Ga Lào Cai là một trong những ga liên vận quốc tế do Tổng công ty Đường sắt Việt Nam quản lý. Ga Lào Cai và ga Đồng Đăng (tỉnh Lạng Sơn) là hai ga biên giới bảo đảm giao thương hàng hóa, phương tiện xuất, nhập khẩu bằng đường sắt giữa hai nước Việt Nam và Trung Quốc.
Ông Ngô Vũ Quang, Trưởng ga Lào Cai cho biết: Ga Lào Cai hiện đang vận hành các cặp tàu liên vận quốc tế vận chuyển hàng hóa đến ga Sơn Yêu (Trung Quốc); trong đó, các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu là lưu huỳnh quá cảnh và nhập khẩu phân bón DAP. Để thuận tiện cho việc xuất, nhập khẩu hàng hóa bằng đường sắt, hằng tháng, hai trưởng ga biên giới Lào Cai (Việt Nam) và Sơn Yêu (Trung Quốc) tổ chức hội đàm luân phiên đánh giá tình hình chạy tàu, giao tiếp hàng hóa giữa hai nhà ga và bàn giải pháp cho tháng tiếp theo. Trong buổi hội đàm mới đây, hai bên đã trao đổi về nội dung tiếp tục tăng cường tổ chức vận chuyển hàng hóa, thúc đẩy tăng trưởng khối lượng hàng hóa xuất, nhập khẩu liên vận quốc tế.
Theo đó, hai bên thống nhất phía Việt Nam sẽ tiếp tục tăng cường tổ chức bốc xếp hàng hóa tại Hải Phòng và Lào Cai, bố trí nhân lực và thiết bị chuyển tải hàng hóa lên tàu xuất cảnh sang Trung Quốc. Phía Trung Quốc tăng cường điều toa xe rỗng, container rỗng để vận chuyển hàng hóa. Ga Lào Cai và ga Sơn Yêu cũng trao đổi, thống nhất tích cực tìm kiếm khai thác nguồn hàng, tăng cường thông tin thu hút khách hàng vận chuyển hàng hóa bằng tàu liên vận quốc tế với giá cước đường sắt ưu đãi để thúc đẩy tăng trưởng khối lượng vận tải liên vận quốc tế.
Theo thống kê, từ đầu năm 2025 đến nay, ga Lào Cai đã chạy 652 đoàn tàu đón gửi liên vận quốc tế, với khối lượng hàng hóa xuất khẩu đạt 126.691 tấn, nhập khẩu 7.852 tấn. Thống kê các năm gần đây cũng cho thấy, kim ngạch xuất, nhập khẩu qua ga Lào Cai chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong tổng giá trị thương mại biên giới của tỉnh. Ngoài ra, tuyến đường sắt còn tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp địa phương và các tỉnh lân cận giảm chi phí vận chuyển, nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Cũng theo ông Ngô Vũ Quang, bên cạnh những thuận lợi, việc xuất, nhập khẩu bằng đường sắt qua ga Lào Cai cũng gặp một số khó khăn nhất định, trong đó có việc phía Trung Quốc đã triển khai đồng bộ hết các tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn 1.435 mm, trong khi đường sắt của Việt Nam khổ 1.000 mm. Mặc dù phía Trung Quốc vẫn duy trì một đường ray khổ 1.000 mm có thể chạy tàu từ ga Lào Cai đến ga Sơn Yêu và từ ga Sơn Yêu đến ga Hà Khẩu Bắc, nhưng sau đó phải tiếp tục tiến hành sang tải mới có thể vận chuyển đến các ga tiếp theo. Cùng với đó, phía Trung Quốc không đầu tư đóng mới toa xe khổ 1.000 mm, ngành đường sắt Việt Nam cũng hạn chế đóng toa xe này nên ảnh hưởng đến khối lượng vận chuyển hàng hóa.
Để nâng cao năng suất vận chuyển, ga Lào Cai đã triển khai nhiều giải pháp như: Phối hợp với ga Sơn Yêu báo cáo lên cấp trên để đưa container vào vận chuyển hàng hóa, góp phần nâng cao khối lượng vận chuyển; đồng thời bố trí các xe rỗng về Hải Phòng để bốc, xếp hàng, giảm thiểu thời gian và chi phí sang tải. Bên cạnh đó, ứng dụng công nghệ số trong quản lý và xử lý các thủ tục. Hiện nay các thủ tục hành chính đều được ga Lào Cai triển khai trên nền tảng số, sau đó gửi qua mạng cho phía Trung Quốc. Đặc biệt, sau khi chuyển sang phương pháp chạy tàu bằng tín hiệu đuôi tàu đã cắt giảm được ba nhân sự gồm trưởng tàu, phiên dịch và nhân viên kiểm tu.
Bà Lưu Thị Quyên, Đội trưởng Hải quan cửa khẩu ga đường sắt quốc tế Lào Cai, thuộc Chi cục Hải quan khu vực VII cho biết: Đơn vị luôn tạo điều kiện về mọi mặt cho doanh nghiệp tiến hành thủ tục hải quan qua đường sắt nhanh chóng, thuận lợi. Tại Hải quan cửa khẩu ga đường sắt quốc tế Lào Cai, 100% doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất, nhập khẩu đều thực hiện khai báo hải quan điện tử giúp cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian thông quan, tiết kiệm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp.
Hiện Hải quan cửa khẩu ga đường sắt quốc tế Lào Cai giải quyết thủ tục hải quan cả các ngày thứ 7 và chủ nhật, các ngày lễ, Tết. Cùng với đó, đơn vị phối hợp chặt chẽ với ga Lào Cai, các lực lượng chức năng liên ngành tại cửa khẩu thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước về hải quan trên địa bàn, tăng cường phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới. Đơn vị cũng không ngừng cải tiến và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành, giải quyết thủ tục hải quan tại cửa khẩu, nâng cao hiệu quả công việc.
Đóng chân trên địa bàn gần khu công nghiệp Tằng Loỏng - khu công nghiệp trọng điểm của quốc gia về sản xuất hóa chất, phân bón và luyện kim, ga Xuân Giao A, xã Gia Phú có lợi thế về vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt đi nhiều địa phương trên cả nước. Sau thời gian cải tạo và đi vào hoạt động, ga Xuân Giao A đã cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc nâng cao năng lực vận tải. Với hệ thống đường ray đồng bộ, bãi xếp dỡ và kho hàng hóa được bố trí khoa học, rộng rãi, nhà ga đã thu hút ngày càng nhiều doanh nghiệp đăng ký vận chuyển hàng hóa.
Ông Trịnh Huy Thắng, Trưởng ga Xuân Giao A cho biết: Việc nâng cấp nhà ga đã giúp đơn vị phục vụ tốt hơn nhu cầu vận tải, đặc biệt với những khách hàng có khối lượng hàng hóa lớn và hành trình dài. Công tác bốc xếp hàng hóa và toa xe được tổ chức hợp lý, hiệu quả hơn. Trong thời gian qua, nhiều doanh nghiệp đã chủ động khảo sát và hợp tác xây dựng phương án vận chuyển tại đây.
Mặc dù đạt được những kết quả tích cực, nhưng lượng hàng hóa được vận chuyển bằng đường sắt qua địa bàn tỉnh Lào Cai vẫn chưa xứng tầm với vị trí, vai trò của tuyến đường quan trọng này. Tới đây, Dự án xây dựng tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng được triển khai hiện đại, đồng bộ, kỳ vọng sẽ tạo ra bước tăng trưởng đột phá trong vận tải hàng hóa bằng đường sắt. Đặc biệt, với khổ đường sắt tiêu chuẩn 1.435 mm sẽ kết nối đồng bộ đường sắt qua biên giới, góp phần nâng cao hơn nữa năng lực xuất, nhập khẩu hàng hóa bằng đường sắt ■
