Chuyện Phi đội Quyết Thắng góp phần giải phóng Sài Gòn

NDĐT- Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh diễn ra từ ngày 26-4 đến 2-5-1975 giải phóng hoàn toàn miền nam, thống nhất đất nước, chúng ta vẫn nhắc về năm cánh quân với khoảng 20 sư đoàn tiến như vũ bão về giải phóng Sài Gòn. Tuy nhiên, còn một mũi tiến công khác được thành lập cực kỳ khẩn trương trong những ngày cuối của Chiến dịch. Đó chính là Phi đội Quyết Thắng, lực lượng không quân nhân dân đã sử dụng máy bay địch để đánh địch tại sân bay Tân Sơn nhất, góp phần vào thắng lợi của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Thứ Ba, ngày 28/04/2020 - 20:18

Đại tá, phi công, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Từ Đễ.

Đặc biệt hơn, phi đội đó không phải sử dụng máy bay MIG truyền thống của Liên Xô với rất nhiều phi công xuất sắc đã từng làm các phi công Mỹ kiêng nể, mà sử dụng chính những máy bay A37 của Mỹ, chiến lợi phẩm vừa thu giữ được trong quá trình giải phóng và chiếm giữ các căn cứ của Việt Nam cộng hòa.

Ngày 22-4-1975, một số phi công được lệnh cơ động vào sân bay Đà Nẵng tiếp nhận máy bay A37 thu được của địch để đánh địch. Tính đến chiều 28-4-1975, thời gian từ ngày vào cho đến ngày chiến đấu với loại bay của Mỹ khác hẳn với loại máy bay MIG quen thuộc này chỉ chưa đầy một tuần.

Đại tá, Phi công, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Lục, Phi đội trưởng Phi đội Quyết Thắng bồi hồi nhớ lại: “Đây là mệnh lệnh của Tổ quốc, của nhân dân, chúng tôi xác định như thế. Thời gian học chuyển loại máy bay phải vài tháng cho đến hàng năm, nhưng bọn tôi thực sự lúc cơ động từ miền bắc vào, tiếp cận chủng loại đi đánh trong vòng bảy ngày, còn bay chủng loại chỉ ba ngày rưỡi, nói với phi công các nước là họ không tin, và sự thật là như vậy”.

Phi đội Quyết Thắng gồm bốn phi công giỏi được lựa chọn từ Trung đoàn 923 là phi đội trưởng Nguyễn Văn Lục, phi công Từ Đễ, Hán Văn Quảng và Hoàng Mai Vượng, sau đó bổ sung thêm phi công Nguyễn Thành Trung, bay số 1 dẫn đường và phi công Trần Văn On là phi công Việt Nam cộng hòa bay A37 vừa hàng binh khi ta chiếm giữ Đà Nẵng.

Đại tá, phi công, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Từ Đễ nhớ lại: “Đại tá phi đội trưởng Lục bay rất giỏi, ông Hán Văn Quảng chuyên ném bom trên biển, tôi chuyên đánh đêm bay khí tượng phức tạp, mò mẫm chui lủi, vào đây đánh biển cũng được, mặt đất, trên không đều đánh được cả, cái khó là học về ngôn ngữ, trong buồng lái có nhiều ngôn ngữ chưa quen, chưa quen cấu trúc của Mỹ nhưng tôi bay để tìm cảm giác bay thôi”.

Chiều 27-4, các phi công tập trung tại sân bay Phù Cát để thu thêm một số máy bay của địch bỏ lại, sau đó bay vào hạ cánh ở sân bay Thanh Sơn ở Phan Rang vào sáng 28-4. Lúc 16 giờ 15 phút ngày 28-4, phi đội gồm sáu phi công bay trên năm máy bay A37 đồng loạt hướng về đánh mục tiêu Sân bay Tân Sơn Nhất, tiếng bom rung chuyển cả thành phố. Quân địch bất ngờ, không hiểu máy bay A37 từ đâu tới, địch không kịp phản ứng, 24 máy bay bị phá hủy, hàng trăm sĩ quan binh lính bị thương vong. Quân địch hoang mang và bất ngờ. Đúng 18 giờ 15 phút, toàn bộ phi đội hạ cánh an toàn tại sân bay Thanh Sơn (Phan Rang), không có bất kỳ tổn thất nào.

Đại tá, phi công, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Từ Đễ cho biết thêm: “Kế hoạch lúc đầu là ngày 29 chúng đánh sập các cầu vào Sài Gòn nhưng vì trận này nên các cầu không bị đánh sập quân ta mới tiến vào Sài Gòn. Thứ hai là, trong lịch sử ghi nhận, đúng 18 giờ chấm dứt hoạt động của Bộ Tổng tham mưu nguỵ, rắn mất đầu đó, không ai chỉ huy thì sập thôi. Phòng thủ Sài Gòn tại sao ít lực lượng chống đối như vậy, đồng bằng sông Cửu Long còn nguyên, Quân khu còn nguyên nhưng không động binh vì không ai chỉ huy nữa”.

Còn Đại tá Nguyễn Văn Lục, Phi đội trưởng Phi đội Quyết Thắng, chia sẻ, chiều 28-4, tấn công vào Tân Sơn Nhất vào 5 giờ chiều thì ngày hôm sau, tất cả các vị trí còn có thể hạ cánh được bằng máy bay trực thăng thì tất cả máy bay đều kéo vào để di tản các cố vấn quân sự Mỹ, cũng như quan chức chóp bu ngụy quân, ngụy quyền Sài Gòn rời khỏi Thành phố. Trận đánh của Phi đội Quyết Thắng có ý nghĩa rất lớn trong việc tác động tinh thần quân Mỹ - ngụy để chúng ta tiến vào Sài Gòn nhanh và giữ được Sài Gòn, mặc dù chỉ có năm máy bay, nhưng nhiều người nói đây là mũi tiến công thứ sáu từ trên không đánh xuống do Quân chủng Phòng không - Không quân thực hiện.

Mũi tiến công thứ sáu tấn công từ trên trời xuống, oanh kích bất ngờ vào sân bay Tân Sơn Nhất do lực lượng không quân chỉ huy đã làm thay đổi những tính toán của Mỹ. Các cố vấn quân sự phải di tản tháo chạy khỏi Sài Gòn vào chiều ngày hôm sau. Điều này tạo sự hỗn loạn trên chiến trường, địch hoang mang và suy sụp, giúp năm cánh quân còn lại tấn công chiếm Sài Gòn thuận lợi và ít đổ máu hơn.

Chiến dịch Điện Biên phủ trên không 12 ngày đêm lịch sử của bộ đội phòng không - không quân đã buộc Mỹ rút khỏi Việt Nam. Và bằng trận đánh quan trọng này, lực lượng không không quân góp một phần quan trọng giải phóng miền nam, theo đúng lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào", ghi thêm một trang sử vàng vào truyền thống anh hùng của Không quân nhân dân Việt Nam.

Bài và ảnh: Hương Ly