Dự lễ kỷ niệm có đồng chí Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Nguyễn Đình Khang, Bộ trưởng Dân tộc và Tôn giáo; Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Trung ương Đảng; Đặng Khánh Toàn, Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng; Phạm Quang Ngọc, Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên; Trần Huy Tuấn, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình.
Dự lễ kỷ niệm còn có đại diện các bậc lão thành cách mạng, Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động, các tướng lĩnh là người con quê hương Ninh Bình, thân nhân các liệt sĩ, đông đảo người dân.
Trình bày diễn văn tại lễ kỷ niệm, đồng chí Trần Huy Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình nhấn mạnh: Cách đây tròn 60 năm, trong những năm tháng ác liệt chống chiến tranh phá hoại miền bắc của đế quốc Mỹ bằng không quân, xã Lam Hạ (nay thuộc phường Hà Nam, tỉnh Ninh Bình) là địa bàn có vị trí chiến lược. Không quân Mỹ đã tập trung lực lượng lớn, sử dụng nhiều loại máy bay hiện đại, liên tục đánh phá khu vực này với cường độ cao, biến Lam Hạ thành một trong những “tọa độ lửa” trên tuyến giao thông huyết mạch chi viện cho chiến trường miền nam.
Trước yêu cầu bảo vệ hậu phương và giữ vững mạch máu giao thông, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quân và dân địa phương đã nhanh chóng xây dựng thế trận phòng không nhân dân rộng khắp. Lực lượng dân quân tự vệ, trong đó có dân quân pháo phòng không Lam Hạ được tổ chức, củng cố và phối hợp chặt chẽ với bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, trực tiếp chiến đấu, bảo vệ các mục tiêu trọng yếu.
Trong suốt 7 năm chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ (1965-1972), giữa mưa bom bão đạn, với tinh thần “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”, các nữ dân quân Lam Hạ đã kiên cường bám trận địa, cùng với Đại đội dân quân pháo phòng không Lam Hạ kề vai sát cánh với bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, hiệp đồng tác chiến, chiến đấu và phục vụ chiến đấu ngoan cường, dũng cảm, bảo vệ an toàn các mục tiêu được giao, giữ vững huyết mạch giao thông.
Tiêu biểu là các trận đánh vào các ngày: 1/10/1966, 9/10/1966 và 7/7/1967 - những mốc son bi tráng gắn liền với sự hy sinh anh dũng của Mười nữ dân quân pháo phòng không Lam Hạ.
Ba trận đánh diễn ra ở ba thời điểm khác nhau nhưng đều toát chung một ý chí: bám trận địa, giữ đất, giữ trọn nhịp cầu, bảo vệ con đường và bầu trời quê hương; chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Mười người con gái với những ước mơ còn dang dở nhưng tinh thần chiến đấu quả cảm, sự hy sinh oanh liệt và những câu chuyện về các chị đã trở thành bản hùng ca đi cùng năm tháng của một thời đánh Mỹ. Các chị là những “bông hoa thép” sống mãi trong lòng quê hương Lam Hạ, Ninh Bình và đất nước Việt Nam anh hùng.
Ghi nhận những công lao đóng góp to lớn đó, Đảng và Nhà nước đã phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho Đại đội dân quân pháo phòng không Lam Hạ và truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho Mười nữ liệt sĩ dân quân pháo phòng không Lam Hạ.
Tại khu vực trận địa pháo phòng không, tỉnh Hà Nam (cũ) đã đầu tư xây dựng Công trình Đền thờ các anh hùng liệt sĩ với nhiều hạng mục, trong đó có miếu thờ và tượng đài Mười nữ liệt sĩ dân quân Lam Hạ.
Năm 2016, Trận địa pháo phòng không Lam Hạ được Nhà nước xếp hạng Di tích lịch sử-văn hóa cấp quốc gia, trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng, nơi tôn vinh và lan tỏa những giá trị cao đẹp về lòng yêu nước, tinh thần chiến đấu bất khuất kiên cường lưu truyền qua các thế hệ của dân tộc ta, đất nước ta.
Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình khẳng định: Chúng ta có trách nhiệm gìn giữ tên đất, tên người, những dấu tích và ký ức của cuộc kháng chiến, để mỗi bước phát triển của Ninh Bình đều được tiếp sức từ cội nguồn. Phát huy truyền thống quê hương đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Ninh Bình tiếp tục đoàn kết, thực hiện thắng lợi nghị quyết đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ nhất, xây dựng và phát triển tỉnh Ninh Bình nhanh, bền vững, gắn với bảo tồn và phát huy giá trị di sản, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân.
Với lòng biết ơn sâu sắc, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy đề nghị cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, cùng toàn thể nhân dân tiếp tục thực hiện tốt chính sách đối với người có công và người có công với cách mạng, quan tâm chăm lo tới gia đình liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, các đồng đội đã từng chiến đấu ở Lam Hạ. Cần tiếp tục bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị di tích Trận địa pháo, phòng không Lam Hạ, khẩn trương sưu tầm, xác minh, lưu giữ và số hóa tư liệu hiện vật, lời kể của nhân chứng, những kết quả nghiên cứu từ Hội thảo khoa học về mười nữ dân quân Lam Hạ cần được tiếp tục chắt lọc để phục vụ giáo dục lịch sử địa phương.
Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình mong muốn các bạn trẻ luôn ghi nhớ sự hy sinh anh dũng của những người con gái Lam Hạ, để từ niềm tự hào ấy, nỗ lực học tập, lao động sáng tạo làm chủ khoa học công nghệ, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.
Tại lễ kỷ niệm, em Bùi Phương Thảo, học sinh lớp 12 chuyên Lý, Trường trung học phổ thông Chuyên Biên Hòa thay mặt cho thế hệ trẻ tỉnh Ninh Bình phát biểu, thể hiện tinh thần tiếp bước truyền thống anh hùng, vẻ vang của những thế hệ đi trước, tuổi trẻ Việt Nam hôm nay trên khắp mọi miền của Tổ quốc cùng đồng lòng ra sức học tập, lao động, sản xuất, xây dựng và phát triển đất nước.
Chương trình nghệ thuật đặc biệt Kỷ niệm 60 năm ngày hy sinh của Mười nữ dân quân pháo phòng không Lam Hạ có chủ đề "Lam Hạ khúc trang ca bất tử" đã đem đến các tiết mục nghệ thuật đặc sắc, ấn tượng nhiều ý nghĩa.
![[Video] Thời sự 24h ngày 2/10/2026: Bộ sách giáo khoa mới không xây dựng lại từ đầu, dự kiến giao các tỉnh, thành tự in và phát hành](https://cdn.nhandan.vn/images/KVCFoNmxdydVjM9_uRs5webyLowrp4jZ5cRuirSkpOL9j8YeQZhFSpYqk63Z1-5Et64TzaMzsaZYpKoJ29hUdw/2-1660.png.avif)
