Theo ghi nhận của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), năm vừa qua, thị trường giao dịch hàng hóa tại Việt Nam ghi nhận bước phát triển rõ nét cả về quy mô, thanh khoản lẫn mức độ tham gia của nhà đầu tư. Những chuyển động này phản ánh quá trình hội nhập ngày càng sâu của thị trường trong nước với các trung tâm giao dịch hàng hóa lớn trên thế giới, đồng thời cho thấy sự trưởng thành rõ rệt của một kênh đầu tư và quản trị rủi ro còn tương đối mới mẻ.
Thanh khoản lập đỉnh, kim loại quý dẫn dắt dòng tiền
Theo dữ liệu từ MXV, giá trị giao dịch bình quân mỗi phiên trong năm 2025 đạt khoảng 7.500 tỷ đồng, tăng gần 46% so năm trước. Đáng chú ý, tại thời điểm đóng cửa phiên giao dịch ngày 23/12, tổng giá trị giao dịch toàn thị trường đã vượt mốc 17.000 tỷ đồng - mức cao nhất kể từ khi thị trường giao dịch hàng hóa tập trung đi vào hoạt động tại Việt Nam.
Không chỉ là một cột mốc về quy mô, con số này cho thấy mức độ liên thông ngày càng rõ nét giữa thị trường trong nước và quốc tế. Các lệnh giao dịch tại Việt Nam được đối ứng theo thời gian thực với các sở giao dịch hàng hóa hàng đầu thế giới như CME Group (Mỹ) hay LME (Anh), giúp giá cả trong nước bám sát diễn biến cung-cầu toàn cầu, đồng thời nâng cao tính minh bạch và hiệu quả vận hành của thị trường.
Về cơ cấu dòng tiền, năm 2025 ghi nhận sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm hàng. Kim loại quý nổi lên là nhóm dẫn dắt, trong đó bạch kim trở thành tâm điểm khi giá tăng mạnh từ vùng 894 USD/ounce vào cuối năm 2024 lên 2.034 USD/ounce vào cuối năm 2025, tương đương tăng hơn 127%.
Đà tăng này đến từ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố như nguồn cung toàn cầu suy giảm, nhu cầu công nghiệp và trang sức duy trì ở mức cao, cùng với việc đồng USD suy yếu sau 3 lần cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED). Những lo ngại liên quan đến chính sách thương mại và rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng cũng góp phần củng cố vai trò của bạch kim trong các chiến lược phòng vệ giá trị. Không chỉ tăng mạnh về giá, bạch kim còn vươn lên dẫn đầu về thanh khoản khi chiếm hơn 17% tổng khối lượng hợp đồng giao dịch toàn thị trường trong năm 2025.
Trái ngược với kim loại quý, nhóm nông sản trên sàn CBOT trải qua một năm nhiều thách thức khi dư cung toàn cầu và căng thẳng thương mại Mỹ-Trung tiếp tục gây áp lực lên giá. Dầu đậu tương và đậu tương vẫn duy trì tỷ trọng giao dịch lớn, lần lượt chiếm 14,7% và 12,7% tổng khối lượng hợp đồng, song diễn biến giá kém tích cực khiến tâm lý thị trường trở nên thận trọng hơn.
Hệ sinh thái giao dịch trưởng thành, nền tảng cho quản trị rủi ro năm 2026
Trong bối cảnh biến động giá gia tăng, vai trò của thị trường giao dịch hàng hóa như một công cụ phòng vệ (hedging) ngày càng được khẳng định. Thông qua kênh giao dịch tập trung, nhiều doanh nghiệp sản xuất và xuất nhập khẩu nông sản đã chủ động “khóa” chi phí đầu vào dài hạn, qua đó bảo vệ biên lợi nhuận trước sự biến động không ngừng của chuỗi cung ứng và giá cả thế giới.
Một điểm đáng chú ý của thị trường năm 2025 nằm ở cấu trúc tài khoản. Với gần 50.000 tài khoản giao dịch, tăng khoảng 15% so với năm trước, nhà đầu tư cá nhân chiếm tới 99,5%, trong khi nhóm tài khoản tổ chức và doanh nghiệp chỉ chiếm khoảng 0,5%. Theo thông lệ quốc tế, đây được xem là một “tỷ lệ vàng” trong giao dịch hàng hóa.
Trong khi lực lượng nhà đầu tư cá nhân đóng vai trò tạo lập thanh khoản liên tục, giúp thị trường vận hành thông suốt và hiệu quả. Chính dòng vốn này là bên cung cấp đối ứng, cho phép nhóm tổ chức, doanh nghiệp thực hiện các giao dịch hedging với khối lượng lớn mà không gây xáo trộn mạnh về giá. Sự cộng hưởng giữa dòng vốn cá nhân linh hoạt và nhu cầu quản trị rủi ro của doanh nghiệp đã hình thành một hệ sinh thái tương đối hoàn chỉnh, trong đó mỗi nhóm tham gia đều tìm thấy giá trị riêng.
Song song đó, sự phát triển của các hợp đồng Micro tiếp tục mở rộng cánh cửa cho nhà đầu tư cá nhân. Với quy mô chỉ bằng 1/10 hợp đồng tiêu chuẩn, các sản phẩm như Bạc Micro và Đồng Micro giúp giảm đáng kể rào cản vốn. Trong bối cảnh giá bạc liên tục lập đỉnh, Bạc Micro vươn lên vị trí thứ 6 về khối lượng giao dịch toàn thị trường với khoảng 6,7%, trong khi Đồng Micro đứng ở vị trí thứ 7 với 6,1%.
Cùng với sự mở rộng về quy mô thị trường, cấu trúc thị phần môi giới nhìn chung ổn định ở nhóm dẫn đầu nhưng cạnh tranh ngày càng rõ nét ở nhóm sau. Tính đến cuối năm 2025, Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa Gia Cát Lợi tiếp tục giữ vị trí số một với 32,66% thị phần, theo sau là Saigon Futures (13,07%) và Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa Thành phố Hồ Chí Minh – HCT (12,98%). Ở nửa sau bảng xếp hạng Top 5, Hitech Finance vươn lên vị trí thứ tư với 8,55%, trong khi Công ty TNHH Đầu tư Quốc tế Hữu Nghị đứng thứ năm với 7,07%, phản ánh mức độ cạnh tranh ngày càng quyết liệt trong một thị trường đang phát triển nhanh.
Theo ông Nguyễn Ngọc Quỳnh - Phó Tổng Giám đốc MXV, bước sang năm 2026, thị trường hàng hóa thế giới được dự báo tiếp tục đối mặt với nhiều biến số từ địa chính trị, chính sách thương mại cho tới biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh đó, dữ liệu giao dịch tập trung, tính minh bạch và khả năng liên thông quốc tế được xem là nền tảng quan trọng giúp thị trường vận hành ổn định. Với vai trò là hạ tầng kết nối giữa thị trường trong nước và các sở giao dịch quốc tế, MXV đang góp phần định hình một kênh giao dịch hàng hóa chính thống, hỗ trợ doanh nghiệp và nhà đầu tư Việt Nam tiếp cận các chuẩn mực quản trị rủi ro toàn cầu, từ đó chủ động hơn trong việc ổn định chi phí sản xuất và tối ưu hóa hiệu quả dòng vốn trước những biến động của kinh tế thế giới.
