Để tiếng then, đàn tính mãi ngân xa

Theo một số nguồn tư liệu, tại Cao Bằng, hát then và đàn tính đã có từ lâu đời. Ðến thế kỷ 15 và 16, khi nhà Mạc lên Cao Bằng, thì hát then và đàn tính đã được đưa vào cung đình, biểu diễn cho vua chúa và quan lại nghe xem. Chính vì thế, hát then và đàn tính ở tỉnh Cao Bằng đã có lịch sử lâu đời với những nét độc đáo riêng.
Hát then, đàn tính được trình diễn tại nhiều sự kiện trong tỉnh Cao Bằng.
Hát then, đàn tính được trình diễn tại nhiều sự kiện trong tỉnh Cao Bằng.

Ðến nay, hát then, đàn tính vẫn có vị trí quan trọng trong kho tàng dân ca, dân vũ của đồng bào các dân tộc tỉnh Cao Bằng. Vấn đề bảo tồn và phát huy các giá trị của hát then, đàn tính rất được quan tâm thực hiện.

Truyền dạy cho lớp trẻ

Tại xã Vũ Minh, huyện Nguyên Bình, từ năm 2009 đến nay, nhiều lớp truyền dạy hát then và đàn tính đã được tổ chức dành cho người “yêu” then, đặc biệt là lớp trẻ. Nghệ nhân Ưu tú Ðinh Văn Thức, người trực tiếp truyền dạy hát then và đàn tính chia sẻ: Câu lạc bộ hát then - đàn tính và hát dân ca Minh Thanh, ở xã Vũ Minh đã tổ chức các lớp hát then, đàn tính cho hơn 500 học viên. Trong đó, học viên trẻ nhất 5 tuổi, học viên cao tuổi nhất 83 tuổi. Tất cả các lớp học đều miễn phí, với mục tiêu gìn giữ, truyền nối và phát huy các giá trị của nghệ thuật độc đáo này.

Từ các lớp học của Nghệ nhân Ưu tú Ðinh Văn Thức và qua quá trình trau dồi, rèn giũa, nhiều học viên đã trở thành những diễn viên biểu diễn hát then, đàn tính thành thạo và điêu luyện. Quảng bá rộng rãi những giá trị của hát then, đàn tính phục vụ công chúng, Nghệ nhân Ưu tú Ðinh Văn Thức và các học viên tham gia biểu diễn hát then, đàn tính tại nhiều sự kiện, góp phần đưa điệu then, đàn tính lan tỏa, vươn xa.

Tại thành phố Cao Bằng, homestay Kha Bản, ở phường Sông Bằng là địa chỉ quen thuộc với người yêu then và du khách gần xa. Anh Nông Văn Ðạt, chủ homestay Kha Bản cho biết: Nhằm gìn giữ và phát huy giá trị của loại hình nghệ thuật mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, tôi đã phối hợp nghệ nhân, hỗ trợ địa điểm, mở lớp dạy hát then, đàn tính miễn phí. Ðồng thời, khi các đoàn khách có nhu cầu thưởng thức loại hình nghệ thuật độc đáo của đồng bào dân tộc Tày, Nùng, tôi kết nối, mời diễn viên đến homestay biểu diễn hát then, đàn tính, được du khách gần xa yêu thích, tán thưởng.

Đưa hát then, đàn tính gần hơn với công chúng

Ðánh giá về phong trào tập luyện và biểu diễn hát then, đàn tính tại địa phương, đồng chí Sầm Việt An, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng cho biết: Qua quá trình thành lập và phát triển, đến nay, Hội Bảo tồn dân ca các dân tộc tỉnh Cao Bằng có 10 chi hội ở các huyện và thành phố. Tại các địa phương trong tỉnh đã có 706 câu lạc bộ hát then, đàn tính, hát dân ca và đội văn nghệ quần chúng được thành lập, với hơn 2.000 hội viên. Các hội, chi hội, câu lạc bộ đã tổ chức nhiều lớp truyền dạy hát then, đàn tính cho người yêu thích, đặc biệt là lớp trẻ. Qua đó, hát then, đàn tính đã được gìn giữ, lưu truyền và quảng bá rộng rãi thông qua hoạt động trình diễn tại các lễ hội, sự kiện, trình diễn phục vụ du khách và các nghi lễ.

Với mục đích tôn vinh, lan tỏa giá trị bản sắc văn hóa, xây dựng và phát triển sâu, rộng phong trào tập, luyện và biểu diễn hát then, đàn tính tại địa phương, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng đã tham mưu cho lãnh đạo tỉnh thực hiện chương trình hát then, đàn tính, với sự tham gia của 1.000 người rất thành công. Sự kiện được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam trao bằng công nhận xác lập kỷ lục màn đồng diễn hát then, đàn tính có số lượng người tham gia đông nhất Việt Nam. Qua sự kiện góp phần tiếp tục quảng bá rộng rãi các giá trị của di sản văn hóa phi vật thể hát then, đàn tính đến công chúng trong và ngoài nước.

Quan tâm tổ chức, động viên, phát triển phong trào tập luyện và biểu diễn hát then, đàn tính phục vụ công chúng, đến nay, tỉnh Cao Bằng đã ba lần tổ chức liên hoan hát then, đàn tính toàn tỉnh. Xen kẽ giữa các lần tổ chức liên hoan, tỉnh và các địa phương đã tổ chức những hội thi trình diễn trang phục dân tộc và thi hát dân ca. Trong đó, hát then, đàn tính là tiết mục được rất nhiều đoàn lựa chọn, biểu diễn phục vụ công chúng.

Qua các liên hoan, hội thi và tiết mục hát then, đàn tính biểu diễn ở các lễ hội, sự kiện và phục vụ du khách, đã lan tỏa, phát triển tình yêu của nhiều người đối với hát then, đàn tính và khẳng định sức sống mãnh liệt của hát then, đàn tính tại địa phương. Cũng thông qua các hoạt động phong phú, đa dạng, nghệ thuật hát then, đàn tính đã được bảo tồn, phát huy giá trị tại tỉnh Cao Bằng, giúp tiếng then, đàn tính “mãi ngân xa” và được lưu truyền, kế tiếp qua các thế hệ.

Có thể bạn quan tâm

Diện tích bị bùn đất vùi lấp do sự cố đã cơ bản được cải tạo, làm đất tơi xốp, bằng phẳng để người dân tái sản xuất.

Nỗ lực khắc phục sự cố vỡ hồ nước tuần hoàn ở Thái Nguyên

Mưa đặc biệt lớn do bão số 11 (tháng 10/2025) gây vỡ đập hồ chứa nước tuần hoàn Nhà máy luyện thép ở xã Nam Hòa (Thái Nguyên), cuốn theo lượng lớn bùn đất vùi lấp hoa màu, rừng trồng của người dân. Thời gian vừa qua, chính quyền địa phương và doanh nghiệp nỗ lực khắc phục để ổn định đời sống người dân.

Công an xã Văn Lãng tặng quà và thư khen cho người dân giao nộp vũ khí tại trụ sở.

Cách làm sáng tạo của Công an xã Văn Lãng

Để tăng hiệu quả trong công tác an ninh trật tự trên địa bàn, Công an xã Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn đã triển khai việc thực hiện mô hình, cách làm khi người dân giao nộp, đổi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ sẽ được lực lượng công an tặng quà và trao thư khen.

Mỗi ngày có hàng trăm công nhân, thiết bị đang tập trung thi công các gói thầu thuộc dự án đường Động lực Điện Biên.

Hối hả trên công trình đường động lực Điện Biên

Nỗ lực vì mục tiêu hoàn thành Đường giao thông kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm dọc trục QL279, QL12 (gọi tắt là đường Động lực Điện Biên), suốt nhiều ngày qua hàng nghìn công nhân cùng máy móc, thiết bị miệt mài làm việc. Cả kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 vừa qua, công trường ngày đêm vẫn rầm rập tiếng máy, tiếng người…

Cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 832 tập điều lệnh đội ngũ chuẩn bị cho lễ tiễn quân nhân hoàn thành nghĩa vụ quân sự. (Ảnh: DUY ĐỨC)

Niềm tin gửi lại trước giờ chia tay của những chiến sĩ hoàn thành nghĩa vụ quân sự

Những ngày này, tại Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thái Nguyên, thời điểm chiến sĩ hoàn thành nghĩa vụ quân sự đã cận kề. Không khí bồi hồi, bịn rịn đã rõ hơn nhưng vượt lên trên những cảm xúc chia tay là tinh thần trách nhiệm, ý chí và niềm tin mà những người lính trẻ gửi lại đơn vị trước giờ phút rời quân ngũ.

Cán bộ Phòng cảnh sát giao thông tỉnh Lào Cai hướng dẫn tập sa hình đối với học sinh xã Văn Chấn. (Ảnh: THANH SƠN)

Công an tỉnh Lào Cai tăng cường kiểm soát về an toàn giao thông

Cảnh sát giao thông tỉnh Lào Cai chia ca thực hiện tuần tra, kiểm soát nhiều khung giờ khác nhau, để xử lý nghiêm các hành vi vi phạm an toàn giao thông. Đơn vị tăng cường kiểm tra  theo phương châm không có vùng cấm hay ngoại lệ, kết hợp với việc tuyên truyền để người dân chấp hành quy định của pháp luật về giao thông.

Kiểm tra trang phục giữ ấm cho chiến sĩ trước khi vào ca gác tại Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 750. (Ảnh: DUY ĐỨC)

Giữ ấm cho bộ đội trong mùa giá rét

Mùa đông năm nay, khu vực miền núi phía bắc chịu ảnh hưởng của các đợt rét đậm, rét hại kéo dài. Trước tình hình đó, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thái Nguyên đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều biện pháp phòng, chống rét, chăm lo đời sống, bảo vệ sức khỏe bộ đội, bảo đảm tốt cho nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu.

Toàn cảnh Làng du lịch xã Hữu Liên, tỉnh Lạng Sơn.

Khơi dậy bản sắc văn hóa qua du lịch cộng đồng

Thực hiện các nghị quyết của Đảng về phát triển kinh tế du lịch gắn với bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, nhiều địa phương đã lựa chọn cách đi dựa vào nguồn lực bản địa. Ở vùng núi phía bắc, mô hình du lịch cộng đồng đang mở ra hướng sinh kế mới cho người dân, khi văn hóa truyền thống được đặt vào vị trí trung tâm.

Một tiết mục văn nghệ chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV. (Ảnh: THANH SƠN)

Lào Cai tự hào tiến bước dưới cờ Đảng quang vinh

Tối 25/1, tại Quảng trường 19/8, phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai diễn ra Chương trình nghệ thuật “Tự hào tiến bước dưới cờ Đảng quang vinh”, chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930-3/2/2026).