Trong đợt mưa lớn kéo dài do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 11 (Matmo) hồi đầu tháng 10, Hà Nội có hơn 100 điểm bị ngập úng trên các tuyến phố, trong đó, có hàng chục điểm ngập hơn 30 cm, khiến giao thông bị tê liệt.
Các chuyên gia nhận định, những đợt mưa vừa qua tại Hà Nội đều có cường độ lớn, mang tính cực đoan, vượt xa khả năng thiết kế của hệ thống thoát nước hiện nay. Cùng với đó, cao độ của các khu vực phát triển mới không đồng bộ với cao độ nền khu vực, một số khu đô thị có cốt nền thấp hơn khu vực chung quanh nên khi mưa lớn, nước chảy dồn về nhanh, gây ra các điểm ngập cục bộ, trong khi các nguồn xả và các trạm bơm đầu mối hiện nay chưa được xây dựng. Đặc biệt, khu vực đô thị phát triển dọc theo các tuyến đường quốc lộ, tỉnh lộ được xây dựng có cốt cao độ cao hơn đường hiện trạng nên khi mưa lớn, đường bị ngập.
Về giải pháp trong thời gian tới, Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, tại khu vực nội đô (lưu vực sông Tô Lịch), sẽ tăng khả năng tiêu thoát của hệ thống về trạm bơm Yên Sở, đáp ứng yêu cầu lượng mưa lớn hơn lượng mưa thiết kế hiện tại là hơn 310mm/2 ngày. Cải tạo tăng khả năng tiêu nước của tuyến sông hạ lưu Kim Ngưu nối sông Tô Lịch với trạm bơm Yên Sở. Sở Xây dựng Hà Nội cũng khẩn trương hoàn thiện Đề án xử lý úng ngập cục bộ, báo cáo Ủy ban nhân dân thành phố phê duyệt để tổ chức triển khai thực hiện. Tập trung đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các dự án chống úng ngập cục bộ trong quý IV/2025.
Về lâu dài, theo Sở Xây dựng Hà Nội, Quy hoạch cao độ nền thoát nước đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 sẽ được tính toán khả năng ứng phó biến đổi khí hậu với trận mưa có cường độ lớn hơn 310mm/2 ngày. Việc lập quy hoạch này đang trong quá trình triển khai.
Nhiều ý kiến chuyên gia cũng cho rằng, việc cấp thiết trước mắt là đẩy nhanh tiến độ các công trình chống ngập cục bộ theo quy hoạch. Hà Nội cần kết hợp giữa giải pháp cứng, tức là từng bước hoàn thiện, nâng cấp hệ thống thoát nước và điều tiết chống ngập, với giải pháp mềm, chi phí thấp hơn nhưng mang lại hiệu quả giảm thiệt hại rõ rệt. Một trong các giải pháp mềm là xây dựng và vận hành hệ thống cảnh báo ngập cục bộ, có khả năng hỗ trợ chính quyền ra quyết định linh hoạt khi mưa lớn. Bên cạnh đó, cần tăng cường xây dựng hồ điều hòa lộ thiên, công viên cây xanh và sử dụng vật liệu thấm nước cho vỉa hè.
Hà Nội cũng cần lên kịch bản, quy trình ứng phó với các thảm họa thiên tai, trong đó có những trận mưa lớn, liên tục nhiều ngày, để có thể sớm thông báo cho người dân chủ động ứng phó.
