Từ việc giao đất, cho thuê đất trái quy định…
Báo Nhân Dân số ra ngày 6-7-2018 có bài điều tra "Khuất tất trong việc giao đất tại Công ty cổ phần Pymepharco Phú Yên". Bài viết nêu rõ Công ty cổ phần Pymepharco (nguyên là Công ty Dược và Vật tư y tế Phú Yên) được UBND tỉnh Phú Yên giao hai khu đất với gần 2.000 m2 tại trung tâm TP Tuy Hòa gồm khu đất biệt thự số 327-329 Hùng Vương rộng 781 m2 để thực hiện dự án Nhà ở biệt thự chuyên gia và khu đất thuộc ô phố 2, đường Hùng Vương rộng 1.183 m2 để thực hiện dự án Trung tâm thương mại Dược phẩm y tế Phú Yên. Tỉnh Phú Yên giao đất không qua đấu giá hai khu đất này là sai với quy định của pháp luật và văn bản quy định của tỉnh. Hơn nữa, khi được giao đất, Công ty cổ phần Pymepharco sử dụng đất không đúng mục đích, sau đó chuyển nhượng lại để trục lợi. Cụ thể là dự án Nhà ở biệt thự chuyên gia sau nhiều năm với các thủ tục chuyển đổi mục đích lòng vòng, đã sang nhượng cho ông Huỳnh Tấn Nam, giám đốc công ty; còn 1.183 m2 đất tỉnh giao thực hiện dự án Trung tâm thương mại Dược phẩm y tế Phú Yên bị công ty này đem thế chấp ngân hàng để góp vốn, sau đó bán lại cho Ngân hàng cổ phần Ngoại thương Việt Nam xây dựng trụ sở Chi nhánh Phú Yên với giá 16 tỷ đồng.
Trước và sau khi đăng bài viết, để có thông tin trao đổi hai chiều, Báo Nhân Dân đã có ít nhất sáu công văn gửi UBND tỉnh Phú Yên, các sở, ngành và Công ty cổ phần Pymepharco đề nghị cung cấp thêm một số thông tin liên quan công tác đầu tư xây dựng, đấu thầu, quản lý sử dụng đất đai trên địa bàn. Ðến ngày 25-7-2018, UBND tỉnh Phú Yên có Văn bản số 4157/UBND-TH trả lời Báo Nhân Dân. Theo đó, các nội dung phản ánh, đề nghị cung cấp thông tin của Báo Nhân Dân, UBND tỉnh đã giao Thanh tra tỉnh chủ trì, phối hợp các ngành chức năng, địa phương liên quan rà soát, làm rõ và báo cáo kết quả cho UBND tỉnh. Sau khi có báo cáo của Thanh tra tỉnh, UBND tỉnh sẽ thông tin cho Báo Nhân Dân theo quy định. Tuy nhiên, cho đến nay, tỉnh Phú Yên chưa có câu trả lời chính thức cho Báo Nhân Dân?
Theo phản ánh của bạn đọc, chúng tôi tiếp tục điều tra, làm rõ thêm một số vụ việc xảy ra tại Phú Yên liên quan quá trình giao đất, cho thuê đất để thực hiện các dự án, đã phát hiện thêm nhiều khuất tất, bất thường tương tự hai dự án Báo Nhân Dân đề cập trong bài viết nêu trên. Ðơn cử việc tỉnh Phú Yên cho Công ty TNHH Thương mại - Dịch vụ Phú Khánh Việt thuê toàn bộ khu đất 80 Nguyễn Huệ rộng 5.315,7 m2 để thực hiện dự án trung tâm thương mại, giải trí, nhà hàng, khách sạn nhưng không qua đấu giá cũng đang là tâm điểm của dư luận tại Phú Yên trong thời gian qua.
Theo tài liệu thu thập được, trước đây, khu đất 80 Nguyễn Huệ được tỉnh Phú Yên giao cho Tổng công ty Khánh Việt (tỉnh Khánh Hòa) xây dựng Nhà máy thuốc lá Khatoco Phú Yên, đã được tỉnh cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (ngày 23-12-2003). Ðến năm 2010, Thường trực Tỉnh ủy Phú Yên chỉ đạo phải di dời nhà máy ra khỏi trung tâm thành phố, vì nằm trong khu dân cư sẽ gây ô nhiễm môi trường. Công ty chuyển nhà máy đến Khu công nghiệp An Phú và đồng thời xin chủ trương lập thủ tục đầu tư dự án Trung tâm thương mại, khu dịch vụ nhà hàng tiệc cưới và khách sạn tiêu chuẩn ba sao tại vị trí di dời nhà máy thuốc lá.
Ngày 22-3-2011, UBND tỉnh Phú Yên có Thông báo số 174/TB-UBND cho phép Tổng công ty Khánh Việt lập các thủ tục đầu tư dự án với quy mô đầu tư trung tâm thương mại 27 tầng, tổng mức đầu tư 250 tỷ đồng, thời hạn thực hiện dự án trong hai năm 2011-2012. Bốn năm sau, ngày 15-5-2015, UBND tỉnh Phú Yên có Thông báo số 311/TB-UBND điều chỉnh quy mô dự án cho phép Tổng công ty Khánh Việt đầu tư trung tâm thương mại từ 27 tầng xuống còn bốn tầng và nguồn vốn đầu tư từ 250 tỷ xuống 51 tỷ đồng. Thời gian thực hiện dự án chia làm hai giai đoạn: giai đoạn 1 từ năm 2015-2017 và giai đoạn 2 từ năm 2018-2020. Thế nhưng, đến nay, dự án vẫn chưa có hạng mục công trình nào được xây dựng. Thay vào đó, nhiều năm liền tại khu đất đắc địa này tồn tại quán cà-phê "Tí Tách" rộng hàng nghìn mét vuông, với không gian cây xanh cùng các dãy nhà tranh, dù vải che tạm bợ trên hiện trạng khu đất cũ của Nhà máy thuốc lá Khatoco.
Ðến ngày 15-7-2016, UBND tỉnh Phú Yên ra Thông báo số 519/TB-UBND chấm dứt hoạt động dự án Trung tâm thương mại và khách sạn của Tổng công ty Khánh Việt và thu hồi Thông báo số 174/TB-UBND ngày 22-3-2011. Ðiều lạ nữa là dự án đã có thông báo chấm dứt hoạt động, nhưng gần một năm sau đó, ngày 23-5-2017, Tổng công ty Khánh Việt mới có đơn trả lại đất. Trên cơ sở đó, ngày 15-6-2017, UBND tỉnh Phú Yên mới ra Quyết định số 1188/QÐ-UBND thu hồi khu đất này từ Tổng công ty Khánh Việt?
Lẽ ra sau khi ra quyết định thu hồi, tỉnh Phú Yên phải xem xét, xử lý những tồn tại, nguyên nhân việc chậm triển khai dự án, việc sử dụng đất sai mục đích của nhà đầu tư và trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong việc buông lỏng quản lý quỹ đất công, sau đó mới có phương án tổ chức đấu giá bán hoặc cho thuê lại khu đất. Trái lại, sau khi thu hồi, UBND tỉnh Phú Yên cho một doanh nghiệp khác là Công ty TNHH Thương mại - Dịch vụ Phú Khánh Việt thuê toàn bộ khu đất để tiếp tục thực hiện dự án trung tâm thương mại, giải trí, nhà hàng, khách sạn. Thời gian thuê đất trong vòng 50 năm, trả tiền thuê đất hằng năm với giá 126.600 đồng/m2.
Cử tri Phú Yên, đặc biệt là các vị cán bộ lão thành cách mạng đã và đang đặt nhiều câu hỏi cho việc làm bất thường này. Ông Nguyễn Văn Chín, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Phú Yên cho rằng: "Ðây là việc làm không bình thường, coi thường kỷ cương phép nước và có dấu hiệu của lợi ích nhóm, cần được làm rõ để trả lời nhân dân tỉnh nhà. Bởi lẽ, cả một khu đất rộng hơn 5.300 m2 và một số địa điểm khác ở giữa trung tâm thành phố đã bị một nhóm người lợi dụng cái gọi là dự án nhà hàng, khách sạn để kinh doanh bán giải khát thu lời. Thử hỏi trong suốt sáu đến bảy năm đó, tỉnh Phú Yên thu được gì trong khu đất? Rồi bây giờ đem tiếp tục cho thuê không qua đấu giá 50 năm với giá rẻ mạt. Việc này cần phải xem xét lại".
Theo Ðiều 38, Luật Ðất đai 2003 và Ðiều 64, Luật Ðất đai năm 2013, trường hợp Tổng công ty Khánh Việt dời Nhà máy thuốc lá Khatoco đi nơi khác thì khu đất này thuộc diện thu hồi. Lúc đó, tỉnh Phú Yên cho phép lập dự án đầu tư trung tâm thương mại và khách sạn cho nên Tổng công ty Khánh Việt được tiếp tục thuê đất. Tuy nhiên, nhiều năm liền doanh nghiệp này không triển khai dự án (từ tháng 3-2011 đến tháng 5-2017), chỉ kinh doanh cà-phê, giải khát mà tỉnh không thu hồi là trái với quy định của Luật Ðầu tư và Luật Ðất đai.
Như vậy, sau nhiều năm, Tổng công ty Khánh Việt được tỉnh Phú Yên cho thuê đất, nhưng sử dụng đất sai mục đích, kéo dài thời gian triển khai dự án, sau đó xin trả lại đất…, các ngành chức năng của tỉnh Phú Yên không hề kiểm tra, giám sát việc sử dụng đất và việc thực hiện tiến độ dự án để kiến nghị xử lý kịp thời. Sự quản lý lỏng lẻo, gây thất thoát, lãng phí nguồn quỹ đất công quá lớn như vậy cần phải xử lý trách nhiệm. Vấn đề này cần được thanh tra làm rõ để trả lời cho công luận.
… đến việc bán đất trái luật để trả nợ?
Với mục tiêu mở rộng không gian TP Tuy Hòa về hướng nam và giải quyết nhu cầu nhà ở của cán bộ, người dân, tháng 5-2016, UBND tỉnh Phú Yên giao Ban quản lý Khu kinh tế Phú Yên làm chủ đầu tư dự án đầu tư hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị mới Nam Tuy Hòa (giai đoạn 1) phía bờ nam sông Ðà Rằng rộng 38 ha. Tỉnh đầu tư gần 320 tỷ đồng để làm hạ tầng, chia thành 468 lô đất. Ðược chia thành bốn khu đất, gồm: khu số 1 nhà ở liền kề có 262 lô đất ở với diện tích 33.191 m2; khu số 2 và số 3 gồm 196 lô biệt thự và khu số 4 có 10 lô đất thương mại, dịch vụ. Theo kế hoạch đến tháng 2-2018, dự án hoàn chỉnh hạ tầng kỹ thuật.
Vậy nhưng, trong khi dự án khu dân cư này đang xây dựng dở dang, chưa hình thành việc phân lô, phân nền, UBND tỉnh Phú Yên đã tổ chức bán đấu giá đất. Việc bán đấu giá không đưa ra đấu giá từng lô riêng lẻ, mà bán từng khu đất. Cụ thể, ngày 15-12-2016, UBND tỉnh Phú Yên ban hành Quyết định số 3023/QÐ-UBND phê duyệt phương án đấu giá quyền sử dụng đất và tổ chức triển khai thực hiện đấu giá Khu dân cư phía bắc của khu đô thị mới Nam Tuy Hòa thuộc dự án đầu tư hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới nam TP Tuy Hòa (giai đoạn 1). Theo quyết định phê duyệt, toàn bộ 468 lô đất này được đưa ra đấu giá một lần với tổng giá khởi điểm là 784,28 tỷ đồng. Tuy nhiên, hết thời hạn niêm yết công khai vẫn không có người đăng ký tham gia đấu giá toàn bộ 468 lô đất nêu trên. Sau đó, UBND tỉnh Phú Yên ban hành Quyết định số 784/QÐ-UBND ngày 18-4-2017 và Quyết định số 872/QÐ-UBND ngày 28-4-2017 để điều chỉnh bổ sung phương án đấu giá kèm theo Quyết định số 3023/QÐ-UBND ngày 15-12-2016.
Ðến ngày 29-5-2017, tỉnh Phú Yên tổ chức phiên bán đấu giá Khu số 1 gồm 262 lô nhà ở liền kề với tổng diện tích 33.191 m2, với giá khởi điểm 160.875.300.000 đồng. Kết quả, bà Ngô Thị Ðiều (54 tuổi), trú ở 170 Lê Hồng Phong, phường Lê Lợi, TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Ðịnh trúng đấu giá, với số tiền gần 162.495.000.000 đồng. Như vậy, so giá khởi điểm, giá trúng đấu giá chỉ cao hơn 1,6 tỷ đồng cho toàn bộ 262 lô đất. Ðiều đáng quan tâm hơn, ngay sau đó người trúng đấu giá được tỉnh Phú Yên giảm giá 5% trên tổng giá trị mỗi khu đất tương đương hơn tám tỷ đồng, cho nên chỉ phải nộp gần 154,5 tỷ đồng vào ngân sách. Như vậy, tính ra mỗi lô đất chỉ được bán với giá gần 590 triệu đồng, thấp hơn so với mức khởi điểm bình quân trước khi đấu giá. Ngay sau đó, bà Ngô Thị Ðiều được làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đã thông qua một số doanh nghiệp môi giới bất động sản để bán lại mỗi lô đất bình quân từ 1,1 đến 1,3 tỷ đồng.
Trả lời câu hỏi tại sao có chuyện bán sỉ đất trong khi chưa xong hạ tầng, ông Nguyễn Chí Hiến, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đồng thời là Chủ tịch Hội đồng Ðấu giá tỉnh Phú Yên giải thích: Trong giai đoạn 2005-2006, tỉnh Phú Yên vay từ vốn nhàn rỗi của Kho bạc Nhà nước Việt Nam 500 tỷ đồng để làm một số dự án như cầu Hùng Vương, kè bờ nam và đền bù giải phóng mặt bằng… Ðến năm 2011 trả được 200 tỷ đồng, năm 2012 trả 100 tỷ đồng. Tiếp đó, trong các năm từ 2014-2016, ngân sách tỉnh gặp khó khăn cho nên không có nguồn trả… "Mục tiêu của dự án này là tạo được quỹ đất để thu tiền sử dụng đất nhằm hoàn trả khoản tiền tạm ứng trước đây cho Kho bạc Nhà nước Việt Nam để thực hiện Khu đô thị nam TP Tuy Hòa đồng thời sau khi hạch toán chi phí đầu tư phần còn lại, sẽ tiếp tục đầu tư các khu chức năng của khu đô thị nam TP Tuy Hòa". Khi phóng viên đặt câu hỏi: Cơ sở nào để tỉnh Phú Yên giảm 5% trên tổng giá trị mỗi khu đất cho người trúng đấu giá, như trường hợp bà Ngô Thị Ðiều được giảm hơn tám tỷ đồng so giá trúng đấu giá? Ông Nguyễn Chí Hiến giải thích: "Ðể thực hiện nội dung này, UBND tỉnh cũng rất trăn trở và có xin ý kiến Thường trực HÐND tỉnh, xin ý kiến của Cục Quản lý văn bản (Bộ Tư pháp) là khi đấu giá bán sỉ là như thế nào? Và giảm 5% trước khi đấu giá là như thế nào? Thì họ nói là hiện nay về quy định của pháp luật về nguyên tắc thì chưa có quy định. Mà những quy định cụ thể là thuộc về chính sách địa phương…".
Theo trả lời của Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Phú Yên Nguyễn Chí Hiến, có thể khẳng định việc tỉnh Phú Yên ban hành chính sách hỗ trợ người trúng đấu giá được hỗ trợ 5% trên tổng giá trị mỗi khu đất đưa ra đấu giá là thiếu căn cứ, thiếu cơ sở tính toán và không có quy định của pháp luật. Ðiều này dẫn đến thiệt hại cho ngân sách nhà nước. Ðồng thời, dự án Khu đô thị mới nam TP Tuy Hòa (giai đoạn 1) không xuất phát từ nhu cầu nhà ở của người dân, mà nhằm mục tiêu thu tiền trả các khoản tạm ứng Kho bạc Nhà nước Việt Nam từ 10 năm trước? Do vậy, việc đấu giá sử dụng đất một lần 262 lô đất cũng không hướng tới nhu cầu hầu hết người dân, mà chỉ tập trung vào một bộ phận giàu có, tạo cơ hội cho việc đầu cơ đất, sau đó bán lại cho người tiêu dùng.
Ðó là chưa kể tỉnh Phú Yên đưa ra phương án đấu giá đất chưa chặt chẽ, chưa tuân thủ các quy định của pháp luật. Cụ thể, không quy định điều kiện, năng lực tài chính của người tham gia đấu giá, dẫn đến các ứng viên tham gia đấu giá không đủ điều kiện quy định của Luật Ðầu tư và Luật Nhà ở. Phương án đấu giá quyền sử dụng đất không nêu thời gian xây dựng các công trình và thời gian hoàn thành để đưa công trình vào khai thác sử dụng theo quy định của Luật Ðất đai năm 2013...
Như vậy, có thể thấy, tỉnh Phú Yên có hàng loạt sai phạm liên quan việc chuyển đổi mục đích, cho thuê đất, giao đất trái quy định. Những sai phạm nói trên đã được báo chí phản ánh, nhiều vụ việc Thanh tra Chính phủ đã có kết luận nhưng chưa được xử lý rốt ráo, dứt điểm, gây nên những phản ứng trong dư luận, đặc biệt làm giảm sút lòng tin trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân tại tỉnh Phú Yên. Các dự án giao đất, cho thuê quyền sử dụng đất, chuyển nhượng đất thời gian qua tại TP Tuy Hòa cần phải được thanh tra toàn diện để sớm có kết luận đầy đủ, chính xác, khách quan, từ đó có cơ sở xử lý theo đúng quy định của pháp luật.
* Khuất tất trong việc giao đất tại Công ty cổ phần Pymepharco Phú Yên
