Từ cung đình châu Âu đến những sân khấu huyền thoại
Trong lịch sử nghệ thuật hàn lâm châu Âu, ballet và nhạc giao hưởng là hai dòng nghệ thuật phát triển độc lập, nhưng thường gặp nhau trong các tác phẩm sân khấu lớn.
Ballet khởi nguồn từ các cung đình thời Phục Hưng tại Ý vào thế kỷ XVI, sau đó phát triển rực rỡ tại Pháp vào thế kỷ XVII. Từ các vũ điệu cung đình, ballet dần bước lên các sân khấu lớn của châu Âu, trở thành một loại hình nghệ thuật biểu diễn với kỹ thuật và quy chuẩn ngày càng chặt chẽ. Đến nửa sau thế kỷ XIX, ballet bước vào giai đoạn rực rỡ nhất về kỹ thuật biểu diễn và quy mô dàn dựng.
Còn giao hưởng hình thành từ các thực hành khí nhạc châu Âu thế kỷ XVII, đặc biệt từ sinfonia trong opera Ý và các hình thức hòa tấu cung đình, nhà thờ. Ban đầu chỉ là thuật ngữ chung cho nhạc nhiều bè, đến thế kỷ XVIII giao hưởng mới định hình thành thể loại độc lập, phát triển rực rỡ trong thời Cổ điển với Haydn, Mozart, Beethoven và được mở rộng mạnh mẽ ở thời Lãng mạn, trở thành chuẩn mực của âm nhạc hàn lâm phương Tây.
Sự phát triển của âm nhạc giao hưởng đã làm thay đổi cách viết nhạc cho ballet, khi phần nhạc không còn chỉ giữ vai trò phụ họa mà trở thành yếu tố dẫn dắt cảm xúc và kịch tính trên sân khấu.
Xu hướng này đạt tới đỉnh cao trong các sáng tác của Pyotr Ilyich Tchaikovsky. Bằng cách sử dụng dàn nhạc như một công cụ kể chuyện trong các kiệt tác như Hồ Thiên Nga (Swan Lake), Người đẹp ngủ trong rừng (The Sleeping Beauty) hay Kẹp hạt dẻ (The Nutcracker), Tchaikovsky đã đưa ballet lên tầm cao mới với nội dung sâu sắc, giai điệu lãng mạn và cấu trúc âm nhạc phức tạp.
Sang thế kỷ XX, truyền thống ấy tiếp tục được mở rộng qua các sáng tác của Sergei Prokofiev. Vở ballet Romeo và Juliet mang đến một thế giới âm nhạc giàu kịch tính, nơi từng bước nhảy trở thành sự tiếp nối của cảm xúc, từ say mê đến bi thương.
Nghệ thuật hàn lâm trở thành trải nghiệm văn hóa của đô thị
Trên bản đồ văn hóa của nhiều thành phố lớn trên thế giới, những buổi biểu diễn nghệ thuật hàn lâm từ lâu đã trở thành một phần của nhịp sống đô thị. Những khán phòng lộng lẫy của các thánh đường nghệ thuật mỗi mùa vẫn sáng đèn với những tác phẩm kinh điển của nghệ thuật hàn lâm.
Và trong dòng chảy ấy, khán giả Hà Nội cũng sẽ có cơ hội bước vào thế giới của ballet cổ điển khi các nghệ sĩ của nhà hát Russian State Ballet sẽ trình diễn hai kiệt tác nổi tiếng: Kẹp hạt dẻ, Romeo và Juliet trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm trong ba đêm 25, 26, 27/3 tới.
Tập đoàn ROX (ROX Group) và Ngân hàng Thương mại Cổ phần Hàng Hải Việt Nam (MSB) là hai đơn vị đồng hành để cùng đưa những giá trị nghệ thuật tinh hoa của ballet Nga đến gần hơn với công chúng.
Đại diện ROX Group cho biết: “Trong một thế giới chuyển động nhanh, những trải nghiệm nghệ thuật đòi hỏi sự lắng lại như ballet hay nhạc giao hưởng càng trở nên quý giá. Chúng nuôi dưỡng chiều sâu cảm xúc và góp phần định hình gu thưởng thức tinh tế. Việc mang những kiệt tác ballet thế giới đến Hà Nội là cách chúng tôi góp phần lan tỏa những giá trị văn hóa bền vững đến cộng đồng”.
Trong hành trình 30 năm kiến tạo, ROX Group đã ghi dấu ấn qua nhiều dự án góp phần định hình diện mạo phát triển của các địa phương, từ những khu đô thị hiện đại, những khu công nghiệp tạo sinh kế, đến các dự án năng lượng tái tạo. Đằng sau các công trình ấy là một triết lý phát triển nhất quán: Kiến tạo những cộng đồng sống chất lượng, nơi con người vừa có điều kiện để làm việc và sinh sống, vừa có cơ hội tận hưởng những giá trị tốt đẹp của đời sống. Những đóng góp bền bỉ của ROX Group góp phần nâng tầm chất lượng sống của cộng đồng, mang giá trị Việt lan tỏa và vươn xa hơn nữa.
Từ nền tảng ấy, tầm nhìn kiến tạo - vươn xa của ROX Group dần mở rộng sang một chiều kích khác - đời sống văn hóa tinh thần. Sự đồng hành của doanh nghiệp với những chương trình nghệ thuật hàn lâm là sự chung tay góp phần làm phong phú thêm trải nghiệm văn hóa của đô thị.
Bởi ở các đô thị lớn trên thế giới, sự phát triển không chỉ được đo bằng tốc độ kinh tế, mà còn bằng mức độ phong phú của đời sống văn hóa. Những buổi biểu diễn ballet, opera, nhạc giao hưởng hay nhạc thính phòng… trở thành một phần của nhịp sống đô thị, nơi con người tìm thấy sự rung động tinh tế của cái đẹp và khoảng lặng cần thiết giữa dòng chảy hiện đại. Từ những sân khấu rực sáng, những nhịp cầu cảm xúc được mở ra, kết nối con người với nghệ thuật, với di sản văn hóa và với khát vọng hướng tới một tương lai rực rỡ hơn.
