Lo ngại gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu huyết mạch của thế giới đã kích hoạt làn sóng mua mạnh trên thị trường năng lượng. Trái lại, kim loại quý chịu sức ép khi đồng USD mạnh lên và kỳ vọng lãi suất tại Mỹ duy trì ở mức cao.
Căng thẳng Trung Đông kích hoạt đợt tăng sốc của giá dầu
Thị trường năng lượng toàn cầu đã trải qua một tuần biến động mạnh khi rủi ro địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục leo thang. Kết thúc phiên giao dịch ngày 6/3, giá dầu WTI tăng vọt lên 90,9 USD/thùng, tương đương tăng 35,6% so với cuối tuần trước đó và chạm mức cao nhất kể từ tháng 9/2023. Trong khi đó, giá dầu Brent cũng tăng 27,2%, lên gần 92,7 USD/thùng - mức cao nhất kể từ tháng 4/2024.
Đà tăng mạnh của giá dầu phản ánh mức độ lo ngại ngày càng lớn của thị trường đối với rủi ro gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông - khu vực chiếm tỷ trọng lớn trong sản lượng dầu toàn cầu. Những căng thẳng liên quan đến Iran trong tuần qua đã làm dấy lên nguy cơ gián đoạn hoạt động khai thác và vận chuyển dầu trong khu vực, đặc biệt qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược trung chuyển hơn 20% lượng dầu thô thương mại toàn cầu.
Trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông, các nhà giao dịch đã nhanh chóng gia tăng vị thế mua để phòng ngừa rủi ro. Đồng thời, nhiều nhà máy lọc dầu tại châu Á và châu Âu cũng tích cực tìm kiếm các nguồn cung thay thế nhằm bù đắp lượng dầu thiếu hụt. Trong bối cảnh Mỹ là nhà sản xuất dầu thô lớn nhất thế giới, dầu WTI giao dịch trên sàn NYMEX nhờ đó được hưởng lợi rõ rệt, đặc biệt khi biên lợi nhuận lọc dầu toàn cầu vẫn duy trì ở mức hấp dẫn.
Thị trường xăng dầu trong nước vừa trải qua một tuần biến động đặc biệt khi sức nóng từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tác động nhanh và mạnh vào thị trường trong nước. Trong bối cảnh giá dầu thành phẩm tại Singapore liên tục leo thang, cơ chế điều hành đã chuyển dịch linh hoạt sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 36/NQ-CP ngày 6/3, cho phép điều chỉnh giá khẩn cấp khi giá cơ sở biến động từ 7% trở lên. Ngay sau đó, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đã ban hành văn bản hỏa tốc số 587 ngày 7/3, thực hiện đợt điều chỉnh giá bổ sung ngoài chu kỳ điều hành định kỳ.
![[Infographic] Biến động giá xăng dầu 6 năm qua](https://cdn.nhandan.vn/images/4ce89d1adbec978e9ced7313c4fbf620abbc3f6050730ef5c665ace35a03c971ff67603f5b7dcfc78e3a7b43d159dd3a/6-nam.jpg.avif)
Việc phá vỡ lịch điều hành truyền thống vào thứ Năm để thực hiện điều chỉnh bất thường vào ngày 7/3 cho thấy áp lực lớn từ diễn biến thị trường thế giới khi giá dầu Singapore liên tục lập đỉnh mới. Hệ quả là giá dầu hỏa trong nước lần đầu vượt mốc 35.000 đồng/lít, trong khi dầu diesel và xăng cũng ghi nhận mức tăng mạnh. Diễn biến này phản ánh rõ rệt áp lực chi phí năng lượng từ thị trường quốc tế đang nhanh chóng truyền dẫn vào Việt Nam, buộc cơ quan điều hành phải có những phản ứng chính sách kịp thời nhằm ổn định thị trường và bảo đảm an ninh năng lượng.
Đồng USD mạnh lên kéo giá bạc rời đỉnh một tháng
Trái ngược với diễn biến sôi động của thị trường năng lượng, thị trường kim loại quý trong tuần qua lại chịu áp lực điều chỉnh đáng kể. Giá bạc COMEX kỳ hạn tháng 5 giảm 9,6% trong tuần, lùi về mức 84,3 USD/ounce, qua đó xóa bỏ phần lớn đà tích lũy tăng đạt được trong tháng trước.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự phục hồi của đồng USD khi kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) thay đổi. Giá năng lượng tăng mạnh đã làm dấy lên lo ngại lạm phát quay trở lại, khiến giới đầu tư điều chỉnh kỳ vọng về thời điểm FED bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất trong năm 2026.
Hiện thị trường cho rằng FED có thể chỉ thực hiện một đến hai lần hạ lãi suất trong năm nay, với lần cắt giảm đầu tiên có khả năng diễn ra vào tháng 9. Triển vọng lãi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài đã hỗ trợ đồng bạc xanh, qua đó tạo sức ép lên các kim loại được định giá bằng USD. Kết tuần, chỉ số US Dollar Index (DXY) tăng khoảng 1,4% so với tuần trước đó, lên gần 99 điểm.
Bên cạnh yếu tố tỷ giá, dòng vốn đầu tư cũng cho thấy dấu hiệu thận trọng hơn. Trong tuần từ 2-7/3, lượng bạc do các quỹ ETF bạc toàn cầu nắm giữ đã giảm 159 tấn, xuống còn 28.576 tấn, phản ánh xu hướng rút vốn khỏi thị trường kim loại quý trong ngắn hạn.
Dù vậy, đà giảm của giá bạc phần nào được thu hẹp vào cuối tuần khi các số liệu mới từ thị trường lao động Mỹ cho thấy dấu hiệu suy yếu của nền kinh tế. Theo dữ liệu công bố gần đây, nền kinh tế Mỹ đã mất 92.000 việc làm trong tháng 2 - mức giảm mạnh nhất trong 4 tháng; trong khi tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,4%. Những tín hiệu này làm dấy lên kỳ vọng FED có thể cân nhắc nới lỏng chính sách tiền tệ sớm hơn để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
Về cung cầu, thị trường vật chất vẫn phát đi tín hiệu thắt chặt. Tồn kho bạc tại các kho của sàn Thượng Hải đã giảm hơn 60% kể từ đầu năm, xuống còn khoảng 256 tấn - mức thấp nhất kể từ năm 2015. Trong khi đó, lượng bạc lưu trữ tại các kho của COMEX (Mỹ) cũng giảm hơn 22% so với đầu năm.
Xu hướng suy giảm tồn kho tại các trung tâm giao dịch lớn cho thấy nhu cầu bạc vật chất, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp, vẫn duy trì ở mức cao. Đây được xem là yếu tố có thể hỗ trợ giá bạc trong trung và dài hạn, nhất là trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục thúc đẩy các ngành công nghệ cao và năng lượng sạch là những lĩnh vực tiêu thụ lượng bạc đáng kể.
