiện chưa thể đưa vào sách. Trong quá trình thực hiện cuốn sách đầu tiên của dự án, bên cạnh việc tập hợp kiến thức nghiên cứu từ các tài liệu học thuật uy tín, chính thống, Du Bút đã chủ động lên kế hoạch đi thực địa tại các địa phương. Trên hành trình ấy, họ lắng nghe, ghi chép, minh họa và viết lại câu chuyện về vùng đất, con người nơi đây bằng góc nhìn có sự cập nhật, phản ánh đúng thực tế đang phát triển.
Nhờ sự hỗ trợ của Quỹ CSR (do Tập đoàn SOVICO xây dựng với sự đồng hành chiến lược của UNESCO), nhóm tác giả đã thực hiện chuyến điền dã khắp các tỉnh miền Tây Nam Bộ, gặp gỡ những người nông dân, nghệ nhân và cộng đồng dân tộc Kinh - Khmer - Hoa - Chăm để thu thập chất liệu theo cách tiếp cận chân thực nhất. “Có những chi tiết chỉ xuất hiện khi ta đứng đúng ở nơi nó sinh ra. Ảnh tư liệu không thể thay thế được cảm giác người họa sĩ nhìn thấy ánh sáng chiếu lên con nước, hay nghe tiếng ghe chạy trên sông”, họa sĩ Đỗ Thái Thanh, người tham gia minh họa cho dự án chia sẻ lại quá trình tác nghiệp.
Xây dựng bản đồ văn hóa bằng minh họa
Điều khiến “Việt Nam phiêu lưu ký - Đồng bằng sông Cửu Long” ấn tượng hơn cả chính là tính cộng đồng trong quá trình sáng tạo. Theo đó, toàn bộ nội dung không do Duy Nguyễn biên soạn mà được xây dựng từ hơn 50 cuộc trò chuyện với nông dân, nghệ nhân, doanh nghiệp và đại diện các cộng đồng dân tộc. Thông tin sau khi tổng hợp đều được gửi lại địa phương kiểm chứng, tiếp tục hoàn thiện qua các buổi đọc thử với độc giả và chuyên gia liên ngành trước khi xuất bản. Nhờ vậy, mức độ chính xác lẫn tính đời sống - văn hóa luôn được bảo đảm trong suốt quá trình thực hiện.
Phát biểu ý kiến tại buổi báo cáo dự án, ông Jonathan Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam cho rằng, tinh thần lắng nghe, quan sát và trực tiếp kết nối với con người đã tạo nên linh hồn cho cuốn sách. Theo ông, đây là một thí dụ tuyệt vời cho thấy sự sáng tạo có thể giúp tăng cường hiểu biết văn hóa, khơi gợi trí tò mò và kết nối con người với nhau. “Điều tôi đặc biệt trân trọng là dự án dành sự quan tâm lớn tới độc giả trẻ. Với những minh họa sống động và cách kể chuyện gần gũi, “Việt Nam phiêu lưu ký - Đồng bằng sông Cửu Long” đã giúp trẻ em, thanh thiếu niên khám phá sự phong phú trong chính đất nước của mình theo cách vô cùng thú vị và dễ tiếp cận”, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam đánh giá.
“Việt Nam phiêu lưu ký” là dự án sách kiến thức minh họa nhằm xây dựng bản đồ văn hóa Việt Nam qua hình thức trực quan, sinh động. Món quà tinh thần này đặc biệt dành cho giới trẻ, cộng đồng người Việt toàn cầu và bạn bè quốc tế quan tâm đến văn hóa Việt Nam. Sau Đồng bằng sông Cửu Long, nhóm tác giả sẽ mở rộng sang nhiều vùng văn hóa khác như Đông Nam Bộ, duyên hải Nam Trung Bộ, Trung Bộ, Tây Bắc… và hướng đến mục tiêu xây dựng bản đồ văn hóa minh họa của Việt Nam dành cho độc giả mọi lứa tuổi. Duy Nguyễn chia sẻ, dự án lần này là nỗ lực của Du Bút nhằm lấp đầy khoảng trống giữa sách nghiên cứu hàn lâm so với nhu cầu tìm hiểu văn hóa theo hướng đơn giản, dễ tiếp cận hơn của độc giả trẻ. Giai đoạn tới, nhóm dự án sẽ bổ sung thêm nhiều hướng triển khai nhằm tạo ra những sản phẩm thật sự gắn liền với hành trình tìm hiểu văn hóa của giới trẻ ngày nay.
