"Tôi cảm thấy như trở về nhà!"
Đó là khẳng định của Mikel Arteta với tư cách huấn luyện viên trưởng của Arsenal. Câu mở đầu ấy đã gây ấn tượng mạnh mẽ trong buổi họp báo ra mắt đội bóng. Mọi người hoàn toàn bất ngờ với tuyên bố của Arteta. Bởi, anh từng thi đấu cho sáu câu lạc bộ ở bốn quốc gia khác nhau trong suốt sự nghiệp của mình. Hơn thế, khoảng thời gian anh chơi bóng ở London cũng là thời điểm Arsenal “ngụp lặn” tại giải vô địch quốc gia.
Ở tuổi 37 với kinh nghiệm được đúc kết dưới vai trò trợ lý của Pep Guardiola tại Man City, Arteta chưa bao giờ chính thức cầm sa bàn. Câu lạc bộ London khi ấy cũng ở trong trạng thái bất ổn với dàn cầu thủ không được đánh giá cao. Song, ông vẫn sẵn sàng dấn thân ở một vị trí đòi hỏi nhiều nỗ lực.
Bây giờ, mọi thứ đã thay đổi chóng mặt. Sau 5 năm tại vị, bản hợp đồng mới sẽ mở ra khoảng thời gian gần một thập kỷ Arteta dẫn dắt Arsenal. Trong thời điểm nhiệm kỳ trung bình của một nhà quản lý các giải đấu hàng đầu châu Âu chỉ là 1,3 năm, sự gắn bó của Arteta với Pháo thủ được xem như mối lương duyên thú vị.
 |
| Arteta mang đến sự thay đổi chóng mặt cho Arsenal. (Ảnh: Getty) |
Arteta đã truyền cảm hứng cho cuộc phục hưng tại Arsenal. Các tiêu chuẩn huấn luyện tại đây cũng đồng thời tăng lên mức cao nhất. Pháo thủ giành quyền trở lại Champions League. Họ là ứng cử viên thách thức ngôi vô địch. Và người hâm mộ hoàn toàn tin tưởng vào giấc mơ nâng cao chiếc cúp danh giá, dẫu đỉnh cao đó rất khó leo lên.
Nâng tầm tiêu chuẩn
Có một câu chuyện các cầu thủ Arsenal vẫn thường nhắc đến về sự đặc biệt của Arteta. Trong một bữa tối ở khoảng thời gian đầu dẫn dắt đội bóng, Mikel Arteta đã bí mật thuê một đội móc túi chuyên nghiệp. Những người này có nhiệm vụ đi quanh các bàn, lấy điện thoại và ví của các ngôi sao mà họ không hề hay biết.
Cuối bữa ăn, Arteta đứng dậy và yêu cầu toàn đội bỏ hết đồ trong túi ra. Nhiều cầu thủ sửng sốt khi những món đồ giá trị biến mất. Đó là bài học thực tế để toàn đội nhận thức tầm quan trọng của việc phải luôn sẵn sàng, cảnh giác và chuẩn bị ứng phó với mọi tình huống bất ngờ có thể xảy ra. Kiểu tư duy sáng tạo này là đặc trưng dị biệt của Arteta, người luôn nhấn mạnh mọi khoảnh khắc diễn ra đều là cơ hội để học hỏi và phát triển.
Trong thời kỳ Arteta nắm quyền, đội bóng nhanh chóng thiết lập một bộ tiêu chuẩn mà tất cả cầu thủ và nhân viên phải tuân thủ. Không nhiều cầu thủ khi ấy có thể dễ dàng theo kịp điều này. Những ngôi sao không đáp ứng sự kỳ vọng như Ozil hay Aubameyang nhanh chóng bị “thải loại”.
 |
| Ozil đã bị thay thế khi không thể đáp ứng tiêu chuẩn của Arteta. (Ảnh: Getty) |
“Ông ấy sẽ đặt ra cho bạn mục tiêu”, hậu vệ biên Kieran Tierney chia sẻ. “Cho dù đó là số lượng bàn thắng từ các pha cố định cho đến cuối mùa giải, nếu bạn đang trên đà thực hiện, tất cả đều chú ý tới những chi tiết nhỏ nhặt như vậy để thúc đẩy bản thân”.
Tư duy cạnh tranh thúc đẩy mọi hành động trong quá trình tập luyện. Từ cuộc đua lúc khởi động, các bài tập chuyền bóng đều mang tính cạnh tranh, bất kể là ai là người đầu tiên đi hết một vòng tròn mà không mắc lỗi. Mọi thứ đều có người chiến thắng và kẻ thua cuộc.
“Chúng tôi chuyển từ trọng tâm chính là chiến thuật và kỹ thuật sang sử dụng cảm xúc, năng lượng và động lực để tạo nên sự kết hợp hoàn thiện hơn một chút”, Kieran Tierney đã chứng kiến tận mắt cuộc cách mạng văn hóa dưới thời Arteta.
Theo trợ lý Andreas Georgson (người từng hỗ trợ Arteta mùa giải 2020-2021), hướng đi của Arteta rõ ràng ngay từ đầu. Đương nhiên, cầu thủ và nhân viên đều cần thời gian để đạt được yêu cầu. Chính Arteta cũng cần thời gian để thay đổi đội hình và mang về những cá nhân đáp ứng được những tiêu chuẩn đó.
Việc mua lại Riccardo Calafiori với giá 42 triệu bảng vào mùa hè này là một ví dụ như vậy. Ông không chỉ thuyết phục Calafiori chuyển đến, mà còn đưa ra những lập luận chặt chẽ để ban lãnh đạo của Arsenal cho phép chi tiêu.
 |
| Calafiori là sự bổ sung chất lượng của Arsenal. (Ảnh: Getty) |
Quy trình chuẩn là nhóm tuyển trạch viên và nhà phân tích sẽ chuẩn bị một danh sách các mục tiêu tiềm năng. Arteta sẽ được cung cấp các báo cáo video và dữ liệu về từng cầu thủ. Arteta đưa ra chỉ dẫn rõ ràng về những phẩm chất không thể thương lượng trước khi mua sắm. Với các thông số rõ ràng, ít sai lầm hơn sẽ xảy ra.
"Nếu ông ấy thực sự muốn một cầu thủ, ông ấy sẽ vào cuộc để đạt được thỏa thuận. Và ông ấy rất khắt khe. Đội bóng luôn là ưu tiên hàng đầu, nhưng ông ấy biết mình muốn gì và ông ấy sẵn sàng thuyết phục ban lãnh đạo để có được điều mình muốn". Một nhân viên giấu tên trong bộ phận tuyển trạch của Arsenal khẳng định.
Không ngừng hoàn thiện từng chi tiết nhỏ
Trên cương vị huấn luyện viên, các tiêu chuẩn cao sẽ khiến toàn đội gặp khó khăn khi thực hiện. Và Arteta cũng phải thay đổi bản thân mình từng chút, như Georgson cảm nhận “cách nói, giọng điệu và ngôn ngữ của Arteta cũng dần mềm mỏng hơn”.
Arteta luôn sẵn sàng tự vấn bản thân, lắng nghe người khác, lắng nghe những gì cần cải thiện, để trở nên tốt hơn. Đó là điểm quan trọng đối với một nhà quản lý đẳng cấp thế giới.
Ông quyết tâm sẽ trở thành phiên bản tốt nhất. Điều này cũng tương tự như một người thường xuyên “soi gương” để tìm kiếm khuyết điểm của mình. Và Arteta cũng rất thông minh khi nhanh chóng tìm kiếm chuyên gia đủ khả năng khắc phục điểm yếu đó.
“Tôi cảm thấy ông ấy chạm đến nhiều khía cạnh của trò chơi hơn. Tất nhiên, luôn tồn tại những góc nhìn sâu sắc về mặt chiến thuật, nhưng giờ ông ấy cũng chú trọng hơn nhiều vào khía cạnh con người, cảm xúc, động lực. Trở thành người chiến thắng đồng nghĩa là phải tự thúc đẩy bản thân và đón nhận sự giúp đỡ từ người khác để phát triển cá nhân mình”, Georgson chia sẻ.
Cường độ và sự nghiêm khắc của Arteta có thể khiến ông ấy trông thật khó tính. Nhưng các cầu thủ cảm nhận được nỗ lực tạo bầu không khí hạnh phúc tại câu lạc bộ. Do đó, thành tựu lớn của Arteta theo lời các nhân viên và cầu thủ là nỗ lực cân bằng giữa môi trường làm việc tích cực, hợp tác với lợi thế cạnh tranh.
Sự chú ý của Arteta đến từng chi tiết gần như là ám ảnh. Ông không bỏ sót bất kỳ điều gì để tìm cách đưa Arsenal trở lại vinh quang. Arteta đã đưa một chú chó Labrador đến sân tập. Chú chó này thường xuyên về nhà ngủ qua đêm với nhân viên hoặc cầu thủ, và nhanh chóng trở thành một “đồng đội” được yêu mến tại London Colney. Tên của chú chó đó là: Win – Chiến Thắng.
 |
| Các thành viên Arsenal chụp hình lưu niệm cùng Win. (Ảnh: Getty) |
Arsenal giờ cũng thường xuyên chào đón các cầu thủ, nhân viên và gia đình đến dùng bữa cùng nhau. Mùa giải trước, Pháo thủ đã đến Sheffield United vào ngày diễn ra trận đấu theo đề nghị của Arteta chỉ để các cầu thủ có thêm thời gian bên gia đình. Và họ đã đáp lại tình cảm ấy bằng một màn trình diễn xuất sắc.
Lịch trình giờ đây cũng là yếu tố được chú trọng. Tại buổi lễ trao giải của câu lạc bộ, Arteta đã sắp xếp để sự kiện diễn ra hơn sớm vào buổi tối. Nỗ lực ấy nhằm bảo đảm cả đội vẫn duy trì được thời gian ngủ đúng giờ.
Ông thay đổi lịch tập luyện để cả đội có nhiều thời gian chơi bóng hơn tại sân Emirates. Arteta tin rằng chỉ bằng cách làm như vậy, các cầu thủ mới có được cảm giác tốt hơn khi thi đấu trên sân nhà.
Arteta thậm chí còn bày tỏ sở thích về bộ trang phục mà Arsenal mặc trong ngày thi đấu. Ông đặc biệt thích quần áo sân khách màu đen của mùa giải 2022-2023, vì hình ảnh đáng sợ mà nó giúp đội bóng tạo ra.
 |
| Arsenal và trang phục sân khách mùa giải 2022-2023. (Ảnh: Goal) |
Arsenal dưới thời Arteta là đội bóng mà không có bất cứ ai là ngôi sao toàn diện đến nỗi không đáng bị “chỉ trích”. Arteta muốn chiến thắng nên ông ấy không quan tâm đến việc phải đào sâu vào bản thân, hay thay đổi nhân viên hoặc cải thiện phong độ của các cầu thủ. Chỉ cần chiến thắng và tạo ra sự cải thiện lớn nhất có thể.
Cũng chính vì lẽ đó, không ai muốn làm huấn luyện viên này thất vọng. Đặc biệt trong giai đoạn bất ổn khi mới dẫn dắt câu lạc bộ, Arteta vẫn mạnh mẽ và tự tin với quan điểm của mình. Chiến lược gia này không bao giờ lùi bước hay thay đổi đường hướng đã vạch ra. Các cầu thủ đã cảm nhận được nỗ lực ấy và vươn mình phát triển mạnh mẽ để trở thành tập thể ưu tú như hiện tại.
Khôi phục bản sắc Pháo thủ
Bên cạnh những đóng góp to lớn nhằm thúc đẩy sự phát triển của từng cá nhân, Arteta cũng không ngừng kiến thiết và kết nối lại văn hóa câu lạc bộ với bản sắc vốn có của nó.
Sân tập đã được trang trí lại, các bức tường được phủ kín bằng hình ảnh mang tính biểu tượng của Arsenal. Khẩu hiệu của câu lạc bộ - Victoria Concordia Crescit - được in nổi trên cửa sổ căng tin. Bức ảnh cỡ lớn của Arsene Wenger mỉm cười chào đón ở lối vào, kèm theo câu trích dẫn: "Ở đây, bạn có cơ hội để phát huy sự vĩ đại trong mỗi người".
Chính đoàn quân của Mikel Arteta đã “thắp lên ngọn lửa” tại sân vận động Emirates. Chiến lược gia này cũng là nhân vật trung tâm khơi dậy tình cảm giữa đội bóng và người hâm mộ.
 |
| Không khí tại Emirates rực cháy hơn hẳn trong những năm gần đây. (Ảnh: Getty) |
Arteta tích cực thúc đẩy các sáng kiến nhằm cải thiện bầu không khí tại sân. Những yêu cầu của Arteta liên tục được chuyển đến các nhóm cổ động viên để giúp tiếp thêm năng lượng cho đám đông đến sân.
Các chương trình biểu diễn ánh sáng, cờ và thậm chí cả lửa đã được sử dụng. Tất cả đều xuất phát từ mong muốn của Arteta: Câu lạc bộ phải làm mọi thứ Emirates trở thành một Pháo đài.
Không những vậy, Arteta cũng thể hiện sự trân trọng của mình đối với những nỗ lực của người hâm mộ bằng cách treo một bức ảnh đóng khung biểu ngữ “VAMOS” (tiến lên) của Red Action trong văn phòng. Bản sao biểu ngữ “BELIEVE” (tin tưởng) của người hâm mộ cũng được bố trí trang trọng trong phòng thay đồ của các cầu thủ.
Sau khi trở lại London vào tháng 12/2019, Arteta chính là kiến trúc sư trưởng cho sự hồi sinh của Arsenal. Ông giúp câu lạc bộ giành được Cúp FA năm 2020 và đưa Arsenal trở lại Champions League năm 2023 sau bảy năm vắng bóng, nhờ thành tích đứng thứ 2 tại Premier League, chỉ sau Manchester City.
Vào tháng 3/2024, huấn luyện viên 42 tuổi này đã giành chiến thắng thứ 100 tại Premier League với tư cách là huấn luyện viên đạt được cột mốc này nhanh hơn 10 trận so với cựu huấn luyện viên Arsenal Arsene Wenger và chỉ kém Sir Alex Ferguson bảy trận.
 |
| Arteta chỉ kém Pep Guardiola về kỷ lục giành 100 chiến thắng. (Ảnh: Getty) |
Sau nhiệm kỳ 22 năm của Arsene Wenger, ban lãnh đạo Pháo thủ đã quyết định cải tổ mạnh mẽ tất cả. Họ xây dựng cơ sở hạ tầng mới, với mô hình huấn luyện viên trưởng và Giám đốc thể thao. Đó là kế hoạch báo hiệu thời đại của một huấn luyện viên lâu năm sẽ kết thúc. Arsenal có thể không muốn đi theo mô hình “lò xay huấn luyện viên” tương tự Chelsea. Thế nhưng, chẳng có bất kỳ ai mong đợi một kỷ nguyên di sản khác sẽ đến trong quãng thời gian này.
Thậm chí, nhận định ấy càng được củng cố vững chắc khi Unai Emery chỉ có 18 tháng huấn luyện đầy bất ổn ở London và Freddie Ljungberg tiếp quản trong vài tuần với tư cách là huấn luyện viên tạm quyền.
Thế nhưng, bản hợp đồng với Arteta và chữ ký mới nhất có thời hạn đến năm 2027 đồng nghĩa chiến lược gia này sẽ dẫn dắt đội bóng trong tám năm (bằng thời gian Pep Guardiola tại vị ở Manchester City). Sau kỷ nguyên dẫn dắt của Wenger kéo dài 22 năm, thật khó để tưởng tượng một huấn luyện viên nào khác toàn diện đến vậy.
Vinh quang chờ đón
Khi Arteta được bổ nhiệm vào năm 2019, ông là huấn luyện viên trẻ nhất tại Premier League. Ngay cả khi bước vào mùa giải 2024-2025, chỉ có năm huấn luyện viên như Fabian Hurzeler, Kieran McKenna, Russell Martin, Andoni Iraola và Gary O'Neil có tuổi đời trẻ hơn.
Mikel Arteta đã cam kết tương lai lâu dài ở Arsenal. Với những cầu thủ chủ chốt, sự ổn định trên băng ghế huấn luyện không chỉ tiếp thêm động lực để họ chiến đấu cho cuộc đua danh hiệu, mà còn thôi thúc họ chơi bóng nỗ lực hơn trước chuyến làm khách tới sân của Tottenham trong trận derby Bắc London tới.
Ở mùa giải 2024-2025 này, họ đã giành được hai chiến thắng và một trận hòa trong ba trận mở màn. Khởi đầu như mơ của họ đã bị chặn đứng bởi Brighton, khi Declan Rice bị đuổi khỏi sân vì thẻ đỏ.
Chạm trán Tottenham, Arsenal cũng sẽ không có sự phục vụ của tân binh Mikel Merino - người đã bị thương vai trong lúc tập luyện. Tân binh Riccardo Calafiori và đội trưởng Martin Odegaard cũng bị dính chấn thương khi thi đấu cho đội tuyển quốc gia. Đó sẽ là cuộc đấu trí cân não với Arteta nếu ông muốn đội bóng của mình tiến lên ngôi vô địch trong mùa giải này.
 |
| Arsenal sẽ có chuyến làm khách đến sân Tottenham vào 20 giờ tối nay (15/9). (Ảnh: SkySports) |
Arteta đã vượt qua vô vàn thử thách khó khăn ở giai đoạn đầu. Ông cũng đã thành công trong việc đưa Arsenal trở thành thế lực của bóng đá Anh thêm một lần nữa. Quãng thời gian tới đây sẽ là lúc để thu về “trái ngọt”.
Quan trọng hơn cả, Arteta đã mang đến cho những người ủng hộ Pháo thủ từng cảm thấy chán nản một niềm tin vững chắc vào tương lai phía trước. Việc ban lãnh đạo và Arteta đi đến thỏa thuận chung về bản hợp đồng mới cũng cho thấy điều đó. Các chủ sở hữu ngày càng tin tưởng vào tương lai của đội bóng dưới thời Arteta.
Không nhiều nhà quản lý nhận công việc đầu tiên và xử lý tốt đến mức họ ở lại lâu như vậy. Cảm giác như ở nhà và biến ngôi nhà đó trở nên hoàn hảo nhất chắc chắn sẽ chắp cánh cho ước mơ chinh phục Ngoại hạng Anh của Mikel Arteta và cả Arsenal.
