Trong tiến trình chuyên nghiệp hóa bóng đá Việt Nam, V.League không còn đơn thuần là sân chơi cạnh tranh về chuyên môn, mà đang dần trở thành một không gian văn hóa đặc thù. Ở đó, mỗi câu lạc bộ vừa phấn đấu thành tích, vừa mang theo lịch sử, ký ức vùng, miền và khát vọng, khẳng định bản sắc riêng trong lòng cộng đồng người hâm mộ.
Khẳng định bản sắc thương hiệu
Ngay từ những ngày đầu hình thành, bóng đá Việt Nam đã phát triển dựa trên nền tảng địa phương và ngành chủ quản, nơi mỗi câu lạc bộ không chỉ là một pháp nhân thể thao, mà còn là biểu tượng tinh thần, đại diện cho địa phương hay ngành đó. Trong bối cảnh mạng xã hội trở thành không gian kết nối chủ đạo, việc các đội bóng chủ động lan tỏa bản sắc qua các hoạt động truyền thông đang góp phần tạo nên văn hóa vùng, miền, ngành cho sân chơi V.League.
Xu hướng gắn kết bản sắc văn hóa trong nhận diện câu lạc bộ ngày càng rõ nét. Câu lạc bộ Thép Xanh Nam Định thường xuyên gợi nhắc hào khí Đông A với hình ảnh Chùa Tháp Phổ Minh trên logo câu lạc bộ, trong khi biểu tượng của câu lạc bộ Đông Á Thanh Hóa mang dấu ấn Cầu Hàm Rồng, biểu trưng cho ý chí kiên cường của vùng đất xứ Thanh.
Nếu nhắc đến bản sắc câu lạc bộ gắn liền với cộng đồng, Hải Phòng là cái tên không thể bỏ qua khi logo của họ thể hiện hình ảnh thành phố cảng với chiếc mỏ neo của những con tàu. Bóng đá Hải Phòng luôn cuồng nhiệt “cháy hết mình”, đó cũng là tính cách của người hâm mộ thành phố hoa phượng đỏ, của Lễ hội chọi trâu (Đồ Sơn)... được bộc lộ rõ nét qua sự thẳng thắn, bộc trực.
Nỗ lực tôn vinh văn hóa và bản sắc vùng, miền, những năm qua, nhiều câu lạc bộ chủ động triển khai các chiến dịch truyền thông nhằm lan tỏa những giá trị ấy. Trong đó, câu lạc bộ bóng đá Hà Nội là một trong những đội bóng tiêu biểu với cách làm bài bản. Theo anh Đào Việt Anh, cán bộ phụ trách truyền thông Hà Nội FC, Ban lãnh đạo câu lạc bộ mong muốn xây dựng và phát triển hình ảnh câu lạc bộ dựa trên chiều sâu bản sắc, các giá trị văn hóa và tinh thần đặc trưng của Thủ đô.
Mọi hoạt động của câu lạc bộ không chỉ trên sân cỏ mà cả ngoài chuyên môn đều hướng tới việc phản ánh và lan tỏa bản sắc người Hà Nội. Ban lãnh đạo mong muốn tiếp nối những giá trị truyền thống của bóng đá Thủ đô xưa, đồng thời kiến tạo một diện mạo mới cho bóng đá Hà Nội bằng tư duy hiện đại.
“Thông qua các thiết kế, sản phẩm truyền thông và hình ảnh, chúng tôi muốn truyền tải thông điệp rằng bóng đá không chỉ là bóng đá, mà còn là văn hóa, lịch sử và cả những câu chuyện được kể lại. Câu lạc bộ Hà Nội luôn cố gắng lồng ghép yếu tố bản sắc để khán giả và chính các cầu thủ cảm nhận được niềm tự hào khi khoác lên mình màu áo ấy”, anh Việt Anh chia sẻ.
Không chỉ ở cấp câu lạc bộ, trong nhiều mùa giải gần đây, yếu tố bản sắc cũng trở thành mạch chủ đạo trong các chiến dịch truyền thông của V.League. Ông Nguyễn Minh Ngọc, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF), Trưởng Ban tổ chức các Giải bóng đá chuyên nghiệp quốc gia mùa giải 2025/2026 cho biết: “Việc gìn giữ bản sắc đã được xác định là mục tiêu quan trọng.
Tại lễ vinh danh các cá nhân, câu lạc bộ bóng đá hằng năm -V.League Awards 2025, VPF đã lựa chọn chủ đề: “Tôn vinh giá trị bản sắc” như một sự tiếp nối định hướng nhất quán cho các câu lạc bộ qua các mùa giải và để lại dấu ấn đậm nét với thông điệp gắn bó, phát triển cùng văn hóa dân tộc. Giai đoạn 2019-2020 đến nay, yếu tố bản sắc đã trở thành mạch chủ đạo trong các chiến dịch truyền thông, góp phần xây dựng hình ảnh các giải đấu chuyên nghiệp. Không chỉ VPF, nhiều câu lạc bộ cũng xác định, bên cạnh chuyên môn, xây dựng bản sắc và hình ảnh riêng theo từng địa phương là yếu tố không thể thiếu trong quá trình phát triển bóng đá”.
Từ bản sắc đến kinh doanh
Trên thế giới, nhiều câu lạc bộ giàu truyền thống đã khai thác chiều sâu bản sắc văn hóa để phát triển các sản phẩm thương mại đặc trưng, qua đó tạo nguồn thu ổn định và nền tảng phát triển bền vững. Tại Việt Nam, các câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp cũng đang từng bước học hỏi những mô hình này.
Với nền tảng lịch sử, văn hóa và bản sắc địa phương phong phú, bóng đá Việt Nam đã và đang có nhiều dư địa để khai thác theo hướng dài hạn. Nhà báo Alvino Hanafi của GOAL Indonesia, người đã đến Việt Nam năm lần, từng tác nghiệp tại SEA Games 2023 và đã đến sân Thiên Trường (tỉnh Nam Định cũ) dự xem trận đấu của U22 Indonesia và rất ấn tượng với không khí bóng đá ở Thành Nam.
“Bầu không khí bóng đá nơi đây thật sự tuyệt vời. Tôi ấn tượng với chiều sâu văn hóa và di sản bóng đá mà các cổ động viên Nam Định đã tạo dựng”, ông Alvino nhận xét. Trải nghiệm này khiến ông liên tưởng đến mô hình phát triển bản sắc câu lạc bộ tại Indonesia khi trở thành một phần bản sắc địa phương, để từ đó phát triển các sản phẩm thương mại, mang lại nguồn thu đáng kể cho câu lạc bộ. “Tôi tin rằng các câu lạc bộ bóng đá Việt Nam như: Nam Định, Hà Nội FC, Công an Hà Nội, Hoàng Anh Gia Lai… hoàn toàn có đủ nền tảng để phát triển theo hướng này, nếu biết khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa và bản sắc sẵn có”, ông Alvino khẳng định.
Tổng Giám đốc VPF Nguyễn Minh Ngọc cho biết, trong tương lai, VPF sẽ đề xuất, triển khai bổ sung thêm các đề cử, danh hiệu cuối mùa giải nhằm ghi nhận những tập thể có đóng góp nổi bật trong việc lan tỏa bản sắc địa phương và nâng cao hình ảnh giải đấu. “Gìn giữ bản sắc đã khó, phát triển đúng hướng còn khó hơn. Khi điều kiện hội tụ đầy đủ, VPF sẽ có sự ghi nhận phù hợp, đồng thời tiếp tục đóng vai trò cầu nối truyền thông, đối tác và nhà tài trợ để các câu lạc bộ phát triển hình ảnh bền vững, chuyên nghiệp”, ông Ngọc nhấn mạnh.
