Dự án đường sắt Lào Cai- Hà Nội-Hải Phòng (Dự án) theo hướng tuyến bàn giao ngày 6/5/2025 đi qua địa bàn các phường Lào Cai, Cam Đường và xã Gia Phú với chiều dài 15,3 km. Trong đó, tổng diện tích đất dự kiến thu hồi 192,17 ha và số hộ gia đình phải di chuyển dự kiến 505 trường hợp. Nhằm bảo đảm tiến độ dự án, ngay từ khi vận hành bộ máy chính quyền địa phương hai cấp ngày 1/7/2025, Ủy ban nhân dân phường Lào Cai đã họp phiên thứ nhất để phân công nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị chuyên môn; bảo đảm kịp thời triển khai các nhiệm vụ quan trọng, trong đó có việc thực hiện công tác bồi thường và hỗ trợ tái định cư liên quan đến Dự án.
Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Lào Cai-Cốc San Phạm Anh Hùng cho biết: “Ngay sau khi được Ủy ban nhân dân phường Lào Cai phân công nhiệm vụ, đơn vị đã thành lập các Tổ công tác để thực hiện giải phóng mặt bằng. Với mục tiêu hỗ trợ tối đa cho nhân dân, bố trí những điểm tái định cư tốt nhất, một số khu tái định cư đã được triển khai từ trước đó, bảo đảm đầy đủ cơ sở hạ tầng, sẵn sàng bố trí cho nhân dân”.
Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Lào Cai-Cốc San đã tham mưu cho cấp trên bố trí sáu khu tái định cư gồm: Khu vực Na Mo; Dự án khu đô thị mới Tiểu khu đô thị số 10; Tuyến đường S5, lô BT1 thuộc Dự án san gạt mặt bằng và kỹ thuật khu đô thị Tân Lập; Dự án xây dựng khu tái định cư phục vụ dự án khu đô thị Tân Lập; Dự án san gạt mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật tiểu khu đô thị số 6, 7; Khu tái định cư đường Trần Hưng Đạo kéo dài xã Thống Nhất. Sau khi hoàn thành sáu khu tái định cư này sẽ có hơn 400 lô đất để giao cho các hộ dân phải di chuyển.
Tại thôn Sơn Mãn 1 Vạn Hòa, phường Lào Cai, theo thống kê có 59 hộ dân phải tiến hành di chuyển nhà ở, nhường đất cho Dự án. Cách đây một tháng, Tổ công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành thống kê, kiểm đếm nhà ở, tài sản của toàn bộ hộ dân. Theo dự kiến, các hộ dân sẽ được bố trí tái định cư tại Dự án khu đô thị mới Tiểu khu đô thị số 10, đây là khu vực đã được giải phóng mặt bằng và xây dựng cơ sở hạ tầng đầy đủ. Trưởng thôn Sơn Mãn 1 Vạn Hòa Dương Thị Liên chia sẻ: “Sau khi được các cấp chính quyền tuyên truyền, vận động người dân đều nhất trí, đồng tình với chủ trương của Đảng và Nhà nước về việc xây dựng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai- Hà Nội-Hải Phòng. Việc thống kê, kiểm đếm diễn ra thuận lợi, người dân cũng phấn khởi khi biết được vị trí dự kiến tái định cư đã được đầu tư xây dựng, sẵn sàng cho việc di chuyển”.
Xã Gia Phú phải đảm nhận khối lượng giải phóng mặt bằng khá lớn bao gồm một phần của thành phố Lào Cai và huyện Bảo Thắng (trước đây). Để ổn định cuộc sống cho người dân phải di chuyển nhà ở, trên địa bàn xã thực hiện đầu tư ba khu tái định cư với tổng diện tích 7 ha, đến nay đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nguyễn Đức Bình cho biết: “Sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy theo mô hình mới, mặc dù có rất nhiều công việc cần giải quyết, nhưng chúng tôi xác định công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư phục vụ triển khai dự án đường sắt là một trong những nhiệm vụ ưu tiên. Đến nay, công tác thống kê, kiểm đếm đã cơ bản hoàn thành, Ủy ban nhân dân xã đã phối hợp với các đơn vị liên quan công bố quy hoạch, kế hoạch thu hồi đất để thực hiện”.
Cùng việc thực hiện các dự án tái định cư cho người dân, tỉnh Lào Cai cũng chú trọng triển khai các khu tái định cư phục vụ di chuyển cơ sở sản xuất trong các khu, cụm công nghiệp. Ủy ban nhân dân tỉnh đã phê duyệt chủ trương đầu tư bốn dự án di chuyển các cơ sở sản xuất với tổng mức đầu tư gần 1.000 tỷ đồng, giao cho Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng tỉnh làm chủ đầu tư. Hiện nay, các dự án này đang được tích cực triển khai, bảo đảm đúng tiến độ đề ra.
Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng có tổng chiều dài tuyến chính 390,9 km, đoạn qua địa phận tỉnh Lào Cai có chiều dài 143,29 km. Điểm đầu tại vị trí nối ray với Trung Quốc, điểm cuối tại phường Âu Lâu. Trên tuyến bố trí 18 ga (3 ga lập tàu, 15 ga hỗn hợp) và 13 trạm tác nghiệp kỹ thuật; trong đó, trên địa bàn tỉnh Lào Cai có 4 nhà ga và 5 trạm tác nghiệp kỹ thuật. Toàn tỉnh dự kiến xây dựng 45 khu tái định cư, bố trí cho 1.766 hộ; riêng phía bắc có 19 khu, phía nam có 26 khu, với tổng kinh phí xây dựng khoảng 635 tỷ đồng.
