Khát vọng xây dựng “một Syria mới”

Tuyên bố Hiến pháp được giới phân tích đánh giá là văn kiện đặt nền tảng pháp lý cho giai đoạn chuyển tiếp kéo dài 5 năm nhằm tái thiết hệ thống chính trị và pháp lý của Syria. Động thái này được xem là bước tiến quan trọng trong lộ trình chuyển đổi chính trị của Syria, hướng tới một nền tảng phát triển ổn định và bền vững.

Ngày 13/3 vừa qua, sau khi ký Tuyên bố Hiến pháp tại Phủ Tổng thống, ông Ahmad al-Sharaa bày tỏ hy vọng văn kiện này sẽ đánh dấu khởi đầu cho “một trang sử mới của Syria, nơi công lý thay thế sự đàn áp… và khổ đau được xoa dịu bằng lòng nhân ái”.

Tuyên bố Hiến pháp, do một ủy ban chuyên trách Hiến pháp soạn thảo, thể hiện khát vọng xây dựng “một Syria mới” nhưng vẫn giữ tên chính thức của quốc gia là Cộng hòa Arab Syria.

Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa. Ảnh: AA/TTXVN

Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa. Ảnh: AA/TTXVN

Tuyên bố Hiến pháp trao cho Tổng thống quyền hành pháp và quyền ban bố tình trạng khẩn cấp. Tổng thống sẽ bổ nhiệm 1/3 thành viên của cơ quan lập pháp, vốn đóng vai trò Quốc hội lâm thời trong giai đoạn chuyển tiếp. 2/3 còn lại sẽ do các ủy ban bầu cử lựa chọn, dưới sự giám sát của một ủy ban do Tổng thống chỉ định.

Tương tự Hiến pháp cũ, Tuyên bố Hiến pháp quy định Tổng thống Syria phải là người Hồi giáo. Văn kiện này cũng đề cao vai trò trung tâm của Luật Hồi giáo, khẳng định đây sẽ là nguồn chính của hệ thống pháp luật, đồng thời cam kết “bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng”.

Syria là quê hương của nhiều nhóm sắc tộc và tôn giáo đa dạng, và văn kiện mới cam kết bảo vệ quyền lợi của mọi công dân, đồng thời ngăn chặn các hình thức phân biệt đối xử.

Ngoài ra, Tuyên bố Hiến pháp cam kết bảo đảm quyền tự do quan điểm, ngôn luận, thông tin, xuất bản và báo chí. Các nội dung chính của văn kiện này còn bảo vệ quyền của phụ nữ trong giáo dục và lao động, đồng thời khẳng định phụ nữ được hưởng đầy đủ “quyền lợi xã hội, kinh tế và chính trị”.

Những nội dung chính trong Tuyên bố Hiến pháp của Syria:

  • Quyền lực của Tổng thống
  • Luật Hồi giáo (Sharia) vẫn là nền tảng pháp lý
  • Những cam kết bảo vệ các cộng đồng thiểu số
  • Bảo đảm các quyền tự do, trong đó có tự ngôn luận, báo chí, truyền thông và xuất bản...

Hoan nghênh các bước tiến nhằm khôi phục pháp quyền và thúc đẩy một quá trình chuyển tiếp có trật tự và bao trùm, Đặc phái viên của Liên hợp quốc về Syria, ông Geir Pedersen, nhấn mạnh rằng "diễn biến này có thể lấp đầy một khoảng trống pháp lý quan trọng" tại Syria.

Chính quyền lâm thời đã nhiều lần cam kết xây dựng một Syria mới trên nền tảng bao trùm và đáng tin cậy cho tất cả người dân Syria. Giờ là lúc hành động!

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres

Việc thông qua Tuyên bố Hiến pháp đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong quá trình tái thiết Syria, hướng tới một nền tảng chính trị ổn định sau những biến động kéo dài.

Tuy nhiên, văn kiện này ngay lập tức vấp phải sự phản đối từ Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) do người Kurd lãnh đạo. Ngày 14/3, SDF tuyên bố bác bỏ bản hiến pháp do Chính phủ lâm thời Syria ban hành, cho rằng văn kiện trao quá nhiều quyền lực cho cơ quan hành pháp và chưa bảo đảm đầy đủ quyền lợi của các cộng đồng sắc tộc và tôn giáo đa dạng tại Syria.

Lực lượng an ninh Syria được triển khai tại tỉnh Latakia ngày 7/3/2025. Ảnh: THX/TTXVN
Lực lượng an ninh Syria được triển khai tại tỉnh Latakia ngày 7/3/2025. Ảnh: THX/TTXVN

Hội đồng Dân chủ Syria (SDC) - cánh chính trị của SDF, nhấn mạnh rằng để Hiến pháp thật sự tạo ra một nền tảng bền vững cho giai đoạn chuyển tiếp, cần có sự điều chỉnh nhằm phân bổ quyền lực đồng đều hơn và áp dụng hệ thống quản lý phân quyền.

Những bất đồng chung quanh Tuyên bố Hiến pháp cho thấy thách thức lớn phía trước trong việc dung hòa lợi ích giữa các phe phái và xây dựng một Syria đoàn kết, hòa bình và ổn định lâu dài.

Một số diễn biến đáng chú ý trên chính trường Syria:

- Ngày 27/11/2024: Liên minh do nhóm Hồi giáo Hay'at Tahrir Al-Sham (HTS) dẫn đầu bắt đầu tiến hành cuộc tấn công bất ngờ và chớp nhoáng vào lực lượng quân đội Syria ở tỉnh miền bắc Aleppo.

- Sáng sớm 8/12/2024: Liên minh này giành quyền kiểm soát thủ đô Damascus và tuyên bố chính quyền của Tổng thống Syria Bashar al-Assad sụp đổ.

Cùng ngày, Điện Kremlin cho biết, Tổng thống al-Assad đang ở Moskva và đã được Nga cấp quy chế tị nạn.

- Ngày 29/1/2025: Ông Ahmad al-Sharaa, người đứng đầu HTS, được bổ nhiệm làm Tổng thống lâm thời của Syria trong giai đoạn chuyển tiếp.

- Ngày 2/3/2025: Tổng thống lâm thời al-Sharaa thông báo việc thành lập ủy ban gồm 7 thành viên để soạn thảo hiến pháp cho giai đoạn chuyển tiếp.

- Ngày 13/3/2025: Tổng thống lâm thời al-Sharaa phê chuẩn Tuyên bố Hiến pháp.

- Ngày 14/3/2025: Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) bác bỏ Tuyên bố Hiến pháp.

- Ngày 15/3/2025: Tròn 14 năm nổ ra cuộc xung đột khốc liệt tại Syria.

Có thể bạn quan tâm

Hoạt động vận tải hàng không tại UAE đang từng bước được khôi phục ổn định. (Ảnh minh họa: Đại sứ quán Việt Nam tại UAE)

Hoạt động vận tải hàng không tại UAE đang từng bước được khôi phục ổn định

Đại sứ quán Việt Nam tại Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất dẫn thông tin từ Tổng cục Hàng không dân dụng UAE cho biết, hoạt động vận tải hàng không tại UAE đang từng bước được khôi phục ổn định, với sự điều hành hiệu quả và mức độ sẵn sàng vận hành cao của các cơ quan chức năng và hãng hàng không.

Trụ sở Đại sứ quán Việt Nam tại Abu Dhabi, UAE.

Cộng đồng người Việt tại UAE cần bảo vệ dữ liệu cá nhân và hệ thống thông tin

Đại sứ quán Việt Nam tại Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) khuyến nghị cộng đồng người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc tại UAE chủ động nâng cao nhận thức về an ninh mạng, thực hiện các biện pháp bảo vệ cần thiết nhằm bảo đảm an toàn dữ liệu cá nhân và hệ thống thông tin.

Tây Ban Nha đóng cửa Đại sứ quán tại Trung Đông. (Ảnh minh họa)

Tây Ban Nha triệu hồi đại sứ tại Israel, Australia đóng cửa 3 phái đoàn ngoại giao tại Trung Đông

Ngày 11/3, Chính phủ Tây Ban Nha đã triệu hồi đại sứ của mình tại Israel, bà Ana Salomon, và hạ cấp đại diện ngoại giao tại nước này xuống cấp bậc đại biện lâm thời. Động thái diễn ra trong bối cảnh Tây Ban Nha là một trong những nước chỉ trích mạnh mẽ nhất cuộc chiến của Israel ở Gaza và cuộc tấn công vào Iran của Mỹ và Israel.

Tàu chở hàng Mayuree Naree đăng ký tại Thái Lan bị tấn công ở khu vực eo biển Hormuz ngày 11/3/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ít nhất 3 tàu thương mại bị tấn công ở eo biển Hormuz

Ngày 11/3, ít nhất 3 tàu thương mại đã bị bắn trúng ở khu vực eo biển Hormuz, một trong những điểm nóng xung đột chính giữa lực lượng Iran và các lực lượng Mỹ và Israel. Các vụ tấn công mới cho thấy những rủi ro ngày càng lớn mà các đội tàu thương mại đang phải đối mặt khi di chuyển trên vùng biển quan trọng này.

Bệnh viện bị phá hủy sau cuộc không kích tại Tehran, Iran, ngày 7/3/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Israel-Iran tiếp tục không kích lẫn nhau

Israel ngày 9/3 thông báo đã tiến hành một loạt cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự và an ninh tại Iran, trong khi Tehran tuyên bố đáp trả bằng các cuộc tấn công tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào Israel cũng như các căn cứ của Mỹ trong khu vực.

Người dân Yemen sống trong điều kiện khó khăn bởi xung đột.

Bài toán an ninh của Yemen do xung đột kéo dài

Sau khi chính phủ mới được quốc tế công nhận trở lại tiếp quản thành phố cảng Aden ở miền nam, bất ổn an ninh và mâu thuẫn phe phái tiếp tục là thách thức lớn và là “bài toán nan giải” ở Yemen khi căng thẳng tiếp diễn giữa chính phủ với phe ly khai.

Giáo chủ Iran Mojtaba Khamenei (phải), con trai thứ hai của cố Đại giáo chủ Ayatollah Ali Khamenei. Ảnh: Anadolu Agency/TTXVN

Iran bầu con trai của Đại giáo chủ Khamenei làm lãnh đạo tối cao mới

Ngày 8/3, Hội đồng chuyên gia Iran đã chính thức công bố việc bầu chọn Giáo chủ Mojtaba Khamenei, con trai của cố Đại giáo chủ Ali Khamenei, trở thành lãnh đạo tối cao thứ ba của đất nước. Quyết định này được đưa ra sau khi cố Đại Giáo chủ Ali Khamenei thiệt mạng trong các cuộc tấn công phối hợp của Mỹ và Israel vào ngày 28/2.

Một vụ nổ trong cuộc tấn công bằng tên lửa của Iran vaò trung tâm thành phố Tel Aviv, Israel, ngày 28/2/2026. (Ảnh: Xinhua)

Xung đột tại Trung Đông: Iran triển khai đợt tấn công mới

Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 8/3 tuyên bố đã tiến hành đợt tấn công thứ 28 trong chiến dịch mang tên “Lời hứa đích thực 4” nhằm vào các mục tiêu quân sự tại Israel, bao gồm các thành phố Tel Aviv và Beersheba, cũng như căn cứ không quân Al-Azraq tại Jordan.