Bức tranh sậm màu về nền kinh tế thế giới

Các chuyên gia tiếp tục đưa ra những nhận định về viễn cảnh tiêu cực của kinh tế toàn cầu. Những dấu hiệu le lói cho thấy lạm phát có thể trong tầm kiểm soát, song bất ổn địa chính trị tiếp tục gây biến động và nhiều khả năng dẫn tới cuộc suy thoái kinh tế. Trong bức tranh sậm màu, khu vực châu Á-Thái Bình Dương vẫn nổi lên là điểm sáng, dẫn dắt đà phục hồi tăng trưởng kinh tế toàn cầu, nhờ các thỏa thuận thương mại tự do trong khu vực, chuỗi cung ứng hiệu quả và chi phí cạnh tranh.
Ảnh: Reuters
Ảnh: Reuters

Hãng S&P Global Market Intelligence mới đây hạ dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu năm 2023 từ mức 2% xuống 1,4%, thấp hơn nhiều so với mức tăng trưởng 5,9% trong năm 2021 và 2,8% trong dự báo của S&P về năm 2022. Các điều kiện kinh tế toàn cầu tiếp tục xấu đi khi lạm phát vẫn ở mức cao và thị trường tài chính bị siết chặt. Châu Âu, Mỹ, Canada và một phần khu vực Mỹ Latin nhiều khả năng sẽ rơi vào suy thoái trong những tháng tới. Các nền kinh tế tại châu Âu và Bắc Mỹ, chiếm hơn 50% GDP toàn cầu, có thể suy thoái vào cuối năm 2022 hoặc đầu năm 2023. Lạm phát cao chót vót đang làm giảm sức mua...

Fitch Ratings cũng dự báo, kinh tế Mỹ sẽ chạm mốc suy thoái trong quý II/2023, dù ở mức tương đối nhẹ. Dự báo này cũng tương tự như giai đoạn 1990-1991, tuy nhiên, những rủi ro xuất phát từ tỷ lệ nợ trên GDP trong lĩnh vực phi tài chính hiện nay cao hơn nhiều so với mức vào những năm 1990.

Khu vực châu Á-Thái Bình Dương, vốn đóng góp 35% GDP thế giới, được đánh giá sẽ đóng vai trò chủ đạo trong tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Tăng trưởng kinh tế thực của khu vực này dự báo đạt khoảng 3,5% trong năm 2023. Riêng khu vực Ðông Nam Á và Ấn Ðộ sẽ hưởng lợi từ việc đa dạng hóa hợp tác thương mại.

Tạp chí Eurasia Review mới đây nhận định, trong khi nhiều nơi trên thế giới đứng bên bờ vực suy thoái, ASEAN đã và đang trên đà phục hồi kinh tế trong nửa đầu năm 2022.

Thương mại và đầu tư nội khối tăng mạnh được cho là yếu tố bảo vệ ASEAN trước các cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu.

Bài báo dẫn số liệu của Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo GDP của Việt Nam, Philippines và Malaysia sẽ tăng hơn 6%, tăng trưởng của Indonesia và Campuchia dự kiến khoảng 5%. Singapore, Thái Lan, Lào và Myanmar đều được kỳ vọng tăng trưởng khoảng 3%. Phần lớn mức tăng trưởng này là nhờ hoạt động xuất khẩu mạnh mẽ, nhu cầu trong nước và đầu tư phục hồi, trong đó ngành du lịch phục hồi nhanh sau khi các hạn chế đi lại được gỡ bỏ. Thương mại và đầu tư nội khối tăng mạnh được cho là yếu tố bảo vệ ASEAN trước các cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu. Trong ngắn hạn, ASEAN vẫn có "vùng đệm" để đối phó bất kỳ cuộc suy thoái nào sắp tới. Hầu hết các nhà phân tích kinh tế tin rằng, ASEAN vẫn tương đối phát triển trong năm tới.

Dù là điểm sáng trên bản đồ kinh tế thế giới, song theo các chuyên gia của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), rủi ro lớn hơn về sự phân mảng về địa kinh tế đang có chiều hướng gia tăng có thể tác động tiêu cực đến triển vọng của khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Theo Giám đốc khu vực châu Á-Thái Bình Dương của IMF, ông Krishna Srinivasan, đã xuất hiện những dấu hiệu đáng lo ngại về sự phân mảng, bất ổn tăng đột biến trong chính sách thương mại và các quốc gia áp đặt nhiều hạn chế thương mại hơn. Dấu hiệu phân mảng trong lĩnh vực tài chính ngày càng rõ nét, làm gia tăng lo ngại.

Các chuyên gia IMF cho rằng, châu Á-Thái Bình Dương đang và sẽ phải đối mặt các "cơn gió ngược" nghiêm trọng, có thể tồn tại dai dẳng. Trong đó, thắt chặt tài chính toàn cầu sẽ tác động đến các điều kiện tài chính của châu Á. Cuộc xung đột ở Ukraine khiến giá cả hàng hóa tăng vọt. Theo IMF, các nước ASEAN vẫn phục hồi mạnh trong năm 2022 nhờ dịch vụ, tiêu dùng và xuất khẩu tăng mạnh trở lại, song các động lực tăng trưởng sẽ giảm trong năm 2023 do nhu cầu bên ngoài yếu hơn, chuỗi cung ứng gián đoạn cũng như các điều kiện tài chính thắt chặt hơn.

Ðánh giá tích cực những mảng sáng nổi lên, song các chuyên gia chia sẻ nhận định chung về bức tranh thiếu lạc quan của kinh tế thế giới. Trong trường hợp châu Á-Thái Bình Dương, Trung Ðông và châu Phi duy trì tăng trưởng, kinh tế thế giới có thể tránh được suy thoái, nhưng tăng trưởng sẽ ở mức rất thấp.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.