Gam màu sáng trên những cánh đồng
Vụ đông xuân này, gia đình ông Út Nguyễn, Tổ trưởng Tổ hợp tác sản xuất, dịch vụ du lịch sinh thái cộng đồng ấp Bình Minh 2 (xã Trần Văn Thời) tiếp tục gieo trồng giống lúa ST. Dưới ruộng lúa là những kênh, mương trữ nước để nuôi cá đồng, trên bờ bao trồng dừa, chuối.
Lối canh tác khép kín theo mô hình hữu cơ nêu trên được gia đình Út Nguyễn và 27 thành viên trong Tổ hợp tác duy trì trong nhiều năm qua. Toàn bộ đầu ra của cây lúa được ký kết bao tiêu thông qua liên kết với Hợp tác xã Đồng Tiến (ấp 8, xã Trần Văn Thời).
Theo lời ông Út Nguyễn, vụ hè thu vừa qua, không ít nông dân trong xã khốn đốn vì mưa cục bộ kéo dài, gây ngập úng vào cao điểm thu hoạch. Chất lượng lúa thấp, thương lái ép giá, thậm chí không mua. “Nhờ liên kết với hợp tác xã mà giá lúa được ổn định. Khi có thiên tai bất thường, hợp tác xã cũng huy động máy móc đến gặt lúa kịp thời cho nhà nông, giúp sấy khô, bảo quản để bảo đảm chất lượng hạt lúa”, ông Út Nguyễn chia sẻ.
Thấy được mặt tích cực từ cách liên kết nêu trên mà gần đây, hàng chục nông hộ trong vùng ở nhiều ấp khác nhau của xã Trần Văn Thời học theo, liên kết với hợp tác xã để chủ động hơn trong khâu hậu cần, bảo quản sau thu hoạch nhằm giảm thiểu rủi ro trong sản xuất.
Đề cập hiệu quả qua “sợi dây” liên kết này, ông Lâm Thanh Phong, có gần 100 công đất canh tác giống lúa ST25 ở ấp Trần Hợi (xã Trần Văn Thời), cho biết: “Vụ lúa hè thu rất dễ bị ngập úng cục bộ do mưa lớn vào lúc thu hoạch. Nước còn ngập luôn sân phơi trong nhà, trong khi sân phơi công cộng thì quá tải và vận chuyển xa. Do vậy, liên kết với hợp tác xã là cách tốt nhất để giúp chúng tôi bảo vệ thành quả sản xuất”.
Sau sáp nhập, xã Trần Văn Thời trở thành một trong những vùng ngọt trọng điểm của tỉnh Cà Mau với diện tích tự nhiên hơn 134 km², dân số gần 56.000 người. Đây là vùng có hơn 10.270 ha chuyên canh lúa. Vụ hè thu vừa qua, diện tích xuống giống đạt 100%, tổng sản lượng lúa thu được hơn 59.000 tấn, vượt hơn 9% so với kế hoạch đề ra, năng suất bình quân đạt 5,75 tấn/ha.
Mức vượt 9% so với kế hoạch được xem là “bát cơm” đầy, là tấm áo mới, là cái Tết ấm no cho nhà nông Trần Văn Thời. Thành quả ấy càng trở nên ý nghĩa hơn khi đặt trong bối cảnh địa phương này vừa phải kiện toàn bộ máy tổ chức, vừa phải dồn lực thực hiện đợt thi đua cao điểm 90 ngày đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ mới, và hoàn thành 12/12 chỉ tiêu kinh tế-xã hội trong năm 2025.
“Việc sáp nhập không làm gián đoạn mà còn thổi bùng lên ý chí quyết tâm lao động hăng say tại địa phương. Chúng tôi đã khẩn trương và quyết liệt ngay từ những ngày đầu tiên. Nhờ đó, khi bộ máy chính quyền hoạt động trơn tru và lòng dân đồng thuận, đất đai không bao giờ phụ công người”, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Trần Văn Thời Nguyễn Thế Châu chia sẻ.
“Lá chắn” vững chãi trước thiên tai
Không khí lao động khẩn trương ở vùng ngọt Trần Văn Thời lan tỏa sang vụ lúa đông xuân 2025-2026. Tính đến giữa tháng 12 vừa qua, toàn xã đã xuống giống được hơn 4.200 ha, đạt hơn 90% kế hoạch.
Tuy nhiên, đằng sau màu xanh non của mạ mới đang vươn lên mạnh mẽ cũng là nỗi lo canh cánh chưa bao giờ nguôi ngoai của người nông dân vùng ngọt. Làm nông, nhất là trồng lúa, nông dân phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Thực trạng sản xuất tại xã Trần Văn Thời cho thấy, dù năng suất cao nhưng rủi ro luôn chực chờ. Đó là những cơn mưa kéo dài gây ngập úng cục bộ; tình trạng lúa đổ ngã khi vào vụ thu hoạch; áp lực chi phí đầu vào tăng cao.
Thấu hiểu nỗi nhọc nhằn của những người nông dân, chính quyền xã Trần Văn Thời đã có sự chuyển dịch mạnh mẽ tư duy quản lý, từ “chỉ đạo” sang “đồng hành và kiến tạo”.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trịnh Việt Khái, giải pháp căn cơ đầu tiên chính là củng cố hạ tầng thủy lợi, được xem là “mạch máu” của vùng ngọt hóa. “Lãnh đạo xã xác định, muốn giữ được hạt ngọc trời, trước hết phải giữ được nước, chủ động được tiêu thoát. Do vậy, chúng tôi đang phối hợp với các đơn vị có liên quan của tỉnh đầu tư thêm trạm bơm theo từng tiểu vùng sản xuất và trục chính”, ông Khái nói.
Một trong những giải pháp mang tính đột phá và bền vững nhất mà Trần Văn Thời đang áp dụng và nhân rộng chính là việc nâng cao vai trò của kinh tế tập thể, trong đó điển hình là các Hợp tác xã kiểu mới như Hợp tác xã Đồng Tiến.
Trong bối cảnh thương lái ép giá luôn là nỗi ám ảnh mỗi khi lúa chín rộ gặp mưa, đơn vị này đã đồng hành cùng nông dân. Theo định hướng của Đảng ủy xã, hợp tác xã không chỉ đơn thuần là nơi tập hợp xã viên, mà phải là hạt nhân tổ chức lại sản xuất và hậu cần theo mô hình “dịch vụ trọn gói”.
Theo ông Nguyễn Văn Phương, Giám đốc Hợp tác xã Đồng Tiến, “dịch vụ trọn gói” cung ứng từ máy gặt đập liên hợp, phương tiện vận chuyển cho đến điểm tập kết và lò sấy lúa... ngay tại địa phương. “Khi trời đổ mưa, thương lái bên ngoài có thể e ngại, nhưng hợp tác xã sẽ đến thu hoạch, chuẩn bị sẵn lò sấy và kho chứa giúp nông dân bảo quản tốt chất lượng lúa sau thu hoạch, tránh được cảnh bán lúa non, bán tháo”, ông Phương lý giải.
Khép lại năm 2025, xã Trần Văn Thời bước vào năm mới với tâm thế của một đơn vị hành chính đã ổn định tổ chức và đang trên đà bứt phá. Những khó khăn về thiên tai, thời tiết có thể vẫn còn đó, nhưng với tư duy sản xuất mới, sự liên kết chặt chẽ và sự đồng hành sát sao của chính quyền, những mùa vàng bội thu sẽ tiếp tục hiện hữu trên vùng đất này, viết tiếp câu chuyện ấm no nơi vùng ngọt hóa.
