Từ những mô hình sản xuất cây, con giống đến quy trình sản xuất ứng dụng công nghệ cao được chuyển giao cho nông dân ngày càng khẳng định hiệu quả để hướng đến phát triển nền nông nghiệp bền vững.
HIỆU QUẢ TỪ NUÔI TÔM ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CAO
Trước đây, nghề nuôi tôm nước lợ ở Bến Tre chủ yếu theo phương thức truyền thống như: tôm rừng, quảng canh, bán thâm canh, thâm canh… Khoảng 10 năm trở lại đây, người dân bắt đầu chuyển sang nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao với máy móc, trang thiết bị tự động hóa, giúp tăng năng suất, chất lượng và đạt hiệu quả kinh tế cao. Đến nay, Bến Tre đã có gần 4.000 ha nuôi tôm nước lợ ứng dụng công nghệ cao, năng suất hằng năm đạt 90 nghìn tấn, chiếm 50% sản lượng nuôi tôm nước lợ của tỉnh. Giá trị sản xuất tôm ứng dụng công nghệ cao đạt 10.830 tỷ đồng trên tổng giá trị sản xuất ngành tôm là 18.000 tỷ đồng. Năng suất bình quân nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao đạt 40 đến 60 tấn, đặc biệt có hộ sản xuất đạt 70 đến 80 tấn/ha mặt nước.
Trên địa bàn tỉnh Bến Tre hiện có 40 cơ sở sản xuất theo hướng trang trại, 19 tổ hợp tác, 10 hợp tác xã nuôi thủy sản ứng dụng công nghệ cao. Hầu hết các công đoạn đều có máy móc, trang thiết bị thông minh hỗ trợ nên giảm được chi phí sản xuất, hạn chế đến mức thấp nhất rủi ro so với trước đây. Nông dân Đặng Văn Bảy (xã Thạnh Phong, huyện Thạnh Phú) đã xây dựng mô hình trang trại nuôi tôm công nghệ cao hơn 10 năm qua. Quy mô trang trại nuôi tôm thẻ chân trắng của ông hơn 40 ha, gồm nhiều khu nuôi ứng dụng công nghệ cao với các máy móc, thiết bị hỗ trợ như: nhà lưới, máy tạo ô-xi, phủ bạt đáy ao, cho ăn tự động, máy sục khí clo… Trung bình mỗi năm mô hình nuôi tôm công nghệ cao của ông Bảy thu hoạch từ 700 đến 800 tấn tôm, đạt lợi nhuận hơn 40 tỷ đồng. Ông Bảy cho biết: “Nuôi tôm theo hướng công nghệ cao với máy móc, trang thiết bị hiện đại giúp nghề nuôi phát triển bền vững. Tất cả các công đoạn đều có máy móc hỗ trợ đã giảm chi phí sản xuất, tăng chất lượng tôm nuôi và ít rủi ro dịch bệnh nên nông dân ứng dụng ngày càng nhiều”.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bến Tre Nguyễn Văn Buội cho biết: “Trong thời gian qua, tỉnh rất quan tâm đầu tư phát triển nuôi tôm nước lợ ứng dụng công nghệ cao. Hiện tại, đã đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng về thủy lợi, điện, đường ở các vùng nuôi tôm nước lợ, tập trung trên địa bàn các huyện ven biển, với quy mô tác động hơn 3.000 ha, tổng nguồn vốn đầu tư 250 tỷ đồng. Từ đó, giúp nông dân giảm giá thành sản xuất, giảm chi phí vận chuyển, nâng cao giá trị và chất lượng sản phẩm. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Bến Tre nhiệm kỳ 2020-2025 đặt mục tiêu phát triển 4.000 ha nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao đến nay đã đạt và chuẩn bị vượt so với kế hoạch đề ra”.
NHÂN RỘNG ỨNG DỤNG KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ VÀO SẢN XUẤT
Trung tâm Giống và hoa kiểng tỉnh Bến Tre (Sở Nông nghiệp và Môi trường Bến Tre) đang tập trung triển khai ứng dụng khoa học, công nghệ trong việc quản lý, nhân giống cây, con chất lượng. Từ năm 2022, đơn vị đã ứng dụng phần mềm QR Barcode Scanner TeaCapps để quản lý sản phẩm nuôi cấy mô trong phòng nuôi cấy tế bào thực vật bằng mã QR, đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc sản phẩm và chuyển đổi số ngành nông nghiệp. Đến nay, trung tâm đã nuôi cấy mô và lưu trữ nguồn mẫu 4 nhóm cây gồm: kiểng hoa, kiểng lá, dược liệu, cây ăn trái ngắn ngày và sản xuất đặt hàng nuôi cấy mô thực vật theo yêu cầu của người dân. Hiện trung tâm đang triển khai sản xuất cây, con giống bằng phương pháp nuôi cấy mô và lưu trữ nguồn mẫu các loại kiểng lá như: phú quý, thịnh vượng, dạ yến thảo, tử la lan, các loại hoa lan, các giống chuối, gừng, chà là, dứa MD2...
Giai đoạn 2020-2025, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bến Tre đã tổ chức quản lý và triển khai 125 nhiệm vụ khoa học và công nghệ, trong đó, có 9 nhiệm vụ cấp nhà nước, 110 nhiệm vụ cấp tỉnh, 6 nhiệm vụ cấp cơ sở; tạo ra 6 giống mới, xây dựng 147 mô hình, 116 quy trình và đề xuất hơn 200 giải pháp. Hầu hết các nhiệm vụ được hội đồng nghiệm thu đánh giá kết quả từ đạt trở lên và đang triển khai ứng dụng vào thực tiễn sản xuất, đời sống, mang lại hiệu quả thiết thực. Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bến Tre Huỳnh Trung Tính cho biết: “Thời gian qua, lĩnh vực nông nghiệp đã tập trung nghiên cứu ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ để phát triển các cây, con chủ lực và có tiềm năng thông qua tuyển chọn bộ giống có chất lượng, xây dựng thương hiệu, ứng dụng công nghệ tiên tiến, liên kết trong sản xuất, tạo ra sản phẩm bảo đảm an toàn thực phẩm và có giá trị kinh tế cao. Trong đó, ngành đã nghiên cứu thành công quy trình nhân giống cua biển; quy trình thu giống tự nhiên, nuôi hàu thương phẩm; các mô hình nuôi tôm càng xanh thích ứng với điều kiện biến đổi khí hậu và nước biển dâng; quy trình nuôi cá hồng Mỹ thương phẩm bằng thức ăn công nghiệp đạt 8 tấn/ha; xây dựng mô hình xử lý nước thải ao nuôi tôm thâm canh bằng công nghệ sinh học; xây dựng quy trình xử lý nước thải ao nuôi tôm siêu thâm canh tuần hoàn nước để phục vụ người dân nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn”.
Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Bến Tre Nguyễn Quốc Bảo đánh giá: Thời gian qua, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Bến Tre đã từng bước phát huy vai trò trong việc nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào sản xuất và đời sống. Đến nay, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật và các hội thành viên đã nghiên cứu, báo cáo nghiệm thu và phổ biến ứng dụng 117 đề tài nghiên cứu khoa học, 96 sáng kiến trên nhiều lĩnh vực. Hoạt động khoa học, công nghệ, nghiên cứu và chuyển giao ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào đời sống đã tạo chuyển biến về trình độ sản xuất, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa có thu nhập cao, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân.
