Chủ tịch nước Lương Cường thăm và phát biểu chính sách tại Đại học Chile

Nét tương đồng đặc biệt

Chia sẻ về lịch sử đấu tranh giành độc lập dân tộc của hai nước, Chủ tịch nước cho rằng, Việt Nam và Chile đều là các nước đang phát triển, là thành viên của Phong trào Không liên kết, có lịch sử lâu dài và oanh liệt về đấu tranh giành độc lập dân tộc; đồng thời có quyết tâm và nỗ lực mạnh mẽ để phát triển đất nước.

Chủ tịch nước nhấn mạnh, nhân dân Việt Nam không bao giờ quên tình đoàn kết mà nhân dân Chile đã dành cho Việt Nam trong những năm tháng đầy gian khó của sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Bài hát “Quyền được sống trong hòa bình" của nhạc sĩ Victor Jara, một cựu sinh viên của Đại học Chile, viết về Bác Hồ-Chủ tịch Hồ Chí Minh là một minh chứng cho khát vọng chung về hòa bình và độc lập dân tộc mà hai nước cùng chia sẻ.

Trong khi đó, về kinh tế thì cả Chile và Việt Nam đều là hai nền kinh tế dựa chủ yếu vào xuất khẩu, coi trọng tiến trình hội nhập quốc tế để thúc đẩy phát triển đất nước. Điều này được chứng tỏ qua việc Việt Nam và Chile đều là thành viên của các tổ chức quốc tế và các hiệp định thương mại tự do đa phương lớn, liên khu vực như Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC), Diễn đàn Hợp tác Đông Á-Mỹ Latinh (FEALAC)...

Chủ tịch nước Lương Cường phát biểu chính sách tại Đại học Chile.

Chủ tịch nước khẳng định, với tầm nhìn rộng mở và bao trùm, ủng hộ tự do hóa thương mại, cả hai nước cùng chia sẻ nhận thức chung về xây dựng, củng cố một trật tự thế giới đa cực, công bằng, dựa trên luật pháp quốc tế, trong đó các nước phương Nam đóng vai trò và có tiếng nói ngày càng quan trọng. Cùng là những nước có đường bờ biển dài, hai nước đều hết sức coi trọng các vấn đề biển quốc tế. Cả Việt Nam và Chile đều đã cam kết và đang triển khai các biện pháp quyết liệt để đạt mức trung hòa phát thải vào năm 2050. Hai nước đều thấy được tầm quan trọng của phát triển xanh, bền vững, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi số, cũng như sự cần thiết quản lý thỏa đáng các khoáng sản chiến lược.

Với tầm nhìn rộng mở và bao trùm, ủng hộ tự do hóa thương mại, cả hai nước cùng chia sẻ nhận thức chung về xây dựng, củng cố một trật tự thế giới đa cực, công bằng, dựa trên luật pháp quốc tế, trong đó các nước phương Nam đóng vai trò và có tiếng nói ngày càng quan trọng.

Chủ tịch nước Lương Cường

Đánh giá cao những thành tựu phát triển vượt bậc về kinh tế-xã hội của Chile, quốc gia đầu tiên ở Mỹ Latinh và là một trong số ít các nước đang phát triển đã vượt qua “bẫy thu nhập trung bình”, Chủ tịch nước cho rằng, Chile chính là một điển hình của việc tận dụng tối ưu quá trình toàn cầu hóa và tự do hóa thương mại để phát triển đất nước; đang ngày càng khẳng định và phát huy vị thế, vai trò ở khu vực và trên thế giới.

Chủ tịch nước bày tỏ mong muốn tiếp tục tham khảo những kinh nghiệm quý báu về phát triển kinh tế của Chile, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam vào hàng ngũ các nước phát triển vào năm 2045.

Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam

Đề cập tới con đường phát triển của Việt Nam, Chủ tịch nước cho biết, sau gần 80 năm lập nước và gần 40 năm Đổi mới, Việt Nam đang đứng thời kỳ bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam. Từ một nước nghèo, lạc hậu, bị chiến tranh tàn phá nặng nề, bị bao vây, cấm vận, sau gần 4 thập kỷ kể từ khi tiến hành công cuộc đổi mới, quy mô nền kinh tế Việt Nam đã tăng 95 lần, đứng thứ 35 trong 40 nền kinh tế lớn nhất thế giới và 20 nền kinh tế hàng đầu thế giới về thu hút đầu tư nước ngoài và quy mô thương mại.

Đại biểu tham dự

Về đối ngoại, Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 194 quốc gia, mạng lưới 32 khuôn khổ Đối tác chiến lược và Đối tác toàn diện, trong đó có toàn bộ 5 nước là Ủy viên Thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và các nền kinh tế Nhóm G7.

Ngày nay, Việt Nam có quan hệ thương mại với trên 220 nước, vùng lãnh thổ, kim ngạch thương mại năm 2023 đạt 683 tỷ USD và có thể đạt con số kỷ lục gần 800 tỷ USD trong năm nay.

Với 17 hiệp định thương mại tự do (FTA); tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt gần 450 tỷ USD; với hơn 41.000 dự án đến từ hơn 143 quốc gia và vùng lãnh thổ, Việt Nam đã trở thành mắt xích quan trọng trong các chuỗi cung ứng của khu vực châu Á-Thái Bình Dương và thế giới.

Chủ tịch nước nêu rõ, Việt Nam cũng là một điểm sáng trong thực hiện các Mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ và Chương trình nghị sự phát triển bền vững đến năm 2030 của Liên hợp quốc. Việt Nam luôn coi trọng và triển khai hệ thống chính sách cụ thể để bảo đảm mọi người dân được hưởng thành quả phát triển, đổi mới; chỉ số phát triển con người (HDI) của Việt Nam luôn ở nhóm mức độ cao trong nhiều năm qua.

Chủ tịch nước nhấn mạnh, thế giới đang trong thời kỳ thay đổi mang tính thời đại, nhưng với Việt Nam có một điều không thay đổi: Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Việt Nam kiên định mục tiêu “độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội”, lấy đó làm tư tưởng, kim chỉ nam để bảo vệ và phát triển đất nước. Mục tiêu của Việt Nam đến năm 2030 là trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, có thu nhập cao.

Thế giới đang trong thời kỳ thay đổi mang tính thời đại, nhưng với Việt Nam có một điều không thay đổi: Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Việt Nam kiên định mục tiêu “độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội”, lấy đó làm tư tưởng, kim chỉ nam để bảo vệ và phát triển đất nước.

Chủ tịch nước Lương Cường

Việt Nam tiếp tục triển khai nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên tích cực, có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế sâu rộng và toàn diện.

Việt Nam chia sẻ quan điểm của các nước về tầm quan trọng của việc đảm bảo môi trường hòa bình, ổn định tại các khu vực, đồng thời mong muốn thể hiện trách nhiệm và tiếp tục đóng góp nhiều hơn vào nền chính trị thế giới, nền kinh tế toàn cầu và nền văn minh nhân loại.

Chủ tịch nước nêu rõ, hơn ai hết, Việt Nam hiểu rất rõ giá trị của hòa bình, yêu hòa bình và cho rằng hòa bình là điều kiện tiên quyết để phát triển. Vì vậy, kế thừa truyền thống hòa bình, hòa hiếu, Việt Nam kiên trì chính sách quốc phòng 4 không: Không tham gia liên minh quân sự; Không liên kết với nước này để chống nước kia; Không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự hoặc sử dụng lãnh thổ để chống lại nước khác; Không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế. Việt Nam cũng luôn ủng hộ mạnh mẽ việc giải quyết các tranh chấp, bất đồng bằng các biện pháp hòa bình trên cơ sở Hiến chương Liên hợp quốc, luật pháp quốc tế, phản đối các hành động đơn phương, chính trị cường quyền, sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế.

Chủ tịch nước cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược nước lớn ngày càng gay gắt và phức tạp, vai trò của các nước phương Nam cũng như hợp tác Nam - Nam sẽ ngày càng được coi trọng. Việt Nam luôn chủ động, tích cực tham gia, đóng góp với tinh thần xây dựng, trách nhiệm cao nhất vào những nỗ lực chung, đảm nhiệm thành công trọng trách tại nhiều cơ chế đa phương quan trọng, tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc và cứu hộ, cứu nạn quốc tế.

Việt Nam luôn chủ động, tích cực tham gia, đóng góp với tinh thần xây dựng, trách nhiệm cao nhất vào những nỗ lực chung, đảm nhiệm thành công trọng trách tại nhiều cơ chế đa phương quan trọng, tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc và cứu hộ, cứu nạn quốc tế.

Chủ tịch nước Lương Cường

Năm định hướng quan hệ Việt Nam-Chile

Theo Chủ tịch nước, quan hệ Việt Nam-Mỹ Latinh được xây dựng trên nền tảng của tình đoàn kết hữu nghị, truyền thống và sự ủng hộ của nhân dân nhiều nước trong khu vực đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam trong thế kỷ XX. Hiện nay, Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với toàn bộ 33 nước trong khu vực Mỹ Latinh

Điểm lại mối quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Chile trong hơn 50 năm qua, Chủ tịch nước cho biết đã trong các cuộc hội đàm, hội kiến với lãnh đạo Chile trong chuyến thăm, hai bên đã nhất trí về các nguyên tắc và phương hướng hợp tác lớn để đưa quan hệ Đối tác toàn diện lên tầm cao mới, sâu rộng, hiệu quả và thực chất hơn.

Trên nền tảng vững chắc của hơn 50 năm quan hệ hai nước, Chủ tịch nước đề xuất năm định hướng cho quan hệ Việt Nam-Chile trong giai đoạn tới:

Một là, tăng cường tin cậy chính trị và hợp tác thực chất giữa hai nước thông qua trao đổi đoàn cấp cao và các cấp, tăng cường hiểu biết lẫn nhau và hợp tác cùng có lợi trong các lĩnh vực hai bên có tiềm năng và thế mạnh, trong đó có trao đổi, hợp tác giữa Đảng Cộng sản Việt Nam với các chính đảng lớn tại Chile.

Hai là, thúc đẩy liên kết giữa hai nền kinh tế Việt Nam-Chile, xác định hợp tác kinh tế là ưu tiên hàng đầu, là lĩnh vực trọng tâm trong quan hệ hai nước. Trong đó, tiếp tục tận dụng, triển khai hiệu quả Hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương và cơ chế Hội đồng Thương mại Tự do Việt Nam-Chilê, cũng như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) nhằm tạo xung lực mới đưa quan hệ thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Chile đạt những cột mốc mới. Với kinh nghiệm là một trong số ít những nước thành công vượt qua bẫy thu nhập trung bình và trở thành quốc gia thu nhập cao từ năm 2012, chúng tôi rất mong muốn Chile chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ Việt Nam hoàn thành mục tiêu trên.

Ba là, cần thúc đẩy hơn nữa các cơ hội đầu tư song phương cũng như xác định các lĩnh vực ưu tiên hợp tác mang tính đột phá chiến lược, giúp gắn kết hai nền kinh tế, hướng tới phát triển bền vững, đóng góp vào thịnh vượng chung của toàn cầu, nhất là trong các lĩnh vực chuyển đổi xanh, ứng phó với biến đổi khí hậu, xây dựng khuôn khổ hợp tác phù hợp trong các tổ chức và diễn đàn, cơ chế quốc tế mà hai bên cùng là thành viên như APEC, WTO, CPTPP, Diễn đàn hợp tác Đông Á-Mỹ Latinh (FEALAC).

Bốn là, đẩy mạnh hợp tác giáo dục, giao lưu văn hóa, nghệ thuật và phát triển hợp tác du lịch, qua đó tăng cường giao lưu nhân dân và hiểu biết lẫn nhau. Trong quá trình đó, Đại học Chile có thể có những đóng góp quan trọng và chúng tôi khuyến khích sự hợp tác giữa các trường đại học của hai nước. Đây là yếu tố hết sức quan trọng để thúc đẩy hiểu biết, chia sẻ tri thức, hợp tác đổi mới sáng tạo. Nhân đây, chúng tôi chân thành cảm ơn và đề nghị Chile tiếp tục hỗ trợ bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị công trình Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh tại quận quận Cerro Navia, thủ đô Santiago.

Năm là, hai nước phối hợp ủng hộ lẫn nhau tại các tổ chức quốc tế và diễn đàn đa phương. Trước một thế giới với nhiều biến động, nhiều thách thức, đòi hỏi các nước vừa và nhỏ như Chile và Việt Nam phải vươn lên đóng góp tích cực hơn trong nền quản trị toàn cầu, cùng đề cao cách tiếp cận đa phương và luật pháp quốc tế. Nhiều vấn đề quốc tế mới như phát triển xanh, chuyển đổi năng lượng, quản trị trí tuệ nhân tạo cần sớm có khuôn khổ quốc tế đầy đủ hơn. Với vai trò là thành viên ASEAN, Việt Nam hoan nghênh nỗ lực thúc đẩy hợp tác giữa ASEAN và Chile thời gian qua, chúng tôi sẵn sàng phối hợp Chile tăng cường và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác phát triển ASEAN-Chile cũng như quan hệ ASEAN-Liên minh Thái Bình Dương (PA), theo hướng thực chất, hiệu quả và cùng có lợi, giúp nâng cao vai trò, vị thế của các nước phương Nam trên trường quốc tế.

Việt Nam và Chile cần tiếp tục thúc đẩy hợp tác đa phương, tôn trọng luật pháp quốc tế, duy trì an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không trên các vùng biển và đại dương trong đó có Thái Bình Dương, phù hợp luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982.

Chủ tịch nước bày tỏ tin tưởng với truyền thống quan hệ tốt đẹp, thiện chí và tiềm năng hợp tác toàn diện giữa hai bên, quan hệ Việt Nam-Chile sẽ tiếp tục vươn lên những tầm cao mới, vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, hợp tác và phát triển tại hai khu vực và thế giới.