Để tiếng then, đàn tính mãi ngân xa

Theo một số nguồn tư liệu, tại Cao Bằng, hát then và đàn tính đã có từ lâu đời. Ðến thế kỷ 15 và 16, khi nhà Mạc lên Cao Bằng, thì hát then và đàn tính đã được đưa vào cung đình, biểu diễn cho vua chúa và quan lại nghe xem. Chính vì thế, hát then và đàn tính ở tỉnh Cao Bằng đã có lịch sử lâu đời với những nét độc đáo riêng.
Hát then, đàn tính được trình diễn tại nhiều sự kiện trong tỉnh Cao Bằng.
Hát then, đàn tính được trình diễn tại nhiều sự kiện trong tỉnh Cao Bằng.

Ðến nay, hát then, đàn tính vẫn có vị trí quan trọng trong kho tàng dân ca, dân vũ của đồng bào các dân tộc tỉnh Cao Bằng. Vấn đề bảo tồn và phát huy các giá trị của hát then, đàn tính rất được quan tâm thực hiện.

Truyền dạy cho lớp trẻ

Tại xã Vũ Minh, huyện Nguyên Bình, từ năm 2009 đến nay, nhiều lớp truyền dạy hát then và đàn tính đã được tổ chức dành cho người “yêu” then, đặc biệt là lớp trẻ. Nghệ nhân Ưu tú Ðinh Văn Thức, người trực tiếp truyền dạy hát then và đàn tính chia sẻ: Câu lạc bộ hát then - đàn tính và hát dân ca Minh Thanh, ở xã Vũ Minh đã tổ chức các lớp hát then, đàn tính cho hơn 500 học viên. Trong đó, học viên trẻ nhất 5 tuổi, học viên cao tuổi nhất 83 tuổi. Tất cả các lớp học đều miễn phí, với mục tiêu gìn giữ, truyền nối và phát huy các giá trị của nghệ thuật độc đáo này.

Từ các lớp học của Nghệ nhân Ưu tú Ðinh Văn Thức và qua quá trình trau dồi, rèn giũa, nhiều học viên đã trở thành những diễn viên biểu diễn hát then, đàn tính thành thạo và điêu luyện. Quảng bá rộng rãi những giá trị của hát then, đàn tính phục vụ công chúng, Nghệ nhân Ưu tú Ðinh Văn Thức và các học viên tham gia biểu diễn hát then, đàn tính tại nhiều sự kiện, góp phần đưa điệu then, đàn tính lan tỏa, vươn xa.

Tại thành phố Cao Bằng, homestay Kha Bản, ở phường Sông Bằng là địa chỉ quen thuộc với người yêu then và du khách gần xa. Anh Nông Văn Ðạt, chủ homestay Kha Bản cho biết: Nhằm gìn giữ và phát huy giá trị của loại hình nghệ thuật mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, tôi đã phối hợp nghệ nhân, hỗ trợ địa điểm, mở lớp dạy hát then, đàn tính miễn phí. Ðồng thời, khi các đoàn khách có nhu cầu thưởng thức loại hình nghệ thuật độc đáo của đồng bào dân tộc Tày, Nùng, tôi kết nối, mời diễn viên đến homestay biểu diễn hát then, đàn tính, được du khách gần xa yêu thích, tán thưởng.

Đưa hát then, đàn tính gần hơn với công chúng

Ðánh giá về phong trào tập luyện và biểu diễn hát then, đàn tính tại địa phương, đồng chí Sầm Việt An, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng cho biết: Qua quá trình thành lập và phát triển, đến nay, Hội Bảo tồn dân ca các dân tộc tỉnh Cao Bằng có 10 chi hội ở các huyện và thành phố. Tại các địa phương trong tỉnh đã có 706 câu lạc bộ hát then, đàn tính, hát dân ca và đội văn nghệ quần chúng được thành lập, với hơn 2.000 hội viên. Các hội, chi hội, câu lạc bộ đã tổ chức nhiều lớp truyền dạy hát then, đàn tính cho người yêu thích, đặc biệt là lớp trẻ. Qua đó, hát then, đàn tính đã được gìn giữ, lưu truyền và quảng bá rộng rãi thông qua hoạt động trình diễn tại các lễ hội, sự kiện, trình diễn phục vụ du khách và các nghi lễ.

Với mục đích tôn vinh, lan tỏa giá trị bản sắc văn hóa, xây dựng và phát triển sâu, rộng phong trào tập, luyện và biểu diễn hát then, đàn tính tại địa phương, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng đã tham mưu cho lãnh đạo tỉnh thực hiện chương trình hát then, đàn tính, với sự tham gia của 1.000 người rất thành công. Sự kiện được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam trao bằng công nhận xác lập kỷ lục màn đồng diễn hát then, đàn tính có số lượng người tham gia đông nhất Việt Nam. Qua sự kiện góp phần tiếp tục quảng bá rộng rãi các giá trị của di sản văn hóa phi vật thể hát then, đàn tính đến công chúng trong và ngoài nước.

Quan tâm tổ chức, động viên, phát triển phong trào tập luyện và biểu diễn hát then, đàn tính phục vụ công chúng, đến nay, tỉnh Cao Bằng đã ba lần tổ chức liên hoan hát then, đàn tính toàn tỉnh. Xen kẽ giữa các lần tổ chức liên hoan, tỉnh và các địa phương đã tổ chức những hội thi trình diễn trang phục dân tộc và thi hát dân ca. Trong đó, hát then, đàn tính là tiết mục được rất nhiều đoàn lựa chọn, biểu diễn phục vụ công chúng.

Qua các liên hoan, hội thi và tiết mục hát then, đàn tính biểu diễn ở các lễ hội, sự kiện và phục vụ du khách, đã lan tỏa, phát triển tình yêu của nhiều người đối với hát then, đàn tính và khẳng định sức sống mãnh liệt của hát then, đàn tính tại địa phương. Cũng thông qua các hoạt động phong phú, đa dạng, nghệ thuật hát then, đàn tính đã được bảo tồn, phát huy giá trị tại tỉnh Cao Bằng, giúp tiếng then, đàn tính “mãi ngân xa” và được lưu truyền, kế tiếp qua các thế hệ.

Có thể bạn quan tâm

Chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên di chuyển hài cốt các liệt sĩ được cất bốc từ Nghĩa trang nhân dân Him Lam, phường Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên cất bốc, quy tập 9 hài cốt liệt sĩ

Sáng 21/9, tại Nghĩa trang nhân dân Him Lam, phường Điện Biên Phủ, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Điện Biên cùng đại diện lãnh đạo Ủy ban nhân dân phường Điện Biên Phủ tổ chức cất bốc, quy tập 9 hài cốt liệt sĩ. 

Lãnh đạo tỉnh Lào Cai tham quan phòng trưng bày tại thư viện tỉnh. (Ảnh: THANH SƠN)

Lào Cai kỷ niệm 68 năm ngày Bác Hồ thăm tỉnh

Sáng 21/9, tại Thư viện tỉnh Lào Cai, cơ sở 1, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức chương trình ra mắt: Không gian Hồ Chí Minh-Không gian số “Từ di sản đến tri thức số”. Đây là hoạt động thiết thực kỷ niệm 68 năm ngày Bác Hồ thăm Lào Cai (23/9/1958- 23/9/2026).

Chương trình nghệ thuật đặc sắc tại lễ khai mạc. (Ảnh: ĐỨC THẮNG)

Khai mạc Lễ hội Thành Tuyên 2026

Tối 20/9, tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành, phường Minh Xuân, tỉnh Tuyên Quang tổ chức khai mạc Lễ hội Thành Tuyên năm 2026. Đây là sự kiện văn hóa, du lịch đặc sắc, góp phần quảng bá hình ảnh đất và người Tuyên Quang đến du khách trong nước và quốc tế.

Đồng chí Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến và Đoàn công tác dâng hoa tại tượng đài Bác Hồ ở Tân Trào. (Ảnh: HUY HOÀNG)

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến thăm, tặng quà tại tỉnh Tuyên Quang

Chiều 20/9, Đoàn công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước do đồng chí Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội làm Trưởng đoàn đã đến dâng hương tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào; thăm, tặng quà người có công với cách mạng, người cao tuổi trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang.

Tiết mục múa lân của Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La biểu diễn phục vụ các cháu học sinh. (Ảnh: A HỒ)

Ấm áp Trung thu nơi biên giới Sơn La

Tối 18/9, tại xã Chiềng Khoong, tỉnh Sơn La, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La phối hợp các nhà hảo tâm và Đồn Biên phòng Mường Cai tổ chức chương trình “Biên cương-Đêm hội trăng rằm”, mang Tết Trung thu đến gần 1.000 học sinh trên địa bàn xã biên giới.

Đại biểu ấn nút khai mạc Festival nông sản, OCOP, làng nghề gắn kết du lịch Tuyên Quang năm 2026. (Ảnh: Đức Thắng)

Khai mạc Festival nông sản, OCOP, làng nghề gắn kết du lịch

Tối 18/9, tại đường Chiến thắng Sông Lô, Sở Công thương tỉnh Tuyên Quang tổ chức khai mạc Festival nông sản, OCOP, làng nghề gắn kết du lịch-Tuyên Quang năm 2026. Dự khai mạc có lãnh đạo Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Tuyên Quang; lãnh đạo Sở Công thương 17 tỉnh, thành phố.

Hiện gia đình ông Binh có 30 ha đất sản xuất, trong đó 27 ha cây ăn quả đã cho thu hoạch.

Dựng cơ nghiệp từ đôi bàn tay trắng

Hơn 30 năm trước, từ Hưng Yên lên Sơn La khai hoang với đôi bàn tay trắng, ông Nguyễn Văn Binh từng bước biến những triền đất dốc, sản xuất kém hiệu quả ở bản Hua Đán, xã Chiềng Hặc thành vùng cây ăn quả rộng 30 ha. Mỗi năm, mô hình mang lại lợi nhuận hàng tỷ đồng, tạo việc làm cho hàng chục lao động.

Lãnh đạo Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và lãnh đạo Hội Nông dân tỉnh Điện Biên thăm vùng trồng cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Phát triển vùng nguyên liệu gắn với chế biến

Với mục tiêu đến năm 2030 toàn tỉnh có 40 nghìn ha cây mắc-ca và hơn 20 nghìn ha cà-phê, tỉnh Điện Biên đã ban hành chính sách hỗ trợ trồng, thu hút chế biến sâu nâng giá trị sản phẩm từ hai loại cây chủ lực này.

Lãnh đạo xã Bạch Thông kiểm tra, chỉ đạo công tác khắc phục sạt lở trên địa bàn (Ảnh MINH NGUYỆT)

Chủ động phòng ngừa nguy cơ sạt lở đất, đá ở vùng cao

Khu vực phía bắc tỉnh Thái Nguyên do đặc thù địa hình chia cắt mạnh, nhiều núi cao, khe sâu cho nên nguy cơ sạt lở đất, đá vào mùa mưa rất lớn. Trong những tháng qua, khi xảy ra mưa nhiều, tình trạng này liên tục tái diễn đe dọa an toàn, đặt ra yêu cầu phải chủ động cao trong công tác phòng ngừa.

Chuyển đổi số góp phần thay đổi diện mạo nông thôn ở Sơn Hà.

Đưa công nghệ số đến người dân vùng cao

Mô hình “Thôn số” đang mở ra những thay đổi trong đời sống của người dân thôn Sơn Hà, xã Bát Xát (Lào Cai). Dù hạ tầng còn nhiều khó khăn, việc từng bước đưa các tiện ích số vào đời sống đã giúp người dân tiếp cận thông tin, ứng dụng khoa học-công nghệ và giải quyết công việc thuận lợi hơn.

Tỉnh Thái Nguyên giao chỉ tiêu cho các xã tiêm vắc-xin phòng dại cho chó, mèo đạt ít nhất từ 70% tổng đàn trở lên.

Nâng cao hiệu quả phòng bệnh dại cho vật nuôi

Bệnh dại do vi-rút dại lây truyền chủ yếu từ chó, mèo sang người. Khi phát bệnh, hầu hết trường hợp đều tử vong. Tuy nhiên, tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, người dân vẫn chủ quan, chưa thực hiện đầy đủ việc tiêm vắc-xin phòng dại cho chó, mèo, tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm.