Tham dự về phía Trung ương có các đồng chí: Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Tổng Thư ký Quốc hội - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh; Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải; Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cùng đại diện lãnh đạo các đơn vị liên quan.
Về phía thành phố Hà Nội có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Vũ Đại Thắng; cùng đại diện lãnh đạo các sở, ngành thành phố và các xã, phường liên quan. Tham dự Lễ khởi công có Chủ tịch Tập đoàn Vingroup Phạm Nhật Vượng…
Hiện đại hóa hệ thống hạ tầng phía nam Thủ đô
Phát biểu tại Lễ khởi công, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, đây là dự án hạ tầng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với chiến lược phát triển không gian đô thị, kết nối vùng và hiện đại hóa hệ thống hạ tầng phía nam Thủ đô trong giai đoạn mới. Đồng chí Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, trong quá trình phát triển của mỗi quốc gia, mỗi đô thị lớn, hạ tầng giao thông luôn giữ vai trò mở đường cho tăng trưởng. Một tuyến giao thông hiện đại không chỉ giải quyết nhu cầu đi lại mà còn tạo ra không gian phát triển mới, thúc đẩy dịch vụ, thương mại, logistics, nâng cao chất lượng sống và năng lực cạnh tranh của đô thị.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, Hà Nội đang đứng trước yêu cầu phải tái cấu trúc không gian đô thị theo hướng hiện đại, xanh, thông minh và có tính kết nối cao hơn. Quy mô dân số lớn, tốc độ đô thị hóa nhanh cùng yêu cầu liên kết vùng ngày càng mạnh mẽ đang đặt ra áp lực rất lớn đối với hệ thống hạ tầng hiện hữu, đặc biệt tại các cửa ngõ của thành phố.
Trong đó, khu vực phía nam Hà Nội có vị trí chiến lược, là đầu mối kết nối Thủ đô với nhiều trung tâm kinh tế lớn của cả nước. Tuy nhiên, nhiều năm qua, tuyến Quốc lộ 1A đoạn qua Hà Nội đã quá tải, ảnh hưởng tới năng lực lưu thông, phát triển logistics và tổ chức không gian đô thị.
“Việc khởi công dự án thể hiện quyết tâm rất lớn của thành phố trong tháo gỡ các điểm nghẽn hạ tầng, tạo nền tảng cho một giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn dài hạn, đồng bộ và hiện đại hơn”, đồng chí Vũ Đại Thắng nhấn mạnh. Dự án có chiều dài khoảng 36,3km, đi qua 18 xã, phường của thành phố Hà Nội, tổng mức đầu tư gần 162.000 tỷ đồng. Tuyến đường được đầu tư với quy mô hiện đại, đồng bộ, kết hợp chỉnh trang và tái thiết đô thị theo mô hình phát triển tích hợp giữa giao thông với phát triển không gian kinh tế đô thị.
Thành phố kỳ vọng tuyến trục này sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển khu vực phía nam Hà Nội; hình thành các cực tăng trưởng mới; tạo thêm dư địa phát triển dịch vụ, thương mại, logistics và nâng cao chất lượng không gian đô thị.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố cho biết, những năm qua, Hà Nội đã tập trung đầu tư mạnh mẽ cho hệ thống hạ tầng chiến lược như các tuyến vành đai, cầu vượt sông Hồng, đường sắt đô thị và nhiều công trình giao thông trọng điểm khác. Tuy nhiên, yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới đòi hỏi thành phố phải tiếp tục huy động mạnh mẽ hơn nữa các nguồn lực xã hội, đặc biệt là hợp tác công-tư, để đầu tư cho hạ tầng chiến lược.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự chủ động và quyết tâm của Tập đoàn Vingroup khi tham gia đề xuất và triển khai dự án trọng điểm này. Sự đồng hành của doanh nghiệp không chỉ góp phần bổ sung nguồn lực cho thành phố mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội, khát vọng cống hiến và niềm tin vào sự phát triển của Thủ đô Hà Nội.
Trên tinh thần đó, đồng chí Vũ Đại Thắng đề nghị các sở, ban, ngành, chính quyền các địa phương liên quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư; tập trung thực hiện tốt công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân. Đồng thời, tạo mọi điều kiện thuận lợi để dự án được triển khai đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, kỹ thuật, mỹ thuật và an toàn.
Đồng chí Vũ Đại Thắng cũng đề nghị nhà đầu tư và các đơn vị thi công tập trung tối đa nguồn lực, nhân lực, thiết bị; tổ chức thi công khoa học, chuyên nghiệp; bảo đảm tiến độ cam kết và tuyệt đối an toàn trong quá trình triển khai dự án. Về phía Thành phố cam kết sẽ luôn đồng hành cùng nhà đầu tư; kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trên tinh thần trách nhiệm cao nhất, minh bạch và đúng quy định pháp luật.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố nhấn mạnh, Hà Nội xác định rõ rằng, hiện đại hóa hạ tầng không chỉ nhằm giải quyết yêu cầu giao thông trước mắt, mà còn là nhiệm vụ chiến lược để mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối vùng và tạo động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Hà Nội hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số từ năm 2026 và những năm tiếp theo; từng bước xây dựng Thủ đô trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, có chất lượng sống cao và hội nhập quốc tế sâu rộng.
“Với quyết tâm chính trị cao, tinh thần hành động mạnh mẽ, nói đi đôi với làm, tôi tin tưởng Dự án trục không gian Quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị đoạn từ đường Vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ sẽ hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, trở thành biểu tượng mới cho khát vọng phát triển của Thủ đô Hà Nội trong thời kỳ mới”, đồng chí Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.
Dự án dự kiến hoàn thành vào năm 2027 với quy mô 16 làn xe
Phát biểu tại Lễ khởi công, ông Nguyễn Việt Quang, Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Vingroup cho biết: “Hạ tầng chính là nền móng của tăng trưởng, là động lực dẫn dắt phát triển kinh tế, mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp, cải thiện chất lượng sống cho người dân và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Sau mỗi công trình hạ tầng quy mô lớn là niềm tin, kỳ vọng của người dân và trách nhiệm rất lớn đối với sự phát triển của đất nước.
Do đó, Tập đoàn Vingroup rất vinh dự và tự hào khi được tham gia vào công trình trọng điểm - dự án trục không gian quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị - đoạn từ đường vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ, với mong muốn góp sức cho quá trình tái thiết toàn diện một trục phát triển đô thị hiện đại, văn minh và đồng bộ, góp phần định hình diện mạo mới cho khu vực cửa ngõ phía nam Hà Nội trong tương lai”.
Trong quy hoạch phát triển quốc gia, trục Quốc lộ 1A-cao tốc Pháp Vân-Cầu Giẽ được xác định là hành lang kinh tế chủ đạo kết nối Hà Nội với khu vực phía nam và vùng duyên hải, tập trung phát triển mạnh các ngành công nghiệp hỗ trợ, logistics và vận tải đa phương thức. Đoạn từ Vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ là phân kỳ đầu tiên trong tổng thể dự án trục không gian Quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị trên địa bàn thành phố Hà Nội do Vingroup đề xuất đầu tư theo phương thức PPP, loại hợp đồng xây dựng-chuyển giao (BT).
Ở giai đoạn tiếp theo, thành phố Hà Nội và Tập đoàn Vingroup sẽ tiếp tục nghiên cứu mở rộng từ nút giao đường Lê Duẩn-Điện Biên Phủ thuộc phường Ba Đình đến đường Đại Cồ Việt (vành đai 1), nâng tổng chiều dài toàn tuyến lên khoảng 38,8km, kết nối trung tâm lịch sử của Thủ đô với cực tăng trưởng mới phía Nam thành phố. Trong đó, điểm đầu tuyến kết nối với đường vành đai 1 tại khu vực hầm Kim Liên, thuộc địa phận các phường Kim Liên và Bạch Mai; điểm cuối kết nối với nút giao Cầu Giẽ thuộc xã Chuyên Mỹ.
Trục đường có quy mô mặt cắt ngang lên tới 90m, gồm 10 làn xe trên tuyến chính và 6 làn xe song hành hai bên, tốc độ thiết kế là 80km/h. Theo kế hoạch, dự án sẽ hoàn thành xây dựng công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng vào năm 2027, hoàn thiện mạng lưới giao thông đường bộ của thành phố Hà Nội theo Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm.
Bên cạnh việc mở rộng không gian và tăng tốc độ di chuyển, dự án sẽ góp phần phân bổ hợp lý lưu lượng giữa các tuyến vành đai và các khu vực trong thành phố, thuận lợi kết nối lõi trung tâm với các đại đô thị lớn và khu vực phía nam Hà Nội, cũng như giữa Thủ đô với các tỉnh phía nam và vùng duyên hải.
Để bảo đảm chất lượng, an toàn và hiệu quả vận hành lâu dài, dự án sẽ ứng dụng đồng bộ các công nghệ tiên tiến ngay từ giai đoạn chuẩn bị đến khai thác vận hành. Công tác khảo sát được triển khai bằng công nghệ UAV và ảnh hàng không; thiết kế ứng dụng mô hình 3D hiện đại; thi công sử dụng vật liệu và thiết bị công nghệ mới. Toàn bộ quá trình xây dựng sẽ được chủ đầu tư giám sát thông qua hệ thống hình ảnh trực tuyến. Khi đưa vào khai thác, tuyến đường sẽ được vận hành trên nền tảng giao thông thông minh với hệ thống SCADA, CCTV và các giải pháp quản lý hiện đại theo tiêu chuẩn quốc tế.
