Thành phố Hồ Chí Minh đang có dư địa để khai thác tiềm năng, thế mạnh, phát huy vai trò của vùng kinh tế động lực, đưa Việt Nam tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Kiến tạo không gian phát triển mới
Từ ngày 1/7/2025, việc sáp nhập địa giới hành chính của Thành phố Hồ Chí Minh với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu đã mở ra một chương mới trong lịch sử phát triển đô thị Việt Nam. Việc hình thành một siêu đô thị không chỉ mang lại lợi thế quy mô, mà còn tạo điều kiện hiện thực hóa mô hình hệ sinh thái công nghiệp thông minh đầu tiên tại Việt Nam.
Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính, mà là cuộc tái cấu hình toàn diện không gian phát triển - ba địa phương có nền kinh tế năng động bậc nhất cả nước cùng hội tụ để kiến tạo một không gian đô thị liên kết, quy mô và tầm vóc chưa từng có, với dân số khoảng 13 triệu người và hệ sinh thái kinh tế đầy đủ từ khu công nghiệp đa tầng hiện đại, trung tâm tài chính quốc tế, sản xuất công nghiệp chất lượng cao đến hệ thống cảng biển chiến lược…
Để khai thác hiệu quả tiềm năng của vùng đất mới này chính là các dự án giao thông liên kết vùng. Trong đó, Vành đai 3 và Vành đai 4 là những khớp nối quan trọng kết nối với các vệ tinh công nghiệp chung quanh thành phố, giúp hàng hóa lưu thông mà không cần xuyên qua nội đô. Ngoài ra, khi đi vào hoạt động, sân bay quốc tế Long Thành sẽ tạo động lực tăng trưởng mới, biến khu vực giáp ranh như tỉnh Đồng Nai thành cửa ngõ toàn cầu, thúc đẩy mạnh mẽ mảng logistics và dịch vụ hàng không, xóa nhòa khoảng cách địa lý cho toàn vùng.
Đầu tư công vẫn là “đòn bẩy” quan trọng nhất
Nhiều chuyên gia kinh tế có chung nhận định, thời gian tới, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ chứng kiến làn sóng dịch chuyển từ công nghiệp truyền thống sang kinh tế tri thức, bởi dư địa lớn nhất của địa phương này nằm ở sự phân bổ lại vai trò kinh tế. Trong đó, khu vực Bà Rịa-Vũng Tàu khai thác tối đa dư địa kinh tế biển, hướng tới trở thành trung tâm trung chuyển quốc tế lớn hàng đầu châu Á. Khu vực Bình Dương sẽ tiếp tục là “thủ phủ” sản xuất công nghiệp, nhưng chuyển dịch theo hướng công nghệ cao và sản xuất xanh.
Riêng đối với khu vực trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh, định hướng phát triển đô thị thông minh tích hợp đầy đủ bệnh viện, trường học quốc tế, trung tâm thương mại..., sẽ giúp phân hóa đô thị, giãn dân một cách tự nhiên và bền vững.
Đối với mục tiêu phát triển của thành phố trong năm 2026, TS Huỳnh Thanh Điền, giảng viên Trường đại học Nguyễn Tất Thành nhận định, Thành phố Hồ Chí Minh cần chủ động kiến tạo các dư địa tăng trưởng mới thông qua việc mở rộng và tái cấu trúc không gian phát triển vùng gắn với hạ tầng kết nối đồng bộ.
Do đó, theo TS Huỳnh Thanh Điền, để đạt được tăng trưởng nhanh và bền vững, đầu tư công vẫn là “đòn bẩy” quan trọng nhất. Việc khởi công nhanh, triển khai quyết liệt và làm dứt điểm các dự án hạ tầng không chỉ phục vụ mục tiêu trở thành đô thị toàn cầu trong dài hạn, mà còn giải quyết bài toán tăng trưởng hai con số trong tương lai.
Sự kết nối chặt chẽ về hạ tầng đã tạo dư địa phát triển khi chuyển dịch các khu công nghiệp, kho bãi ra vùng ngoại vi, nhường chỗ cho các dịch vụ tài chính, công nghệ cao tại lõi trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh.
