Xác nhận tấn công tàu hàng Hà Lan
Trong một tuyên bố ngày 1/10, phong trào Houthi ở Yemen đã nhận trách nhiệm trong vụ tàu chở hàng của Hà Lan bị tấn công khi đang di chuyển trên vịnh Aden hôm 29/9. Trong tuyên bố, người phát ngôn quân sự của Houthi Yahya Sarea cho biết, lực lượng này đã tấn công tàu Minervagracht treo cờ Hà Lan bằng tên lửa hành trình, khiến tàu này bốc cháy dữ dội.
Theo Người phát ngôn Yahya Sarea, lý do tấn công là tàu Minervagracht có giao dịch với Israel, chủ sở hữu tàu đã vi phạm “lệnh của Houthi cấm nhập cảnh vào các cảng của Palestine bị chiếm đóng”. Người phát ngôn Houthi cũng cảnh báo rằng, các cuộc tấn công của Houthi sẽ tiếp tục nhằm vào Israel và các tàu có liên hệ với Israel ở Biển Đỏ và Biển Arab cho đến khi xung đột và lệnh phong tỏa Gaza chấm dứt.
Trong khi đó, theo nguồn tin từ Phái bộ hàng hải Aspides của Liên minh châu Âu (EU), ngày 29/9, tàu chở hàng Minervagracht treo cờ Hà Lan bị tấn công khi cách cảng Aden khoảng 128 hải lý về phía đông nam, khiến tàu bốc cháy và trôi dạt trên vịnh Aden. Vụ tấn công đã làm hai thủy thủ bị thương. Toàn bộ thủy thủ đoàn gồm 19 người là công dân các nước Nga, Ukraine, Philippines và Sri Lanka đã được trực thăng cứu hộ sơ tán khỏi tàu. Công ty vận hành Spliethoff, có trụ sở tại Amsterdam (Hà Lan), cũng xác nhận tàu Minervagracht đang ở vùng biển quốc tế tại vịnh Aden khi bị tấn công, khiến tàu bốc cháy và hư hại nặng.
Kể từ khi xung đột ở Gaza nổ ra vào tháng 10/2023, lực lượng Houthi, hiện kiểm soát phần lớn miền bắc Yemen gồm cả Thủ đô Sana’a, đã thực hiện các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào Israel và các tàu có liên hệ với Israel ở Biển Đỏ. Vụ tấn công tàu chở hàng Hà Lan hôm 29/9 là vụ việc nghiêm trọng nhất xảy ra trên vịnh Aden và cách khá xa Biển Đỏ. Vụ tấn công gần nhất của Houthi trên vịnh Aden là nhắm vào tàu container Lobivia treo cờ Singapore hồi tháng 7/ 2024.
Vụ tấn công tàu Minervagracht cũng là lần mới nhất Houthi tấn công một tàu thương mại, sau vụ việc ngày 1/9 vừa qua nhắm vào tàu chở dầu Scarlet Ray của Israel, gần thành phố cảng Yanbu của Saudi Arabia trên Biển Đỏ. Hồi tháng 7, Houthi cũng đã tấn công, đánh chìm tàu chở hàng Eternity C ở Biển Đỏ.
Đe dọa các công ty dầu mỏ Mỹ
Trong khi đó, Houthi vừa có động thái được cho là tín hiệu cho thấy lực lượng này có thể sẽ thực hiện các cuộc tấn công nhắm tới các tập đoàn dầu mỏ lớn của Mỹ, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn đã đạt được với chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc không tấn công các tàu có liên quan đến Mỹ đi qua Biển Đỏ và Vịnh Aden.
Hồi tháng 5 vừa qua, lực lượng Houthi đạt được thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ, qua đó chấm dứt chiến dịch không kích dữ dội của Mỹ kéo dài nhiều tuần nhằm vào các mục tiêu của Houthi ở Yemen. Theo thỏa thuận, Houthi và Mỹ cam kết không tấn công lẫn nhau, bao gồm cả các tàu Mỹ ở Biển Đỏ và eo biển Bab Al-Mandab. Tuy nhiên, Houthi vẫn tuyên bố tiếp tục ủng hộ người Palestine ở Gaza và duy trì tấn công nhằm vào Israel.
Ngày 30/9, Trung tâm Điều phối hoạt động nhân đạo (HOCC), cơ quan có liên hệ với Houthi, được thành lập vào năm ngoái và chịu trách nhiệm kết nối giữa Houthi với các hãng vận tải thương mại, tuyên bố áp đặt lệnh trừng phạt đối với 13 công ty Mỹ, chín lãnh đạo công ty và hai tàu. Trong số các công ty bị nhắm tới có các hãng dầu mỏ lớn của Mỹ như Exxon Mobil và Chevron.
Tuyên bố của HOCC nhấn mạnh, đây là những “thực thể thù địch” và sẽ bị xử lý theo “nguyên tắc đối đầu”. HOCC cũng cho biết, các biện pháp này nhằm trả đũa lệnh trừng phạt của Mỹ áp đặt chống Houthi bất chấp thỏa thuận ngừng bắn với chính quyền Tổng thống Trump. Hiện các công ty nằm trong danh sách trừng phạt của HOCC chưa đưa ra bình luận về thông tin trên.
Tuy nhiên, động thái của HOCC dấy lên lo ngại về an ninh hàng hải trong khu vực. Trong bài đăng trên LinkedIn, nhà phân tích độc lập Mohammed Albasha đánh giá: Hiện vẫn chưa rõ liệu các lệnh trừng phạt của HOCC có phải là dấu hiệu cho thấy Houthi bắt đầu nhắm mục tiêu vào các tàu có liên quan các tổ chức, công ty và cá nhân bị trừng phạt hay không. Liệu lời cảnh báo từ Houthi có đồng nghĩa với việc sắp xảy ra cuộc tấn công hay không? Tuy nhiên, ông Albasha nhấn mạnh rằng, hành động tấn công sẽ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn giữa Houthi và Mỹ.
