Không chỉ là lời ngợi ca vùng đất trù phú, câu ca còn hàm chứa chiều sâu văn hóa sông nước-nơi dòng sông Hậu hiền hòa chảy qua, bồi đắp nên tính cách phóng khoáng, nghĩa tình của người miền Tây Nam Bộ.
Trong dòng chảy phát triển mạnh mẽ của một đô thị trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Cần Thơ vẫn giữ được hồn cốt văn hóa sông nước như nền tảng bền vững. Những ngày cuối năm 2025, chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch gắn với sông nước được tổ chức quy mô, bài bản đã góp phần tái hiện sinh động không gian văn hóa đặc trưng, khẳng định vị thế và bản sắc riêng của thành phố bên dòng Hậu.
Văn hóa sông nước - nền tảng hình thành đô thị
Khác với nhiều đô thị, Cần Thơ gắn liền cùng hệ thống sông ngòi chằng chịt. Sông nước không chỉ là điều kiện tự nhiên mà còn là không gian sinh tồn, là “mạch sống” gắn bó mật thiết với quá trình khai hoang, lập nghiệp của bao thế hệ cư dân. Trên những dòng sông ấy, ghe thuyền xuôi ngược, chợ nổi hình thành, làng nghề ven sông phát triển, tạo nên một nền văn hóa đặc thù, khó có thể trộn lẫn với bất kỳ vùng đất nào khác.
Văn hóa sông nước Cần Thơ hiện diện rõ nét trong sinh hoạt đời thường, trong phương thức mưu sinh, trong nếp nghĩ, nếp sống của người dân. Đó là, hình ảnh những chiếc ghe chở đầy nông sản, là tiếng rao hàng vang vọng giữa sông, là bữa cơm đậm vị phù sa, chan chứa nghĩa tình xóm giềng. Tất cả hòa quyện, tạo nên một không gian văn hóa vừa mộc mạc, vừa giàu chiều sâu nhân văn. Những hoạt động văn hóa-du lịch được tổ chức thời gian qua đã tái hiện chân thực bức tranh ấy, giúp người dân và du khách cảm nhận rõ hơn về đời sống “trên bến, dưới thuyền”, về mối quan hệ gắn bó bền chặt giữa con người với dòng sông, từ quá khứ đến hiện tại.
Hình ảnh các chợ nổi tiêu biểu như Cái Răng, Ngã Năm, Ngã Bảy được tái hiện sinh động thông qua các không gian trưng bày, hoạt động trải nghiệm trong khuôn khổ lễ hội, giúp du khách hiểu rõ hơn giá trị văn hóa đặc sắc của loại hình sinh hoạt này. Dù đời sống hiện đại đã làm thay đổi phần nào phương thức giao thương truyền thống, chợ nổi vẫn giữ vai trò quan trọng trong ký ức văn hóa cộng đồng và trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của Cần Thơ.
Nhiều du khách bày tỏ sự thích thú khi được tận mắt chứng kiến hoặc trực tiếp trải nghiệm không gian chợ nổi. Ông Lê Văn Tâm, du khách đến từ tỉnh An Giang nhận xét: “Cần Thơ đã làm đậm nét đặc trưng của văn hóa sông nước vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là lần đầu tôi được xem một chương trình rất đặc biệt, rất ấn tượng, tạo nên dấu ấn riêng cho Cần Thơ”. Góp phần làm nên thành công của các hoạt động văn hóa sông nước, ông Trần Thanh Vũ, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Bê-tông 620 Châu Thới cho biết doanh nghiệp đã đồng hành, tài trợ nhiều hạng mục quan trọng.
“Dịp lễ hội đầu tiên này, chúng tôi tài trợ sáu sà-lan và tàu kéo phục vụ các hoạt động. Tôi tin rằng lễ hội sẽ tạo được dấu ấn mạnh mẽ, mở ra hướng đi mới cho du lịch thành phố Cần Thơ và toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long”, ông Vũ chia sẻ.
Phát triển du lịch bền vững từ bản sắc sông nước
Không chỉ người dân địa phương, nhiều du khách từ các tỉnh, thành phố trong khu vực cũng tìm đến Cần Thơ để cảm nhận không gian văn hóa sông nước. Với họ, Cần Thơ không đơn thuần là một điểm đến du lịch, mà còn là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa tiêu biểu của khu vực miền Tây Nam Bộ. Chị Lê Thị Như Ý, du khách đến từ khu vực Vị Thanh cho biết đã vượt gần 60 km để đến Cần Thơ tham quan các hoạt động văn hóa sông nước.
Chị Như Ý chia sẻ: “Lần này tôi thấy thành phố tổ chức rất ấn tượng, làm nổi bật được nét văn hóa đặc trưng. Tôi cảm thấy rất tự hào về quê hương và con người Cần Thơ”. Những chia sẻ mộc mạc nhưng chân thành ấy cho thấy sức hút của Cần Thơ không chỉ đến từ cảnh quan sông nước mà còn từ chiều sâu văn hóa và cảm xúc mà vùng đất này mang lại cho du khách.
Việc làm đậm nét văn hóa sông nước không chỉ nhằm bảo tồn các giá trị truyền thống mà còn mở ra hướng đi bền vững cho phát triển du lịch. Cần Thơ xác định du lịch đường sông là một trong những sản phẩm đặc trưng, có khả năng tạo sự khác biệt so với nhiều địa phương khác trong khu vực. Thời gian qua, nhiều tour, tuyến du lịch gắn với sông nước, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng đã được hình thành, từng bước khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa bản địa.
Du khách không chỉ tham quan, ngắm cảnh mà còn được trải nghiệm đời sống miệt vườn, tìm hiểu phong tục tập quán, thưởng thức ẩm thực đặc trưng của miền sông nước. Cùng với đó, thành phố quan tâm đầu tư phát triển hạ tầng du lịch đường thủy, hình thành các bến tàu du lịch hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, tạo điều kiện thuận lợi để du khách tiếp cận và trải nghiệm không gian văn hóa sông nước một cách trọn vẹn hơn.
Năm 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quá trình phát triển của Cần Thơ khi thành phố mở rộng không gian, định hình tầm nhìn mới. Trong bối cảnh đó, việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa sông nước càng trở nên quan trọng, không chỉ để bảo tồn giá trị truyền thống mà còn tạo nền tảng cho phát triển bền vững. Văn hóa sông nước không phải là hoài niệm của quá khứ mà đang được làm mới, thích ứng với nhịp sống hiện đại.
Thông qua các hoạt động văn hóa, du lịch, thể thao và trải nghiệm, hình ảnh Cần Thơ hiện lên vừa năng động, hiện đại, vừa đậm đà bản sắc. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ Nguyễn Thị Ngọc Điệp cho biết: Năm 2025, thành phố tiếp tục duy trì ổn định và đạt nhiều kết quả tích cực.
Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, môi trường đầu tưkinh doanh được cải thiện; bộ máy chính quyền hai cấp vận hành ổn định sau sáp nhập; công tác cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số được đẩy mạnh; quốc phòng-an ninh và trật tự an toàn xã hội được giữ vững. Hoạt động văn hóa, giáo dục, an sinh xã hội được quan tâm thực hiện hiệu quả; công tác chăm lo đời sống cho các đối tượng chính sách, hộ nghèo và người yếu thế được chú trọng.
Năm 2025, thành phố đón hơn 11,1 triệu lượt khách, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước, trong đó khách lưu trú đạt gần 5 triệu lượt. Doanh thu du lịch ước đạt gần 10.000 tỷ đồng, tăng 20% so với cùng kỳ năm 2024.
