Các ý kiến tại tọa đàm cho thấy, bài toán nhà ở xã hội đang trở thành một trong những vấn đề an sinh cấp thiết, đặc biệt đối với công nhân và người thu nhập thấp.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh và nhiều đô thị lớn, nhu cầu về nhà ở giá rẻ, nhà ở phù hợp khả năng chi trả ngày càng tăng mạnh, trong khi nguồn cung vẫn còn rất hạn chế.
Dù Chính phủ đã phê duyệt Đề án đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội theo Quyết định 338/QĐ-TTg, đồng thời giao chỉ tiêu cụ thể cho các địa phương thông qua Nghị quyết 07/NQ-CP nhưng tiến độ triển khai thực tế vẫn còn chậm.
Riêng Thành phố Hồ Chí Minh được giao hoàn thành 28.500 căn nhà ở xã hội trong năm 2026. Tuy nhiên, tính đến cuối quý I, thành phố mới hoàn thành và đưa vào sử dụng 580 căn, tương đương khoảng 2,04% kế hoạch năm.
Trong bối cảnh cầu vượt cung, phát triển nhà ở xã hội không chỉ là câu chuyện của thị trường bất động sản mà còn là yêu cầu gắn với an sinh, ổn định lực lượng lao động và phát triển kinh tế-xã hội bền vững. Đặc biệt, tại các địa phương có nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất như Thành phố Hồ Chí Minh và vùng phụ cận, nhu cầu chỗ ở ổn định cho công nhân đang trở nên bức thiết hơn bao giờ hết.
Đại diện Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Qua khảo sát 200.000 công nhân thì có 95% có nhu cầu mua nhà, chỉ có 5% nhu cầu thuê nhà.
Tuy nhiên, giá nhà ở xã hội vẫn quá cao so với thu nhập của công nhân. Trong điều kiện bình thường, không có vấn đề về sức khỏe, bệnh tật thì công nhân với mức thu nhập 10 triệu đồng/tháng phải mất hơn 20 năm mới đủ tiền từ tiết kiệm để mua nhà ở xã hội.
Về quỹ đất và quy hoạch nhà ở xã hội, ông Vũ Trung Hưng, Phó Phòng Quy hoạch kiến trúc, Sở Quy hoạch-Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Đến năm 2040, thành phố đã quy hoạch 1.700ha đất để triển khai nhà ở xã hội, trong đó, 20% diện tích quy hoạch đất đơn vị ở (quy đổi) trong các khu TOD khác và các khu vực phát triển đô thị khác khoảng 400-600ha.
Qua rà soát các dự án đã được duyệt, đến năm 2030 tổng cộng tại Thành phố Hồ Chí Minh có 193 dự án nhà ở xã hội với hơn 229 nghìn căn được triển khai trên tổng diện tích hơn 740ha.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Lê Hữu Nghĩa, Tổng Giám đốc công ty trách nhiệm hữu hạn Thương mại-Xây dựng Lê Thành cho biết: Nếu một dự án nhà ở xã hội được hoàn thành cần đi đủ 10 bước, nếu không cải thiện thì 20 tháng doanh nghiệp và các cơ quan chức năng cũng không thể thực hiện xong, trong khi thời gian quy định về thủ tục thực hiện đầu tư nhà ở hiện nay được quy định là 132 ngày.
Ông Nghĩa cho rằng, sở dĩ thời gian kéo dài như vậy là do hiện có nhiều quy định chồng chéo, cứng nhắc giữa các khâu khiến doanh nghiệp mất nhiều thời gian so với dự tính trong quá trình làm thủ tục.
