Trận mưa lũ lịch sử vừa qua ở Thái Nguyên đã làm hàng trăm công trình cấp nước sinh hoạt ở nông thôn bị hư hỏng. Nhiều khu vực ở đô thị bị gián đoạn cấp nước do nhà máy bị ngập, mất điện. Các đơn vị chức năng đang nỗ lực tập trung khắc phục công trình bị hư hỏng để sớm ổn định đời sống của người dân.
Tại các xã, phường trung tâm tỉnh Thái Nguyên có bốn nhà máy nước, công suất từ 600 m3 đến 50 nghìn m3/ngày do Công ty cổ phần Nước sạch Thái Nguyên quản lý, cung cấp cho 65 nghìn khách hàng, trong đó có hai nhà máy nước bị ngập, gián đoạn cấp nước do thiên tai.
Tổng Giám đốc công ty Nguyễn Xuân Học cho biết: “Ngay sau khi nước rút, chúng tôi huy động tối đa nhân lực để vệ sinh môi trường, thau rửa, vệ sinh các giếng, các bể chứa, thay thế thiết bị hư hỏng. Công ty phối hợp ngành điện cấp điện và đưa Nhà máy nước Túc Duyên, Quang Vinh vận hành trở lại từ ngày 11/10 để cấp nước cho các cơ quan, đơn vị, người dân sinh hoạt, lau rửa đồ đạc, vệ sinh môi trường”. Những ngày vừa qua, các nhà máy nước hồ Núi Cốc, nhà máy nước Tích Lương vận hành hết công suất.
Trung tâm Nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Thái Nguyên đang quản lý hàng chục công trình cấp nước sinh hoạt đạt quy chuẩn cho người dân nông thôn. Những công trình bị ngập do lũ như công trình cấp nước phường Linh Sơn, công trình cấp nước xã Hà Châu… được vệ sinh, thau rửa bể để vận hành trở lại. Bên cạnh đó, các công trình cấp nước hư hỏng trước lũ cũng được tích cực sửa chữa để đáp ứng nhu cầu của người dân.
Là một xã vùng chiêm trũng, nước ngầm bị ô nhiễm phèn, kim loại nặng, nhưng công trình cấp nước sinh hoạt hợp vệ sinh xã Hà Châu trước đây (nay là xã Điềm Thụy) bị hư hỏng nặng, không hoạt động được từ năm 2016. Ông Dương Văn Hà, người dân địa phương cho biết: “Từ khi công trình cấp nước hợp vệ sinh hư hỏng, hơn 700 hộ dân trong xã phải dùng nước giếng khơi hoặc giếng khoan không hợp vệ sinh. Nước ở nhiều xóm bị nhiễm kim loại nặng, đục; một số hộ gia đình đầu tư hệ thống máy xử lý nước, nhưng phải thay bộ lọc liên tục cho nên khá tốn kém mà dùng nước vẫn chưa yên tâm”.
Cuối năm 2024, Trung tâm Nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường nông thôn sửa chữa, cải tạo, nâng cấp công trình cấp nước sinh hoạt đạt quy chuẩn xã Hà Châu, với đầu tư 3,9 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh. Trong đó, khoan bổ sung một giếng mới, đồng thời sửa chữa, thau rửa giếng cũ; xây mới và sửa chữa hệ thống bể lọc, bể chứa; cải tạo nâng cấp nhà quản lý... Lắp đặt dây chuyền công nghệ xử lý nước bao gồm: Hệ thống tạo áp lực, khử kim loại nặng, xử lý đục, xử lý vi sinh. Toàn bộ công trình được hoàn thành, đưa vào sử dụng từ tháng 7/2025, cung cấp nước sinh hoạt đạt quy chuẩn cho 700 hộ dân trên địa bàn với khối lượng ổn định 400 m3/ngày đêm.
Giám đốc Trung tâm Nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường nông thôn Nguyễn Văn Trường cho biết: Giai đoạn 2023-2025, tỉnh Thái Nguyên đầu tư dự án cung cấp nước sinh hoạt đạt quy chuẩn với tổng số vốn 108 tỷ đồng để xây mới, sửa chữa 22 công trình. Đến tháng 7/2025, cả 22 công trình đã được đưa vào sử dụng, khai thác, cấp nước sinh hoạt đạt quy chuẩn cho 10.000 hộ, nâng tỷ lệ 97,5% dân số nông thôn trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên cũ được sử dụng nước từ hợp vệ sinh trở lên. Sau khi hợp nhất tỉnh Bắc Kạn và Thái Nguyên, đến nay toàn tỉnh có 60% dân số ở nông thôn được sử dụng nước tiêu chuẩn hợp vệ sinh trở lên.
Tỉnh Thái Nguyên đề ra mục tiêu đến năm 2030 có 80% số dân nông thôn, tương đương có thêm hơn 57.000 hộ được cấp nước sinh hoạt đạt quy chuẩn. Để đạt mục tiêu này, vừa qua, Trung tâm Nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường nông thôn phối hợp các xã rà soát những công trình hiện có để đề xuất phương án sửa chữa, nâng cấp, nâng công suất công trình, mở rộng diện cấp nước. Tại 37 xã, phường phía bắc (tỉnh Bắc Kạn cũ) có 745 công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn thì có tới 167 công trình hư hỏng không hoạt động, cần sửa chữa.
Trên cơ sở rà soát, đánh giá thực tiễn cấp nước sinh hoạt nông thôn, Trung tâm Nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh tham mưu, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đề xuất cấp ủy, chính quyền nhu cầu vốn đầu tư từ nay đến năm 2030 khoảng 1.800 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước, các nguồn vốn hợp pháp khác và vốn xã hội hóa để xây mới, sửa chữa, nâng cấp các công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn. Đến nay, tỉnh đang xây dựng Nhà máy nước Phú Bình với tổng số vốn đầu tư là 300 tỷ đồng để cấp nước đạt quy chuẩn cho hàng chục nghìn hộ dân.
