Khi số lượng học sinh tăng nhanh nhưng số trường trung học phổ thông công lập chưa đáp ứng kịp, nhiều địa phương đang đẩy mạnh xây mới, cải tạo trường lớp và tăng chỉ tiêu tuyển sinh nhằm giảm sức nóng cho kỳ thi.
Tại Hà Nội, nơi được xem là “điểm nóng” của kỳ thi vào lớp 10, sức ép vẫn rất lớn. Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, năm học 2026-2027 dự kiến có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở, trong đó gần 125.000 em đăng ký dự tuyển vào lớp 10 công lập. Tuy nhiên, chỉ khoảng 88.000 học sinh được tuyển vào trường công lập, tương đương khoảng 60% số học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở.
Để giảm tải áp lực, Hà Nội đang mở rộng mạng lưới trường trung học phổ thông công lập. Giai đoạn 2021-2025, thành phố đã xây mới và đưa vào sử dụng tám trường trung học phổ thông với khoảng 16.000 chỗ học mới. Riêng năm 2026, Hà Nội sẽ có thêm sáu trường trung học phổ thông mới đi vào hoạt động, bổ sung khoảng 3.000 chỗ học.
Một số trường trung học phổ thông mới có thể kể đến như Hoàng Quán Chi (phường Yên Hòa), Việt Hùng (xã Việt Hùng), Vĩnh Hưng (phường Vĩnh Hưng), Xuân Khanh (phường Xuân Khanh) hay trường liên cấp Minh Châu (xã đảo Minh Châu). Ngoài xây mới, nhiều trường hiện hữu cũng được cải tạo, mở rộng quy mô. Trường trung học phổ thông Yên Viên (xã Phù Đổng) sau khi đầu tư hơn 121 tỷ đồng đã tăng số phòng học từ 22 lên 30, nâng quy mô học sinh từ khoảng 1.000 lên hơn 2.000 em.
Không riêng Hà Nội, thành phố Hải Phòng cũng đang đối mặt với áp lực tuyển sinh ngày càng lớn. Năm học 2026-2027, toàn thành phố có hơn 70.600 học sinh lớp 9, tăng hơn 7.200 em so với năm trước. Thành phố giao gần 49.000 chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 công lập, tương đương khoảng 69% số học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở.
Để đáp ứng nhu cầu học tập, Hải Phòng đã tăng chỉ tiêu tuyển sinh ở nhiều trường, đặc biệt khu vực ngoại thành. Trường trung học phổ thông Phúc Thành được tăng thêm 156 chỉ tiêu, nâng tổng số lên 450 học sinh. Các trường Cầu Xe, Đoàn Thượng, Hà Đông, Hà Bắc hay Thanh Miện II cũng được điều chỉnh tăng quy mô tuyển sinh. Một số trường trung học phổ thông khu vực nội thành như Đồ Sơn, Lê Chân, Trần Nguyên Hãn hay Hải An cũng mở rộng lớp học. Song song với đó, thành phố tiếp tục đầu tư thêm cơ sở giáo dục hiện đại nhằm giảm tải áp lực học tập cho học sinh.
Trong khi đó, tại Bắc Ninh, địa phương có tốc độ đô thị hóa và phát triển công nghiệp rất nhanh, áp lực học tập cũng không nhỏ do dân số cơ học tăng mạnh tại nhiều khu công nghiệp. Những năm gần đây, tỉnh liên tục đầu tư xây dựng, cải tạo các trường trung học phổ thông, mở rộng cơ sở vật chất tại các địa bàn đông dân như phường Từ Sơn, phường Quế Võ, xã Yên Phong nhằm đáp ứng nhu cầu học tập của con em người lao động nhập cư.
Xây thêm trường học đang là giải pháp quan trọng để giảm áp lực kỳ thi vào lớp 10. Bên cạnh đó, theo nhiều ý kiến đóng góp, các địa phương cũng cần nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp để học sinh có thêm nhiều lựa chọn phù hợp thay vì dồn áp lực vào trường công lập.
Ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội: “Thành phố đang ưu tiên quỹ đất xây dựng trường trung học phổ thông công lập, đặc biệt ở các khu vực đô thị hóa nhanh. Hà Nội cũng rà soát quỹ đất công, trụ sở dôi dư để chuyển đổi thành trường học nhằm tăng thêm cơ hội học tập cho học sinh”.
