Di sản tư liệu thế giới - nhân tố quan trọng góp phần thúc đẩy hiểu biết và hợp tác quốc tế

Từ ngày 28-29/10/2024, tại Trụ sở Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ở Paris (Cộng hòa Pháp) đã diễn ra Hội nghị quốc tế về Chương trình Ký ức thế giới (MOW) và Diễn đàn chính sách toàn cầu lần thứ 4 về Di sản tư liệu.
Các đại biểu tập trung thảo luận về các biện pháp nhằm tăng cường công tác bảo tồn và phát huy vai trò của di sản tư liệu. (Ảnh: UNESCO/Sacha HERON)
Các đại biểu tập trung thảo luận về các biện pháp nhằm tăng cường công tác bảo tồn và phát huy vai trò của di sản tư liệu. (Ảnh: UNESCO/Sacha HERON)

Hội nghị được tổ chức đúng dịp kỷ niệm Ngày thế giới về Di sản nghe nhìn hằng năm, 27/10. Tham dự Hội nghị có hơn 200 đại biểu gồm các đại diện chính phủ, các chuyên gia đến từ các Uỷ ban quốc gia và khu vực về MOW, đại diện các tổ chức phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực di sản tư liệu.

Đoàn Việt Nam tham dự Hội nghị có Đại sứ, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam bên cạnh UNESCO Nguyễn Thị Vân Anh và Tiến sĩ Vũ Thị Minh Hương - Thành viên Ủy ban tư vấn quốc tế (IAC) của UNESCO, Phó Chủ tịch Uỷ ban Ký ức thế giới khu vực châu Á-Thái Bình Dương (MOWCAP).

Đại sứ, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam bên cạnh UNESCO Nguyễn Thị Vân Anh trao đổi với đại biểu quốc tế. (Ảnh: UNESCO/Sacha HERON)

Đại sứ, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam bên cạnh UNESCO Nguyễn Thị Vân Anh trao đổi với đại biểu quốc tế. (Ảnh: UNESCO/Sacha HERON)

Di sản tư liệu là cấu phần chủ chốt trong ký ức của nhân loại, giúp loài người hiểu về quá khứ, học hỏi từ quá khứ và định hình tương lai. Với ý nghĩa đó, Di sản tư liệu thế giới được coi là một trong các danh hiệu quan trọng của UNESCO. Đến nay toàn thế giới có 496 Di sản tư liệu thế giới được ghi danh theo Chương trình Ký ức thế giới.

Việt Nam có:

3 di sản tư liệu thế giới: Mộc bản triều Nguyễn (ghi danh năm 2009); 2. Bia Tiến sĩ Văn Miếu - Quốc Tử Giám (2010 và 2015); 3. Châu bản Triều Nguyễn (2014 và 2017)

7 di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương: 1. Mộc bản Chùa Vĩnh Nghiêm, Bắc Giang (2012); 2. Văn thơ trên kiến trúc cung đình Huế (2016); 3. Mộc bản trường Phúc Giang, Hà Tĩnh (2016); 4. Hoàng hoa sứ trình đồ, Hà Tĩnh (2018); 5. Văn bản Hán Nôm làng Trường Lưu, Hà Tĩnh (2022); 6. Ma nhai tại danh thắng Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng (2022); 7. Những bản đúc nổi trên chín đỉnh đồng ở Hoàng cung Huế (2024).

Di sản tư liệu trên thế giới đang gặp các thách thức như nguy cơ bị hư hỏng, cố tình phá hủy và các rủi ro gia tăng khác do xung đột và thiên tai. Trong bối cảnh đó, Hội nghị quốc tế về Chương trình Ký ức thế giới và Diễn đàn chính sách toàn cầu lần thứ 4 về Di sản tư liệu đã tập trung thảo luận về các biện pháp nhằm tăng cường công tác bảo tồn và phát huy vai trò của di sản tư liệu cùng những công cụ hiệu quả nhằm thúc đẩy sự hiểu biết và hợp tác quốc tế, sự gắn kết xã hội, xây dựng hòa bình bền vững.

Sự tham gia của Đoàn Việt Nam tại Hội nghị và Diễn đàn này, trong đó có sự tham gia của chuyên gia tầm quốc tế Vũ Thị Minh Hương, khẳng định vai trò thành viên tích cực, có trách nhiệm của Việt Nam trong lĩnh vực di sản tư liệu.

Ở Việt Nam, vai trò của di sản tư liệu cũng ngày càng được coi trọng. Trong dự thảo Luật Di sản văn hoá sửa đổi chuẩn bị trình Kỳ họp lần thứ 8 Quốc hội khoá XV xem xét thông qua, lần đầu tiên nội dung di sản tư liệu được quy định, trong đó có dựa trên cơ sở nội luật hóa các khuyến nghị của Chương trình Ký ức thế giới của UNESCO.

Đoàn Việt Nam tham dự Hội nghị.

Đoàn Việt Nam tham dự Hội nghị.

Chương trình Ký ức thế giới là chương trình do UNESCO khởi xướng năm 1992 với mục đích bảo tồn và quảng bá những bộ sưu tập tư liệu có giá trị đang được lưu giữ tại các cơ quan lưu trữ, thư viện và bảo tàng trên toàn thế giới thông qua thúc đẩy hợp tác quốc tế nhằm: (i) tạo điều kiện bảo tồn các di sản tư liệu bằng những kỹ thuật phù hợp nhất; (ii) hỗ trợ tiếp cận các di sản tư liệu trên toàn cầu; (iii) nâng cao nhận thức trên toàn thế giới về sự tồn tại và tầm quan trọng của di sản tư liệu.

Di sản tư liệu là một thuật ngữ được sử dụng bởi Chương trình Ký ức thế giới để chỉ những tài liệu, tư liệu có giá trị đặc biệt, có ảnh hưởng rộng lớn trên thế giới.

Về hình thức, Di sản tư liệu có thể ở dạng văn bản như: bản thảo, sách, báo, áp phích, thư từ, tập tin máy tính…; các bản vẽ, bản đồ, bản nhạc, sơ đồ, đồ họa… được ghi lại bằng bút mực, bút chì, sơn, con số hoặc các chất liệu khác; tài liệu nghe nhìn như: đĩa âm thanh, băng từ, phim, ảnh, vật mang tin có thể là giấy, nhựa, da, lá cây, vỏ cây, đá, vải, kim loại… thậm chí kể cả tư liệu số như trang web và các tài liệu số khác.


Tháng 2/2024, Tiến sĩ Vũ Thị Minh Hương, nguyên Cục trưởng Cục Lưu trữ Nhà nước, đã được Tổng Giám đốc UNESCO bổ nhiệm là thành viên của Uỷ ban tư vấn quốc tế (IAC).Ủy ban IAC gồm 14 thành viên đến từ các châu lục do Tổng Giám đốc UNESCO trực tiếp lựa chọn và bổ nhiệm sau khi tham vấn Ủy ban quốc gia UNESCO của các nước thành viên.

Một trong những chức năng chính của Ủy ban IAC là thẩm định và đánh giá các hồ sơ đề cử công nhận Di sản tư liệu thế giới và tư vấn cho Tổng Giám đốc về các vấn đề liên quan đến Chương trình Ký ức thế giới.Các thành viên Ủy ban làm việc với tư cách cá nhân.

Có thể bạn quan tâm

Chuyên gia cảnh báo AI có thể làm thay đổi kinh tế toàn cầu (Ảnh: Xinhua)

Chuyên gia cảnh báo AI có thể làm thay đổi kinh tế toàn cầu

Gần 200 nhà kinh tế và nghiên cứu hàng đầu thế giới, trong đó có 15 chủ nhân Giải Nobel Kinh tế, đã ký một tuyên bố chung cảnh báo trí tuệ nhân tạo (AI) có thể làm thay đổi nền kinh tế toàn cầu, đồng thời kêu gọi các chính phủ khẩn trương chuẩn bị chính sách để ứng phó với nguy cơ gián đoạn thị trường lao động trên diện rộng.

Ảnh minh họa. (Ảnh: THX)

Israel phát triển AI dự báo suy tim trước 5 năm

Các nhà khoa học thuộc Đại học Technion đã phát triển thành công mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng dự báo nguy cơ suy tim ở bệnh nhân trước khi bệnh xuất hiện triệu chứng lâm sàng tới 5 năm, mở ra cơ hội can thiệp sớm chưa từng có trong lịch sử điều trị căn bệnh nguy hiểm này.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Sân bay quốc tế Sanaa tại Yemen bị không kích (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Căng thẳng lan rộng tại Trung Đông

Tình hình căng thẳng ở khu vực Trung Đông diễn biến phức tạp khi lực lượng Houthi tại Yemen thông báo đã nhắm mục tiêu vào sân bay quốc tế Abha của Saudi Arabia nhằm đáp trả vụ tấn công vào sân bay quốc tế Sanaa tại Yemen mà lực lượng Houthi cho là do Saudi Arabia thực hiện.

Hiện trường vụ cháy tại tòa nhà OXY ở Brussels, Bỉ ngày 14/7/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bỉ: Cháy tòa nhà ở trung tâm Brussels, nhiều người thiệt mạng

Vụ hỏa hoạn bùng phát sáng 14/7 (giờ địa phương) tại tòa nhà OXY, sát quảng trường De Brouckère ở trung tâm thủ đô Brussels, đã trở thành một thảm kịch. Viện Công tố lao động Brussels xác nhận nhiều người đã được phát hiện tử vong trong một thang máy của tòa nhà; 6 người vẫn mất tích và công tác tìm kiếm đang được tiếp tục.

Người dân tại Gibraltar. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU và Anh đạt thỏa thuận lịch sử, mở đường bỏ kiểm soát biên giới Gibraltar - Tây Ban Nha

Hàng nghìn lao động qua lại mỗi ngày giữa Tây Ban Nha và Gibraltar sẽ được hưởng việc đi lại thuận lợi hơn từ ngày 15/7, sau khi Liên minh châu Âu (EU) và Anh ký thỏa thuận chấm dứt các hoạt động kiểm soát biên giới tại vùng lãnh thổ này - vấn đề từng là nguồn gây căng thẳng kéo dài giữa London và Madrid.

[Ảnh] Hành trình Đối tác chiến lược toàn diện qua lời kể của Đại sứ Pháp tại Việt Nam

[Ảnh] Hành trình Đối tác chiến lược toàn diện qua lời kể của Đại sứ Pháp tại Việt Nam

Chung quanh khuôn viên trang trọng của tòa dinh thự Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam nhân dịp Quốc khánh 14/7, Đại sứ Olivier Brochet đã trực tiếp dẫn dắt phóng viên đi qua những bức ảnh biểu tượng, phác họa một góc nhìn toàn diện về mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện đầy hứa hẹn giữa hai quốc gia.

Tháp Eiffel, biểu tượng của nước Pháp, trong màn trình diễn ánh sáng. (Ảnh: MINH DUY)

Điện mừng Quốc khánh Cộng hòa Pháp

Ngày 14/7, nhân dịp kỷ niệm lần thứ 237 Quốc khánh Cộng hòa Pháp (14/7/1789-14/7/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gửi điện mừng tới Tổng thống Emmanuel Macron.

Biểu tượng tập đoàn Microsoft. (Ảnh: THX/TTXVN)

ICRC và Microsoft ra mắt biểu tượng kỹ thuật số để ngăn chặn tấn công mạng

Bốn năm trước, Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (ICRC) đã thu hút chú ý trên các phương tiện truyền thông sau khi hệ thống máy chủ lưu trữ dữ liệu của hơn 515.000 người bị tấn công. Tổ chức này, nhận thức rõ về rủi ro của các cuộc tấn công mạng, đã bắt đầu xem xét các biện pháp bảo vệ cơ sở hạ tầng kỹ thuật số của mình.

"Hành trình di sản, gắn kết cội nguồn" đưa hơn 100 đại biểu trẻ về các tỉnh miền trung và hứa hẹn những kỷ niệm khó quên trên mảnh đất quê hương.

[Ảnh] Thanh niên kiều bào với hành trình tìm về nguồn cội và khám phá di sản

Tối 13/7, tại Hà Nội, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao) đã tổ chức lễ khai mạc Trại hè Việt Nam 2026. Hơn 100 thanh niên kiều bào từ 32 quốc gia và vùng lãnh thổ mang tới thông điệp mạnh mẽ về lòng tự hào dân tộc và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ xa xứ đối với quê hương trong kỷ nguyên mới.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.