Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 đã được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình hoàn thiện thể chế quản lý thuế, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội trong giai đoạn mới. Việc triển khai hiệu quả Luật không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước mà còn tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế.
Trong đó, một số nội dung có tính căn bản là nền tảng quan trọng để xây dựng hệ thống quản lý thuế hiện đại, minh bạch, hiệu quả, phù hợp với xu thế chuyển đổi số và hội nhập quốc tế; phát huy tinh thần tự giác, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, chủ động tiếp cận và sử dụng hiệu quả các dịch vụ thuế điện tử, thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ thuế của người nộp thuế. Cụ thể:
Thứ nhất, hoàn thiện khung pháp lý, đáp ứng yêu cầu thực tiễn: Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 được ban hành trên cơ sở thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước về cải cách hành chính, chuyển đổi số và hiện đại hóa công tác quản lý thuế. Luật đã khắc phục những hạn chế của Luật Quản lý thuế năm 2019, đồng thời bảo đảm tính đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành.
Đáng chú ý, Luật tạo hành lang pháp lý quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực thuế; tăng cường quản lý đối với các hoạt động thương mại điện tử, kinh tế số; đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, tổ chức. Đồng thời, Luật xác định lộ trình xóa bỏ thuế khoán chậm nhất vào năm 2026, qua đó khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp, góp phần nâng cao tính minh bạch trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Thứ hai, đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý, lấy người nộp thuế làm trung tâm: Một trong những điểm nổi bật của Luật là chuyển đổi tư duy từ “quản lý” sang “phục vụ”, lấy người nộp thuế làm trung tâm. Theo đó, các thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế tiếp tục được rà soát, cắt giảm và đơn giản hóa; toàn bộ quy trình đăng ký, kê khai, nộp thuế, hoàn thuế được thực hiện trên môi trường điện tử, không phụ thuộc địa giới hành chính.
Luật cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong quản lý thuế; xây dựng hệ thống quản lý thuế tích hợp, tự động, liên thông dữ liệu đa ngành. Qua đó, nâng cao hiệu quả quản lý, giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế và hạn chế các hành vi gian lận, trốn thuế.
Bên cạnh đó, phương thức quản lý thuế được đổi mới theo hướng quản lý rủi ro và tuân thủ, tập trung nguồn lực vào các đối tượng có nguy cơ vi phạm cao, đồng thời khuyến khích người nộp thuế tự giác chấp hành pháp luật, nâng cao tính tuân thủ trong toàn xã hội.
Thứ ba, nội dung toàn diện, bố cục chặt chẽ: Luật được ban hành gồm 9 chương, 53 điều, quy định đầy đủ các nội dung về quản lý thuế, từ chức năng quản lý, hóa đơn điện tử, hợp tác quốc tế, đến quản lý rủi ro, chuyển đổi số, quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan, cũng như xử lý vi phạm và tổ chức thi hành.
Đáng chú ý, Luật đã chuyển từ mô hình quản lý theo chức năng sang quản lý theo đối tượng người nộp thuế kết hợp với chức năng, bảo đảm phù hợp với thông lệ quốc tế. Đồng thời, tiếp tục kế thừa các quy định còn phù hợp của Luật năm 2019 về phạm vi điều chỉnh, giải quyết khiếu nại, xử lý vi phạm… nhằm bảo đảm tính ổn định và thống nhất của hệ thống pháp luật.
Về phạm vi điều chỉnh, Luật quy định việc quản lý các loại thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước, bảo đảm quản lý đầy đủ, thống nhất các nguồn thu, đáp ứng yêu cầu quản lý trong tình hình mới.
Thứ tư, nâng cao trách nhiệm, bảo đảm thực thi hiệu quả: Để Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 được triển khai hiệu quả trong thực tiễn, cần có sự vào cuộc đồng bộ, trách nhiệm và quyết liệt của các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp và toàn thể người dân. Trong đó, ngành Thuế giữ vai trò nòng cốt trong việc đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ, đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hỗ trợ nhằm giúp người nộp thuế hiểu đúng và thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật.
Ngay sau khi Luật được ban hành và có hiệu lực, cơ quan thuế đã chủ động, khẩn trương triển khai đồng bộ các giải pháp đưa Luật vào cuộc sống. Toàn ngành tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa công tác quản lý, nâng cao hiệu quả điều hành và phục vụ người nộp thuế; đồng thời tăng cường phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và chính quyền địa phương, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ trong tổ chức thực hiện. Qua đó, tạo điều kiện để cộng đồng doanh nghiệp và người dân kịp thời tiếp cận, nắm bắt và thực hiện đúng các quy định ngay từ giai đoạn đầu triển khai.
Bên cạnh đó, mỗi người nộp thuế cần phát huy tinh thần tự giác, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, chủ động tiếp cận và sử dụng hiệu quả các dịch vụ thuế điện tử, thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ thuế. Qua đó, góp phần cùng cơ quan nhà nước xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, lành mạnh và bền vững.
