Bức tranh sậm màu về nền kinh tế thế giới

Các chuyên gia tiếp tục đưa ra những nhận định về viễn cảnh tiêu cực của kinh tế toàn cầu. Những dấu hiệu le lói cho thấy lạm phát có thể trong tầm kiểm soát, song bất ổn địa chính trị tiếp tục gây biến động và nhiều khả năng dẫn tới cuộc suy thoái kinh tế. Trong bức tranh sậm màu, khu vực châu Á-Thái Bình Dương vẫn nổi lên là điểm sáng, dẫn dắt đà phục hồi tăng trưởng kinh tế toàn cầu, nhờ các thỏa thuận thương mại tự do trong khu vực, chuỗi cung ứng hiệu quả và chi phí cạnh tranh.
Ảnh: Reuters
Ảnh: Reuters

Hãng S&P Global Market Intelligence mới đây hạ dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu năm 2023 từ mức 2% xuống 1,4%, thấp hơn nhiều so với mức tăng trưởng 5,9% trong năm 2021 và 2,8% trong dự báo của S&P về năm 2022. Các điều kiện kinh tế toàn cầu tiếp tục xấu đi khi lạm phát vẫn ở mức cao và thị trường tài chính bị siết chặt. Châu Âu, Mỹ, Canada và một phần khu vực Mỹ Latin nhiều khả năng sẽ rơi vào suy thoái trong những tháng tới. Các nền kinh tế tại châu Âu và Bắc Mỹ, chiếm hơn 50% GDP toàn cầu, có thể suy thoái vào cuối năm 2022 hoặc đầu năm 2023. Lạm phát cao chót vót đang làm giảm sức mua...

Fitch Ratings cũng dự báo, kinh tế Mỹ sẽ chạm mốc suy thoái trong quý II/2023, dù ở mức tương đối nhẹ. Dự báo này cũng tương tự như giai đoạn 1990-1991, tuy nhiên, những rủi ro xuất phát từ tỷ lệ nợ trên GDP trong lĩnh vực phi tài chính hiện nay cao hơn nhiều so với mức vào những năm 1990.

Khu vực châu Á-Thái Bình Dương, vốn đóng góp 35% GDP thế giới, được đánh giá sẽ đóng vai trò chủ đạo trong tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Tăng trưởng kinh tế thực của khu vực này dự báo đạt khoảng 3,5% trong năm 2023. Riêng khu vực Ðông Nam Á và Ấn Ðộ sẽ hưởng lợi từ việc đa dạng hóa hợp tác thương mại.

Tạp chí Eurasia Review mới đây nhận định, trong khi nhiều nơi trên thế giới đứng bên bờ vực suy thoái, ASEAN đã và đang trên đà phục hồi kinh tế trong nửa đầu năm 2022.

Thương mại và đầu tư nội khối tăng mạnh được cho là yếu tố bảo vệ ASEAN trước các cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu.

Bài báo dẫn số liệu của Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo GDP của Việt Nam, Philippines và Malaysia sẽ tăng hơn 6%, tăng trưởng của Indonesia và Campuchia dự kiến khoảng 5%. Singapore, Thái Lan, Lào và Myanmar đều được kỳ vọng tăng trưởng khoảng 3%. Phần lớn mức tăng trưởng này là nhờ hoạt động xuất khẩu mạnh mẽ, nhu cầu trong nước và đầu tư phục hồi, trong đó ngành du lịch phục hồi nhanh sau khi các hạn chế đi lại được gỡ bỏ. Thương mại và đầu tư nội khối tăng mạnh được cho là yếu tố bảo vệ ASEAN trước các cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu. Trong ngắn hạn, ASEAN vẫn có "vùng đệm" để đối phó bất kỳ cuộc suy thoái nào sắp tới. Hầu hết các nhà phân tích kinh tế tin rằng, ASEAN vẫn tương đối phát triển trong năm tới.

Dù là điểm sáng trên bản đồ kinh tế thế giới, song theo các chuyên gia của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), rủi ro lớn hơn về sự phân mảng về địa kinh tế đang có chiều hướng gia tăng có thể tác động tiêu cực đến triển vọng của khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Theo Giám đốc khu vực châu Á-Thái Bình Dương của IMF, ông Krishna Srinivasan, đã xuất hiện những dấu hiệu đáng lo ngại về sự phân mảng, bất ổn tăng đột biến trong chính sách thương mại và các quốc gia áp đặt nhiều hạn chế thương mại hơn. Dấu hiệu phân mảng trong lĩnh vực tài chính ngày càng rõ nét, làm gia tăng lo ngại.

Các chuyên gia IMF cho rằng, châu Á-Thái Bình Dương đang và sẽ phải đối mặt các "cơn gió ngược" nghiêm trọng, có thể tồn tại dai dẳng. Trong đó, thắt chặt tài chính toàn cầu sẽ tác động đến các điều kiện tài chính của châu Á. Cuộc xung đột ở Ukraine khiến giá cả hàng hóa tăng vọt. Theo IMF, các nước ASEAN vẫn phục hồi mạnh trong năm 2022 nhờ dịch vụ, tiêu dùng và xuất khẩu tăng mạnh trở lại, song các động lực tăng trưởng sẽ giảm trong năm 2023 do nhu cầu bên ngoài yếu hơn, chuỗi cung ứng gián đoạn cũng như các điều kiện tài chính thắt chặt hơn.

Ðánh giá tích cực những mảng sáng nổi lên, song các chuyên gia chia sẻ nhận định chung về bức tranh thiếu lạc quan của kinh tế thế giới. Trong trường hợp châu Á-Thái Bình Dương, Trung Ðông và châu Phi duy trì tăng trưởng, kinh tế thế giới có thể tránh được suy thoái, nhưng tăng trưởng sẽ ở mức rất thấp.

Có thể bạn quan tâm

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.