Gỡ “rào cản” đầu tư thể thao đỉnh cao để có trọng tâm, trọng điểm

Sau hai kỳ Olympic liên tiếp không giành huy chương, ngành thể thao Việt Nam cần thực hiện những thay đổi mạnh mẽ, tập trung huy động nguồn lực đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị và có cơ chế, chính sách phù hợp; chủ động hơn trong đào tạo, bồi dưỡng vận động viên đỉnh cao, có tính trọng tâm, trọng điểm.
Thể thao Việt Nam đã chọn ra 17 môn trọng điểm để tập trung đầu tư từ năm 2025. (Ảnh: K.MINH)
Thể thao Việt Nam đã chọn ra 17 môn trọng điểm để tập trung đầu tư từ năm 2025. (Ảnh: K.MINH)

Xét về nguồn lực, việc đào tạo vận động viên đỉnh cao tại Việt Nam còn nhiều khó khăn. Công tác đào tạo tài năng trẻ còn hạn chế về số lượng, chưa có nhiều vận động viên có khả năng tranh chấp thành tích trên đấu trường Olympic và ASIAD. Thậm chí, các vận động viên hàng đầu không duy trì được sự ổn định về thành tích. Trình độ huấn luyện viên trong nước đạt cấp châu lục và thế giới còn rất hạn chế, trong khi cơ sở vật chất ở các Trung tâm huấn luyện thể thao quốc gia hiện còn thiếu và chưa đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Khó khăn lớn nhất trong công tác đào tạo vận động viên dự ASIAD hiện nay là kinh phí, thể hiện ở nhiều lĩnh vực trong tập huấn. Đơn cử ở môn bắn cung, vận động viên luôn thiếu trang thiết bị. Một vận động viên đỉnh cao của Thái Lan hay Hàn Quốc thường sử dụng từ 400-500 mũi tên/ngày, trong khi đó các vận động viên trọng điểm của Việt Nam chỉ được sử dụng khoảng 200-300 mũi tên/ngày.

Ở môn đấu kiếm, vận động viên Việt Nam không được sử dụng các loại kiếm tiêu chuẩn, tình trạng thiếu kiếm tập ở các đội tuyển và đội tuyển trẻ diễn ra thường xuyên trong nhiều năm... Đối với môn bắn súng, đội tuyển quốc gia cũng thường xuyên thiếu kinh phí dẫn đến phải “tập chay”, không có đạn bắn; vì ngân sách cho môn bắn súng, bao gồm cả tập huấn và thi đấu các giải quốc tế được phân bổ chỉ khoảng 3,3 tỷ đồng (khoảng 150.000 USD), trong khi yêu cầu thực tế khoảng 10 đến 12 tỷ đồng (khoảng 500.000 USD).

Để đào tạo vận động viên, việc thuê chuyên gia nước ngoài là hết sức cần thiết, nhưng với nhu cầu cần từ 35-40 chuyên gia và mức lương từ 6.000-8.000 USD/tháng hiện chưa thể đáp ứng. Những chuyên gia hàng đầu thế giới để huấn luyện các xạ thủ bắn súng, bắn cung có khả năng tranh chấp huy chương Olympic có mức lương cao hơn nhiều.

Về dinh dưỡng, các huấn luyện viên, vận động viên hiện đang thực hiện theo Thông tư số 86/2020/TT-BTC của Bộ Tài chính. Riêng với các huấn luyện viên, vận động viên được triệu tập vào các đội tuyển thể thao quốc gia và có khả năng giành huy chương tại Đại hội thể thao châu Á, Olympic trẻ hoặc có khả năng đạt chuẩn tham dự Olympic cùng các huấn luyện viên, vận động viên tham dự Paralympic được hưởng chế độ dinh dưỡng 640.000 đồng/người/ngày. Mức này chưa đáp ứng được nhu cầu và thời giá hiện tại. Chế độ đãi ngộ cho vận động viên giành huy chương Olympic và ASIAD hiện nay cũng đã khá lạc hậu so với tình hình hiện tại.

Thực tiễn công tác đào tạo vận động viên của các nước có nền thể thao hàng đầu thế giới đã cho thấy những mô hình đào tạo phổ biến hiện nay. Tại Mỹ, việc đầu tư cho thể thao dựa trên nền tảng thể thao học đường, được huy động từ các nguồn tài trợ doanh nghiệp và việc đào tạo, huấn luyện được ứng dụng những công nghệ tiên tiến từ kinh nghiệm thực tế. Tại Hàn Quốc, Chính phủ kết hợp nhiều nguồn lực quốc gia, huy động sự hỗ trợ của các doanh nghiệp lớn để tập trung vào những môn thể thao mũi nhọn như: Bắn cung, Taekwondo, đua xe đạp lòng chảo... Trong khi đó, Trung Quốc tập trung đào tạo vận động viên có khả năng giành huy chương ở các môn: Cử tạ, bắn súng, nhảy cầu, bóng bàn, cầu lông từ rất sớm (có môn bắt đầu tập từ sáu đến mười tuổi).

Hiện nay, hầu hết việc đầu tư vận động viên Việt Nam đỉnh cao là dựa trên ngân sách nhà nước, bởi thế các nhà quản lý thể thao của nước ta vẫn phải chờ đợi hỗ trợ lớn hơn. Tuy nhiên, sự cần thiết trước mắt là ngành thể thao cần được tự chủ về chính sách đầu tư trọng điểm cho thể thao. Do thực hiện theo Thông tư của Bộ Tài chính, mỗi năm, ngành thể thao chi tiêu cả nghìn tỷ đồng, nhưng lại không thể chi khoản kinh phí 10 tỷ đồng cho bắn súng mà phải dàn trải ở rất nhiều môn, thậm chí là thể thao phong trào.

Theo đánh giá của giới chuyên môn, Việt Nam hiện nay chỉ có khoảng 10 vận động viên đủ khả năng tranh chấp huy chương Olympic, tập trung ở hai môn là bắn súng và bắn cung. Đây là niềm hy vọng lớn nhất của thể thao Việt Nam tại Olympic 2028 sắp tới. Nhóm vận động viên này cùng với một số ít khác đương nhiên là những người được kỳ vọng giành huy chương ASIAD 2026 đang cận kề.

Khó khăn lớn nhất hiện nay là chờ thêm kinh phí và những đổi mới để ngành thể thao được tự quyết việc đầu tư đỉnh cao cho một nhóm vận động viên tài năng, thay vì dàn trải như hiện tại. Việc thực hiện chương trình phát triển các môn thể thao trọng điểm chuẩn bị cho Olympic và ASIAD giai đoạn 2026-2046 càng cần nguồn lực hỗ trợ dài hạn và tập trung trọng điểm.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Lê Minh Hưng trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và quà lưu niệm tặng đội tuyển bóng đá nam U17 quốc gia Việt Nam. (Ảnh: Thanh Giang)

[Ảnh] Thủ tướng Lê Minh Hưng gặp mặt, chúc mừng đội tuyển bóng đá nam U17 quốc gia Việt Nam

Chiều 29/4, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng gặp mặt, chúc mừng đội tuyển bóng đá nam U17 quốc gia Việt Nam nhân dịp đội vừa xuất sắc giành chức vô địch Giải bóng đá U17 Đông Nam Á 2026 ở Indonesia. Cùng dự có đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ.

Các đại biểu trình bày tại Đại hội Đại biểu Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam nhiệm kỳ VIII (2026-2031).

Bóng chuyền Việt Nam bước vào nhiệm kỳ mới với nhiều mục tiêu trọng tâm

Ngày 28/4, Đại hội Đại biểu Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam nhiệm kỳ VIII (2026-2031) đã diễn ra, nhằm tổng kết, đánh giá toàn diện hoạt động của Liên đoàn trong nhiệm kỳ VII (2021-2026), đồng thời đề ra phương hướng phát triển cho nhiệm kỳ mới theo chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước về phát triển thể dục, thể thao.

Nguyễn Đình Bắc (thứ hai từ phải sang) ăn mừng bàn thắng cùng các đồng đội. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Đình Bắc lập hat-trick, Công an Hà Nội củng cố ngôi đầu

Tối 26/4, câu lạc bộ Công an Hà Nội giành chiến thắng 4-2 trước Sông Lam Nghệ An trên sân Hàng Đẫy tại vòng 20 V-League 2025/2026, qua đó tiếp tục giữ vững vị trí dẫn đầu và tạo lợi thế lớn trong cuộc đua vô địch. Dấu ấn nổi bật của trận đấu thuộc về tiền đạo Nguyễn Đình Bắc với cú hat-trick ấn tượng.

Bơi Việt Nam đã giành được 3 huy chương tại Đại hội.

Việt Nam giành 2 Huy chương Vàng, tạm xếp tốp đầu tại Đại hội Thể thao bãi biển châu Á 2026

Ngày 26/4, Đoàn Thể thao Việt Nam đang thi đấu ấn tượng tại Đại hội Thể thao bãi biển châu Á lần thứ 6 năm 2026, diễn ra tại thành phố Tam Á (tỉnh Hải Nam, Trung Quốc), khi giành được 2 Huy chương Vàng, 2 Huy chương Bạc và 4 Huy chương Đồng, tạm thời xếp thứ tư trên bảng tổng sắp huy chương sau ba ngày tranh tài.

Bản quyền trong lĩnh vực thể thao: Bài 3 - Khai phóng giá trị vô hình thành lợi nhuận bền vững

Bản quyền trong lĩnh vực thể thao: Bài 3 - Khai phóng giá trị vô hình thành lợi nhuận bền vững

Ở Việt Nam, thể thao vẫn thường được nhìn như hoạt động phục vụ miễn phí, thay vì một ngành công nghiệp sở hữu trí tuệ trị giá hàng triệu USD. Điều này đặt ra vô vàn bài toán khó cho các đơn vị vận hành thể thao chuyên nghiệp: Vừa nâng cao chuyên môn, vừa tiên phong định hướng, thay đổi nhận thức thị trường.

Các tuyển thủ U17 Việt Nam ăn mừng bàn thắng. (Ảnh: VFF)

U17 Việt Nam vô địch Đông Nam Á lần thứ 4

Tối 24/4, đội tuyển U17 Việt Nam giành chiến thắng 3-0 trước U17 Malaysia trong trận chung kết Giải vô địch U17 Đông Nam Á 2026, qua đó lần thứ 4 bước lên ngôi vô địch khu vực, đồng thời xác lập kỷ lục là đội tuyển giàu thành tích nhất giải đấu.