Di sản tư liệu thế giới - nhân tố quan trọng góp phần thúc đẩy hiểu biết và hợp tác quốc tế

Từ ngày 28-29/10/2024, tại Trụ sở Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ở Paris (Cộng hòa Pháp) đã diễn ra Hội nghị quốc tế về Chương trình Ký ức thế giới (MOW) và Diễn đàn chính sách toàn cầu lần thứ 4 về Di sản tư liệu.
Các đại biểu tập trung thảo luận về các biện pháp nhằm tăng cường công tác bảo tồn và phát huy vai trò của di sản tư liệu. (Ảnh: UNESCO/Sacha HERON)
Các đại biểu tập trung thảo luận về các biện pháp nhằm tăng cường công tác bảo tồn và phát huy vai trò của di sản tư liệu. (Ảnh: UNESCO/Sacha HERON)

Hội nghị được tổ chức đúng dịp kỷ niệm Ngày thế giới về Di sản nghe nhìn hằng năm, 27/10. Tham dự Hội nghị có hơn 200 đại biểu gồm các đại diện chính phủ, các chuyên gia đến từ các Uỷ ban quốc gia và khu vực về MOW, đại diện các tổ chức phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực di sản tư liệu.

Đoàn Việt Nam tham dự Hội nghị có Đại sứ, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam bên cạnh UNESCO Nguyễn Thị Vân Anh và Tiến sĩ Vũ Thị Minh Hương - Thành viên Ủy ban tư vấn quốc tế (IAC) của UNESCO, Phó Chủ tịch Uỷ ban Ký ức thế giới khu vực châu Á-Thái Bình Dương (MOWCAP).

Đại sứ, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam bên cạnh UNESCO Nguyễn Thị Vân Anh trao đổi với đại biểu quốc tế. (Ảnh: UNESCO/Sacha HERON)

Đại sứ, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam bên cạnh UNESCO Nguyễn Thị Vân Anh trao đổi với đại biểu quốc tế. (Ảnh: UNESCO/Sacha HERON)

Di sản tư liệu là cấu phần chủ chốt trong ký ức của nhân loại, giúp loài người hiểu về quá khứ, học hỏi từ quá khứ và định hình tương lai. Với ý nghĩa đó, Di sản tư liệu thế giới được coi là một trong các danh hiệu quan trọng của UNESCO. Đến nay toàn thế giới có 496 Di sản tư liệu thế giới được ghi danh theo Chương trình Ký ức thế giới.

Việt Nam có:

3 di sản tư liệu thế giới: Mộc bản triều Nguyễn (ghi danh năm 2009); 2. Bia Tiến sĩ Văn Miếu - Quốc Tử Giám (2010 và 2015); 3. Châu bản Triều Nguyễn (2014 và 2017)

7 di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương: 1. Mộc bản Chùa Vĩnh Nghiêm, Bắc Giang (2012); 2. Văn thơ trên kiến trúc cung đình Huế (2016); 3. Mộc bản trường Phúc Giang, Hà Tĩnh (2016); 4. Hoàng hoa sứ trình đồ, Hà Tĩnh (2018); 5. Văn bản Hán Nôm làng Trường Lưu, Hà Tĩnh (2022); 6. Ma nhai tại danh thắng Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng (2022); 7. Những bản đúc nổi trên chín đỉnh đồng ở Hoàng cung Huế (2024).

Di sản tư liệu trên thế giới đang gặp các thách thức như nguy cơ bị hư hỏng, cố tình phá hủy và các rủi ro gia tăng khác do xung đột và thiên tai. Trong bối cảnh đó, Hội nghị quốc tế về Chương trình Ký ức thế giới và Diễn đàn chính sách toàn cầu lần thứ 4 về Di sản tư liệu đã tập trung thảo luận về các biện pháp nhằm tăng cường công tác bảo tồn và phát huy vai trò của di sản tư liệu cùng những công cụ hiệu quả nhằm thúc đẩy sự hiểu biết và hợp tác quốc tế, sự gắn kết xã hội, xây dựng hòa bình bền vững.

Sự tham gia của Đoàn Việt Nam tại Hội nghị và Diễn đàn này, trong đó có sự tham gia của chuyên gia tầm quốc tế Vũ Thị Minh Hương, khẳng định vai trò thành viên tích cực, có trách nhiệm của Việt Nam trong lĩnh vực di sản tư liệu.

Ở Việt Nam, vai trò của di sản tư liệu cũng ngày càng được coi trọng. Trong dự thảo Luật Di sản văn hoá sửa đổi chuẩn bị trình Kỳ họp lần thứ 8 Quốc hội khoá XV xem xét thông qua, lần đầu tiên nội dung di sản tư liệu được quy định, trong đó có dựa trên cơ sở nội luật hóa các khuyến nghị của Chương trình Ký ức thế giới của UNESCO.

Đoàn Việt Nam tham dự Hội nghị.

Đoàn Việt Nam tham dự Hội nghị.

Chương trình Ký ức thế giới là chương trình do UNESCO khởi xướng năm 1992 với mục đích bảo tồn và quảng bá những bộ sưu tập tư liệu có giá trị đang được lưu giữ tại các cơ quan lưu trữ, thư viện và bảo tàng trên toàn thế giới thông qua thúc đẩy hợp tác quốc tế nhằm: (i) tạo điều kiện bảo tồn các di sản tư liệu bằng những kỹ thuật phù hợp nhất; (ii) hỗ trợ tiếp cận các di sản tư liệu trên toàn cầu; (iii) nâng cao nhận thức trên toàn thế giới về sự tồn tại và tầm quan trọng của di sản tư liệu.

Di sản tư liệu là một thuật ngữ được sử dụng bởi Chương trình Ký ức thế giới để chỉ những tài liệu, tư liệu có giá trị đặc biệt, có ảnh hưởng rộng lớn trên thế giới.

Về hình thức, Di sản tư liệu có thể ở dạng văn bản như: bản thảo, sách, báo, áp phích, thư từ, tập tin máy tính…; các bản vẽ, bản đồ, bản nhạc, sơ đồ, đồ họa… được ghi lại bằng bút mực, bút chì, sơn, con số hoặc các chất liệu khác; tài liệu nghe nhìn như: đĩa âm thanh, băng từ, phim, ảnh, vật mang tin có thể là giấy, nhựa, da, lá cây, vỏ cây, đá, vải, kim loại… thậm chí kể cả tư liệu số như trang web và các tài liệu số khác.


Tháng 2/2024, Tiến sĩ Vũ Thị Minh Hương, nguyên Cục trưởng Cục Lưu trữ Nhà nước, đã được Tổng Giám đốc UNESCO bổ nhiệm là thành viên của Uỷ ban tư vấn quốc tế (IAC).Ủy ban IAC gồm 14 thành viên đến từ các châu lục do Tổng Giám đốc UNESCO trực tiếp lựa chọn và bổ nhiệm sau khi tham vấn Ủy ban quốc gia UNESCO của các nước thành viên.

Một trong những chức năng chính của Ủy ban IAC là thẩm định và đánh giá các hồ sơ đề cử công nhận Di sản tư liệu thế giới và tư vấn cho Tổng Giám đốc về các vấn đề liên quan đến Chương trình Ký ức thế giới.Các thành viên Ủy ban làm việc với tư cách cá nhân.

Có thể bạn quan tâm

Dấu mốc lịch sử trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Pháp

Dấu mốc lịch sử trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Pháp

Chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp và dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ tại Paris của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, Việt Nam và Pháp sẵn sàng đồng hành, tham gia, ủng hộ các ý tưởng, sáng kiến chiến lược của nhau, cùng nhau phối hợp xây dựng và củng cố năng lực tự chủ chiến lược.

Tham tán đầu tư Đào Quốc Cương và Tham tán thương mại Vũ Anh Sơn tham dự Kỳ họp lần thứ 8 Đối thoại cấp cao thường niên về kinh tế Việt Nam-Pháp được tổ chức ở thủ đô Paris (Pháp) ngày 17/5/2024. (Ảnh: KHẢI HOÀN)

Mở đường cho giai đoạn hợp tác kinh tế-thương mại-đầu tư mang tính đột phá và thực chất Việt Nam-Pháp

Theo Tham tán đầu tư Đào Quốc Cương và Tham tán thương mại Vũ Anh Sơn, chuyến thăm chính thức Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ củng cố niềm tin chính trị vững chắc mà còn tạo động lực rất quan trọng để đưa các cam kết cấp cao thành những dự án kinh tế cụ thể, có tính chiến lược cho quan hệ hai nước.

Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lê Minh Hưng. (Ảnh: TTXVN)

Thủ tướng Lê Minh Hưng sắp tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS và làm việc song phương tại Ấn Độ

Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao, nhận lời mời của Thủ tướng Cộng hòa Ấn Độ Narendra Modi, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lê Minh Hưng cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 và làm việc song phương tại Ấn Độ từ ngày 12-13/9/2026.

Đông đảo bạn bè Bồ Đào Nha và quốc tế có mặt từ sớm để dự Lễ Khai trương gian trưng bày Việt Nam ở Khu Quốc tế tại Hội báo Avante 2026.

Hội báo Avante 2026: Sức hút của di sản Hồ Chí Minh và tầm vóc Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Trong không gian rực rỡ sắc màu và chan hòa tình đoàn kết-hữu nghị tại Hội báo Avante 2026, gian trưng bày do Báo Nhân Dân tổ chức là điểm nhấn đặc biệt thu hút sự quan tâm của đông đảo bạn bè quốc tế, tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh và giới thiệu hình ảnh một Việt Nam tự tin, bản lĩnh bước vào kỷ nguyên phát triển mới.