Khắc phục “bệnh” sợ trách nhiệm

Trong cuốn sách của đồng chí Tổng Bí thư vừa xuất bản, tôi rất tâm huyết với bài “Bệnh sợ trách nhiệm”. Bài báo đăng cách đây đã lâu (đăng trên Tạp chí Cộng sản, số 11/1973), nhưng vẫn rất thời sự.

Bài viết có đoạn: “Thái độ sợ trách nhiệm của một số cán bộ, đảng viên đang là một trở ngại cho công tác của Đảng và Nhà nước, làm cho công việc bị trì trệ, dậm chân tại chỗ, làm cho những nhân tố mới không phát huy được, những khuyết điểm và nhược điểm không được khắc phục kịp thời, và làm cho trình độ, năng lực công tác của cán bộ chậm được nâng cao”.

Ngẫm trong bối cảnh hiện nay, khi mà cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đang được Đảng ta đẩy mạnh trong toàn hệ thống chính trị, thì nơi này nơi kia, ít hay nhiều, tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm là có thực, nhất là đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý ở vị trí là người đứng đầu. Thái độ làm việc cầm chừng với quan điểm “làm nhiều sai nhiều, làm ít sai ít, không làm sẽ không sai” là nguy cơ đáng báo động, bởi nó ảnh hưởng lớn đến tiến độ và hiệu quả công việc.

Thái độ làm việc cầm chừng với quan điểm “làm nhiều sai nhiều, làm ít sai ít, không làm sẽ không sai” là nguy cơ đáng báo động, bởi nó ảnh hưởng lớn đến tiến độ và hiệu quả công việc.

Cán bộ, đảng viên, người giữ chức vụ biết sợ sai là tốt nhưng cần phải sợ trên cơ sở nắm vững chuyên môn, nghiệp vụ, hiểu rõ các nguyên tắc của Đảng, quy định của pháp luật… Từ đó, mỗi người thường xuyên nghiên cứu, học tập, bồi dưỡng, cập nhật thông tin, kiến thức để không xảy ra sai sót, chứ không phải vì sợ sai mà không làm gì. Thường những người mà năng lực, trình độ có hạn thì làm gì cũng sợ sai, không dám chỉ đạo, không dám quyết định.

Người cán bộ mà trong công việc có sự tính toán lợi ích cá nhân sẽ dẫn đến việc lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc để người khác lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm những việc không đúng quy định của pháp luật. Người cán bộ vững chuyên môn, công tâm trong công việc, đặt lợi ích của quốc gia, dân tộc lên hàng đầu, chấp hành tốt các nguyên tắc tổ chức của Đảng, quy định, pháp luật của Nhà nước, kiểm soát được quyền lực, minh bạch, rõ ràng trong từng khâu thực hiện nhiệm vụ thì khó có thể làm sai.

Đất nước đang trong quá trình đổi mới mạnh mẽ, ở mỗi cấp, ngành, địa phương, đơn vị đều cần có những cán bộ, đảng viên dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, vì lợi ích chung. Nhấn mạnh vấn đề này, Bộ Chính trị đã có Kết luận số 14-KL/TW ngày 22/9/2021 về khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo. Theo đó, trường hợp người cán bộ dám nghĩ, dám làm, có những đề xuất đổi mới nhưng kết quả thực hiện thí điểm không đạt hoặc chỉ đạt được một phần mục tiêu đề ra hoặc gặp rủi ro, xảy ra thiệt hại thì cấp có thẩm quyền phải kịp thời xác định rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan, đánh giá công tâm để xem xét, xử lý phù hợp.

Bộ Chính trị cũng yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu, tập thể lãnh đạo cơ quan, đơn vị thường xuyên theo dõi, kiểm tra, giám sát quá trình triển khai thực hiện thí điểm các đề xuất đổi mới, sáng tạo. Do vậy, tâm lý sợ trách nhiệm của cán bộ, đảng viên cần phải sớm được nhận diện và khắc phục.

Trong bài viết nêu trên, Tổng Bí thư nêu rất rõ những biểu hiện của người sợ trách nhiệm: Người sợ trách nhiệm thường rụt rè, do dự trong khi giải quyết công việc, không phát biểu rõ ràng, dứt khoát ý kiến riêng của mình, không dám quyết đoán những việc thuộc phạm vi trách nhiệm và quyền hạn của mình. Đối với những công việc cụ thể thuộc phạm vi giải quyết của chính mình, đúng với chức trách và quyền hạn của mình, người sợ trách nhiệm vẫn không dám mạnh dạn giải quyết, mà việc lớn, việc nhỏ gì cũng muốn đưa ra tập thể bàn, chờ “ý kiến tập thể” cho “đỡ phiền”.

Người sợ trách nhiệm còn ngại “va chạm” trong quan hệ với các đồng chí trong đơn vị, với cấp trên và cả với cấp dưới. Lấy cớ phải có tác phong “thận trọng, chín chắn”, phải “giữ gìn đoàn kết”…, Tổng Bí thư khẳng định: “Sợ trách nhiệm là một khuyết điểm thuộc về ý thức tư tưởng, về phẩm chất cách mạng của người cán bộ, đảng viên, bởi vì sợ trách nhiệm tức là muốn yên thân, né tránh khó khăn, là thiếu tính chiến đấu, thiếu dũng khí cách mạng…”.

Để khắc phục “bệnh” này, trước hết là phải chống chủ nghĩa cá nhân, nâng cao tinh thần cách mạng của cán bộ, đảng viên.

Và đồng chí cho rằng, để khắc phục “bệnh” này, trước hết là phải chống chủ nghĩa cá nhân, nâng cao tinh thần cách mạng của cán bộ, đảng viên, làm cho mỗi người đều có tinh thần xả thân vì sự nghiệp cách mạng, mỗi cán bộ, đảng viên phải phấn đấu, rèn luyện; đồng thời các tổ chức đảng và Nhà nước cải tiến công tác, phân rõ chức trách, nhiệm vụ của tập thể, cá nhân, làm tốt việc tổng kết công tác, căn cứ vào đường lối, chính sách của Đảng và nhiệm vụ cụ thể giao cho từng người mà biểu dương người làm tốt, phê phán người làm không tốt, có quan niệm đúng, thái độ đúng trong việc nhận xét, đánh giá cán bộ.

Bài viết với sự phân tích cặn kẽ, thấu đáo thật sự là bài học cần được các cán bộ, đảng viên nghiên cứu, thấm nhuần sâu sắc để tự soi, tự sửa, không ngừng hoàn thiện bản thân nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Đại tá NGUYỄN NĂNG TOÀN

Chủ tịch, Bí thư Đảng ủy Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn

Có thể bạn quan tâm

Giáo sư Reena Marwah, giảng viên Đại học Delhi, Tổng Thư ký Hiệp hội các học giả châu Á nói về những thành tựu nổi bật trong quan hệ song phương và triển vọng hợp tác giữa hai nước trong giai đoạn tới. (Ảnh: Ngọc Thúy/TTXVN)

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ: Xung lực mới cho phát triển thực chất

Trao đổi với phóng viên tại New Delhi, Giáo sư Reena Marwah, giảng viên Đại học Delhi, đồng thời là Tổng Thư ký Hiệp hội các học giả châu Á, nhận định nền tảng quan trọng nhất giúp quan hệ Việt Nam-Ấn Độ duy trì đà phát triển ổn định trong một thập kỷ qua là sự tin cậy chính trị sâu sắc, được xây dựng qua nhiều thế hệ lãnh đạo.

Đẩy mạnh bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng số cho cán bộ, công chức, viên chức. (Ảnh: baochinhphu.vn)

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu đẩy mạnh bồi dưỡng kỹ năng số

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 14/CT-TTg ngày 22/4/2026 về đẩy mạnh bồi dưỡng và đánh giá kiến thức, kỹ năng số đối với cán bộ, công chức, viên chức. Đây được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực khu vực công, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số quốc gia.

Nhân chứng lịch sử ở xã Hưng Nguyên Nam nói chuyện về ngày Đại thắng 30/4 hào hùng.

Hưng Nguyên Nam: Viết tiếp câu chuyện hòa bình trên quê hương cách mạng

Nửa thế kỷ sau Đại thắng mùa Xuân 1975, ký ức chiến tranh trên quê hương Hưng Nguyên Nam (Nghệ An) vẫn được gìn giữ như mạch nguồn bồi đắp niềm tự hào dân tộc, hun đúc lý tưởng cho thế hệ trẻ, đồng thời trở thành động lực để địa phương vững bước phát triển trong thời kỳ mới.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc và Đoàn công tác Trung ương tham dự Chương trình.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc thăm tặng quà tại Quảng Ninh

Nhân kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4) và Quốc tế Lao động (1/5), Đoàn công tác Trung ương do đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đã đến thăm, tặng quà các gia đình chính sách, công nhân, lao động có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

Lãnh đạo thành phố Đông Hưng tặng hoa chào mừng Đoàn đại biểu các xã, phường tỉnh Quảng Ninh sang dự kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập thành phố Đông Hưng.

Tăng cường quan hệ hợp tác hữu nghị biên giới Quảng Ninh (Việt Nam) và Quảng Tây (Trung Quốc)

Ngày 29/4, Đoàn đại biểu các xã, phường tỉnh Quảng Ninh (Việt Nam) gồm Móng Cái 1, Móng Cái 2, Móng Cái 3 và xã Hải Sơn do đồng chí Hồ Quang Huy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân phường Móng Cái 1 làm Trưởng đoàn đã tham dự chương trình kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập thành phố Đông Hưng, Trung Quốc 29/4 (1996-2026).

Một góc Di tích lịch sử quốc gia Trận Giồng Bốm (thuộc xã Phong Thạnh, tỉnh Cà Mau) ngày nay nhìn từ trên cao.

80 năm Trận Giồng Bốm: Tri ân quá khứ, kiến thiết tương lai

Sáng 30/4, trong không khí hào hùng của những ngày tháng Tư lịch sử, tỉnh Cà Mau đã tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 80 năm Trận Giồng Bốm (1946-2026). Đây là một trong những sự kiện có ý nghĩa chính trị, lịch sử sâu sắc, cũng là một trong nhiều hoạt động thiết thực chào mừng 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước.

Thành phố Hồ Chí Minh năng động, phát triển.

Một điểm đến an toàn, một Thành phố đáng sống

51 năm sau ngày đại thắng, Thành phố Hồ Chí Minh đã chuyển mình mạnh mẽ, khẳng định là siêu đô thị năng động, đầu tàu kinh tế của cả nước. Với tư duy đổi mới và quản trị nhân văn, Thành phố không chỉ bứt phá về hạ tầng, tài chính mà còn bồi đắp giá trị nghĩa tình sâu sắc, khẳng định là điểm đến an toàn, một Thành phố đáng sống.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam triển khai nhiều hoạt động ý nghĩa nhân dịp 30/4 và 1/5

Các hoạt động thiết thực nhân dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước và Ngày Quốc tế Lao động thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự tích cực, chủ động của lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam trong việc tham gia xây dựng môi trường hòa bình, ổn định và phát triển bền vững tại Nam Sudan.