Thông qua hệ thống khuyến nông, nhiều chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển nông nghiệp sinh thái, xây dựng vùng nguyên liệu, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, bảo vệ môi trường… được phổ biến, chuyển giao phục vụ sản xuất và đời sống, góp phần xây dựng nền nông nghiệp tăng trưởng xanh, phát triển bền vững gắn với xây dựng nông thôn mới.
Đồng hành cùng nông dân
Giám đốc Trung tâm khuyến nông tỉnh Đinh Văn Đang cho biết, thời gian qua, công tác khuyến nông trên địa bàn đạt được nhiều kết quả quan trọng, nhất là chuyển giao hiệu quả các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong việc tạo giống cây trồng, vật nuôi mới có năng suất, chất lượng cao. Đồng thời, xây dựng và nhân rộng nhiều mô hình sản xuất, chăn nuôi có quy mô lớn, hiện đại, hiệu quả, nhất là trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Nổi bật là Dự án “Chuyển đổi nông nghiệp bền vững tại Việt Nam (VnSAT)” từ năm 2016 đến nay, hệ thống khuyến nông toàn tỉnh tổ chức hàng chục lớp tập huấn về sản xuất và tái canh cà-phê bền vững cho hàng nghìn lượt nông dân; xây dựng hàng chục mô hình sản xuất và tái canh cà-phê bền vững. Dự án đã trang bị cho nông dân các kiến thức tổ chức sản xuất, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Hay Dự án “Xây dựng mô hình sản xuất cây ăn quả theo VietGAP phục vụ phát triển vùng nguyên liệu gắn với liên kết tiêu thụ tại một số tỉnh Tây Nguyên” giai đoạn 2022-2025, đến nay, các mô hình thuộc dự án hướng nông dân tổ chức thành lập các tổ hợp tác để liên kết sản xuất cây ăn quả theo tiêu chuẩn VietGap, được cấp mã số vùng trồng, liên kết tiêu thụ sản phẩm mang lại hiệu quả kinh tế cao…
Đơn cử, Hợp tác xã Bơ Đại Hùng ở phường Ea Kao, được sự hỗ trợ của dự án trong những năm qua đã liên kết một số nông hộ với diện tích 15 ha để cải tạo lại vườn cây theo quy trình sản xuất đạt tiêu chuẩn hữu cơ, đa dạng về loài giống, mùa vụ, bảo đảm việc có bơ thu hoạch quanh năm. Đồng thời, liên kết với Công ty trách nhiệm hữu hạn sản xuất và thương mại Pơ Lang cung cấp nguyên liệu bơ cho doanh nghiệp sản xuất tinh dầu, phục vụ chế biến mỹ phẩm…
Ông Đặng Huy Hùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc hợp tác xã cho biết: Hiện nhu cầu sử dụng bơ tương đối lớn nhưng vùng trồng bơ đang bị thu hẹp dần. Do đó, để bảo vệ trái bơ vốn từng là đặc sản của vùng Tây Nguyên trước sức hút của sầu riêng, hợp tác xã đã hình thành các chuỗi sản xuất từ xây dựng vùng trồng đến chế biến, tiêu thụ sản phẩm để tiến tới xây dựng thương hiệu cho trái bơ Đắk Lắk, từng bước khẳng định thương hiệu hàng hóa thông qua việc đẩy mạnh hoạt động marketing…
Những năm gần đây, trước tình hình biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp ảnh hưởng lớn đến sản xuất, hệ thống khuyến nông tỉnh Đắk Lắk đã tham gia Dự án Khuyến nông: “Xây dựng mô hình tưới tiên tiến, tiết kiệm nước nhằm nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế cho cây hồ tiêu”.
Mô hình đã chuyển giao công nghệ tưới nước tiết kiệm, giảm lượng nước nhưng vẫn nâng cao hiệu quả sản xuất, đến nay đã nhân rộng và áp dụng rộng rãi trên địa bàn toàn tỉnh.
Anh Y Grin Knul ở buôn Ka Na A, xã Cư M’gar cho biết, gia đình anh có 1,6 ha cà-phê trồng xen hồ tiêu. Năm 2023, được sự hướng dẫn của cán bộ khuyến nông, anh đã mạnh dạn vay vốn ngân hàng chính sách xã hội về đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt, khắc phục được tình trạng thiếu nước tưới nhưng năng suất vườn cà-phê, hồ tiêu vẫn cao hơn trước đây.
Yêu cầu mới với hoạt động khuyến nông
Công tác khuyến nông thời gian qua đã góp phần quan trọng trong việc định hình cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, dần đáp ứng yêu cầu của thị trường tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.
Đồng thời giúp một bộ phận lớn nông dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, các hộ nghèo nâng cao thu nhập thông qua các mô hình sinh kế thuộc chương trình mục tiêu quốc gia.
Trung tâm khuyến nông tỉnh cho biết, sau khi tỉnh Đắk Lắk hợp nhất với tỉnh Phú Yên (cũ), bộ máy của trung tâm có 3 phòng chuyên môn, 8 trạm khuyến nông khu vực, 2 trạm giống với tổng số 134 viên chức và người lao động. Nhiệm vụ của công tác khuyến nông trong tình hình mới là hết sức nặng nề.
Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia Hoàng Văn Hồng cho rằng, để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được giao, hệ thống khuyến nông cần tiếp tục nâng cao năng lực, đổi mới phương pháp tiếp cận và tổ chức huy động các nguồn lực, thông tin, kết nối các bên tham gia phục vụ các mục tiêu, nhiệm vụ chính trị, chiến lược về phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn.
Đồng hành, hướng dẫn, hỗ trợ nông dân phát triển sản xuất, ứng dụng khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, xây dựng nông thôn mới. Bên cạnh đó phải phát triển đội ngũ cán bộ khuyến nông chuyên nghiệp, tâm huyết, có trình độ cao, am hiểu công nghệ và thị trường, có năng lực tổ chức và quản lý.
Cần ứng dụng công nghệ số và khai thác cơ sở dữ liệu để cung cấp thông tin, tư vấn kỹ thuật cho nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp. Triển khai nền tảng học tập số dành cho cán bộ khuyến nông và nông dân nhằm cập nhật kiến thức công nghệ mới, kỹ thuật canh tác thông minh, sản xuất tuần hoàn và bền vững.
Một yêu cầu quan trọng nữa là cần tăng cường hợp tác công tư, xã hội hóa khuyến nông để khuyến khích, thu hút các tổ chức, cá nhân, các chuyên gia, nhà khoa học, nghệ nhân, nông dân giỏi tham gia hoạt động khuyến nông, chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp.
