16 giờ hôm nay (18/10, theo giờ Việt Nam), ASIAN Para Games 5-2026 khai mạc tại Nagoya, Nhật Bản. Việt Nam có 21 vận động viên (VĐV) dự thi đấu năm môn, trong đó bơi và cử tạ được kỳ vọng giành huy chương. Dù có khoảng cách về trình độ ở đấu trường châu lục, lực lượng hạn chế và những vấn đề về thể trạng, các VĐV nước ta quyết tâm mang thành tích cho thể thao nước nhà.
ASIAN Para Games 2026 quy tụ khoảng 45 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự, với khoảng 3.000 VĐV tranh tài ở 18 môn thể thao, với 502 nội dung tranh huy chương. Đây là sự kiện thể thao lớn nhất châu lục dành cho người khuyết tật, đồng thời là dịp để các quốc gia đánh giá lực lượng, nâng cao trình độ thi đấu và chuẩn bị cho Paralympic Los Angeles 2028.
Theo kế hoạch, lễ khai mạc diễn ra với một chương trình biểu diễn nghệ thuật mang đậm bản sắc văn hóa địa phương, thể hiện thông điệp tôn vinh vẻ đẹp riêng biệt của mỗi cá nhân và tinh thần đoàn kết bất chấp những khác biệt về thể chất, quốc gia hay văn hóa. Thông qua âm nhạc, vũ đạo và các hình thức biểu diễn dân gian, nước chủ nhà Nhật Bản muốn truyền tải thông điệp về sự hòa nhập, nghị lực vượt qua giới hạn và những giá trị nhân văn của thể thao người khuyết tật.
Đoàn Thể thao người khuyết tật Việt Nam bước vào ASIAN Para Games 5 trong bối cảnh không có nhiều vận động viên đủ khả năng cạnh tranh ở cấp độ châu lục và việc xác định đúng những nội dung có triển vọng trở thành yếu tố quan trọng để đánh giá cơ hội giành huy chương của đoàn.
Bơi và cử tạ là hai môn được chú ý nhiều nhất, nhưng triển vọng của mỗi môn có những khác biệt đáng kể. Đội tuyển bơi nước ta có lực lượng đông hơn, gồm bảy vận động viên với 28 nội dung đăng ký thi đấu. Theo chỉ tiêu chuyên môn được huấn luyện viên công bố trước đại hội, đội hướng tới mục tiêu giành Huy chương vàng. Đây là mục tiêu có tính cụ thể, phản ánh sự thận trọng trước sức cạnh tranh của các đối thủ hàng đầu châu Á.
Trong khi đó, đội tuyển cử tạ có bốn vận động viên, trong đó Lê Văn Công là gương mặt nổi bật nhờ kinh nghiệm và thành tích quốc tế, nhưng anh không còn ở đỉnh cao phong độ. Nhà vô địch Paralympic Rio 2016 có bề dày kinh nghiệm trong thể thao người khuyết tật Việt Nam và có khả năng cạnh tranh ở hạng cân dưới 49kg.
Ở môn bơi, vận động viên Lê Tiến Đạt từng giành Huy chương vàng nội dung 100m ếch nam hạng thương tật SB5 tại ASIAN Para Games 2022 tổ chức ở Hàng Châu năm 2023 sau khi vượt qua chính đồng đội Đỗ Thanh Hải. Thành tích ấy cho thấy vận động viên Việt Nam vẫn có thể đứng trên bục cao nhất ở những nội dung phù hợp, ngay cả khi phải đối đầu với các cường quốc thể thao người khuyết tật. Đạt tiếp tục là một trong những gương mặt được chú ý tại kỳ đại hội năm nay, cùng Đỗ Thanh Hải ở nội dung 100m ếch SB5. Dù vậy, thành tích của một kỳ đại hội trước không thể được xem là sự bảo đảm cho kết quả tiếp theo. Các đối thủ có thể tiến bộ, còn phong độ của vận động viên thay đổi theo quá trình chuẩn bị và điều kiện thi đấu.
Nếu bơi và cử tạ là hai môn được kỳ vọng nhiều hơn, điền kinh phản ánh rõ những giới hạn mà thể thao người khuyết tật Việt Nam đang phải đối mặt. Đội tuyển có lực lượng đông, tham gia 13 nội dung, nhưng theo đánh giá của ban huấn luyện, mục tiêu của điền kinh là một Huy chương đồng trong bối cảnh phải cạnh tranh với các đối thủ mạnh ở châu Á.
Với điền kinh Việt Nam, việc chưa có nhiều nội dung đủ sức cạnh tranh huy chương cũng đặt ra câu hỏi về chiều sâu lực lượng. Muốn cải thiện thành tích ở những kỳ Đại hội tiếp theo, điều quan trọng là xây dựng lực lượng kế cận, theo dõi tiến bộ bằng các chuẩn thành tích quốc tế và duy trì chương trình huấn luyện đủ dài để vận động viên thu hẹp khoảng cách với nhóm dẫn đầu. Với số lượng ít vận động viên ở môn bóng bàn và cầu lông, cơ hội giành huy chương của Việt Nam phụ thuộc vào khả năng từng cá nhân, nhánh đấu và trình độ đối thủ.
Một kết quả tốt ở những môn này sẽ có ý nghĩa vượt ra ngoài số huy chương: giúp vận động viên tích lũy kinh nghiệm quốc tế, đánh giá trình độ thực tế và xác định những điểm cần cải thiện. Khả năng giành huy chương của Việt Nam tại ASIAN Para Games 2026 cần được nhìn nhận trong mối quan hệ giữa mục tiêu trước mắt và chiến lược phát triển dài hạn.
Trước Đại hội, chưa có đủ căn cứ chuyên môn được công bố để đưa ra một chỉ tiêu huy chương cụ thể cho bóng bàn và cầu lông. Một kết quả tốt ở những môn này sẽ có ý nghĩa vượt ra ngoài số huy chương: giúp vận động viên tích lũy kinh nghiệm quốc tế, đánh giá trình độ thực tế và xác định những điểm cần cải thiện. Khả năng giành huy chương của Việt Nam tại ASIAN Para Games 2026 cần được nhìn nhận trong mối quan hệ giữa mục tiêu trước mắt và chiến lược phát triển dài hạn. ASIAN Para Games cũng là phép thử đối với công tác tuyển chọn, huấn luyện, chăm sóc y tế và đầu tư cho vận động viên hướng tới Paralympic Los Angeles 2028.
* Ngày 17/10, các vận động viên Đội tuyển bóng bàn người khuyết tật Việt Nam tiếp tục tranh tài ở nội dung đơn nam và đơn nữ ASIAN Para Games 5. Ở nội dung bóng bàn đơn nữ hạng thương tật 9, Nguyễn Thị Hoa Phượng gặp tay vợt từng xếp hạng 5 thế giới Yerzhankyzy Altynay của Kazakhstan tại lượt trận thứ hai bảng B. Trận đấu diễn ra giằng co. Phượng giành được một séc thắng, song không thể tạo bất ngờ trước đối thủ và để thua chung cuộc 1-3, với các tỷ số 8-11, 14-12, 9-11 và 6-11. Ở nội dung đơn nam hạng thương tật 8, Phạm Minh Tuấn đối đầu Makhulbekov Ali, một tay vợt cũng của Kazakhstan từng tham dự Paralympic Paris 2024 và đạt nhiều thành tích quốc tế. Trước đối thủ giàu kinh nghiệm, Minh Tuấn để thua 0-3, với các tỷ số 6-11, 7-11 và 2-11.
