Cùng dự buổi làm việc có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Nguyễn Long Hải, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương; Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Chánh văn phòng Thường trực Văn phòng Trung ương Đảng; Bùi Văn Nghiêm, Phó Trưởng ban Nội chính Trung ương; đại diện lãnh đạo các ban Đảng Trung ương; các bộ, cơ quan Trung ương.
Về phía Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam có đồng chí Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện và các đồng chí trong Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đảng bộ Viện.
Bắt nhịp yêu cầu mới trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tổ chức
Báo cáo tóm tắt kết quả công tác 9 tháng đầu năm 2026, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới, đồng chí Lê Văn Lợi cho biết, Đảng ủy và Ban Thường vụ Đảng ủy Viện Hàn lâm đã bám sát chủ trương của cấp trên, chức năng, nhiệm vụ, chủ động, quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện các mặt công tác, bảo đảm bắt nhịp yêu cầu mới trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tổ chức. Công tác xây dựng Đảng, thực hiện nhiệm vụ chính trị được triển khai quyết liệt, khẩn trương, đồng bộ, đổi mới sáng tạo, đạt nhiều kết quả nổi bật.
Đảng ủy Viện lãnh đạo tập trung triển khai xây dựng, hoàn thiện các đề án theo yêu cầu của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, trong đó có đề án “Tăng cường năng lực, phát triển Viện Hàn lâm đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 ngang tầm các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới”; quyết liệt chuyển đổi từ nghiên cứu phân tán sang nghiên cứu tập trung các vấn đề lớn, mới và cấp bách của đất nước, gắn yêu cầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Nhằm tăng cường và nâng cao chất lượng các báo cáo tư vấn chính sách, Viện Hàn lâm đã thành lập 3 nhóm nghiên cứu trực tiếp tham mưu tổ chức xây dựng cũng như thẩm định đối với các báo cáo tư vấn chính sách. Viện Hàn lâm thực hiện 58 báo cáo tư vấn chính sách gửi Trung ương; 10 báo cáo được Chính phủ giao các bộ, ngành tiếp thu, tổ chức thực hiện; 10 báo cáo phục vụ xây dựng các đề án trình Hội nghị Trung ương; chủ động mở rộng hợp tác quốc tế, hội nhập sâu vào các mạng lưới học thuật toàn cầu; thiết lập cơ chế phối hợp ba bên: Viện Hàn lâm, đối tác quốc tế với địa phương, doanh nghiệp; định hình các chủ đề học thuật nghiên cứu về Việt Nam.
Tại buổi làm việc, các đại biểu thảo luận làm rõ giải pháp thực hiện hiệu quả những nhóm nhiệm vụ trọng tâm, đồng thời phối hợp tháo gỡ khó khăn về cơ chế quản lý nhiệm vụ khoa học và công nghệ, cơ chế tài chính, đầu tư và các vấn đề liên quan; tạo điều kiện để Viện Hàn lâm phát huy tốt nhất năng lực nghiên cứu; kịp thời thực hiện các chương trình, nhiệm vụ khoa học và triển khai các hoạt động chuyển đổi số; tăng cường phối hợp trong công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, điều tra, khảo sát, thông tin tuyên truyền và cung cấp luận cứ khoa học phục vụ công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị.
Nâng tầm nghiên cứu và năng lực tư vấn chính sách
Phát biểu kết luận buổi làm việc, thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Thường vụ Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương, đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ghi nhận và biểu dương nỗ lực, quyết tâm của Đảng ủy, tập thể lãnh đạo và toàn thể cán bộ, đảng viên, viên chức, người lao động Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, quyết liệt, kịp thời triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị.
Để tiếp tục phát huy hơn nữa vai trò cơ quan nghiên cứu chiến lược, đóng góp quan trọng trong hoạch định đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đồng chí Thường trực Ban Bí thư đề nghị, trước hết, Đảng ủy, lãnh đạo Viện Hàn lâm tập trung xây dựng Đảng bộ Viện thật sự trong sạch, vững mạnh toàn diện, nâng cao năng lực, sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở đảng.
Nhấn mạnh đó là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa quyết định đối với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của Viện Hàn lâm, Thường trực Ban Bí thư yêu cầu, tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo; quán triệt sâu sắc, bám sát sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với mọi mặt hoạt động của Viện Hàn lâm.
Đặc biệt coi trọng công tác xây dựng Đảng về tư tưởng, chính trị, đạo đức; công tác cán bộ, công tác bảo vệ chính trị nội bộ; tăng cường đoàn kết, thống nhất; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là đội ngũ cán bộ khoa học có bản lĩnh chính trị vững vàng, có khát vọng cống hiến, giữ gìn phẩm chất, đạo đức, danh dự của người cán bộ, đảng viên và người làm công tác khoa học xã hội-nhân văn.
Đồng chí yêu cầu, tăng cường công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; công tác xuất bản, phát hành; chủ động trước những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn.
Giữ vững nguyên tắc hoạt động của Đảng; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng; chủ động phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa những biểu hiện suy thoái, tự diễn biến, tự chuyển hóa. Những vụ việc tồn đọng, đơn thư kéo dài cần được tập trung xem xét, giải quyết khách quan, thận trọng, đúng nguyên tắc, thẩm quyền và đúng quy định; bảo vệ người làm đúng, làm tốt; đồng thời kiên quyết xử lý các hành vi lợi dụng dân chủ, gây mất đoàn kết nội bộ, cản trở hoạt động của tổ chức, làm giảm uy tín của tổ chức và cá nhân.
Yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phương thức thực hiện nhiệm vụ khoa học, nâng tầm nghiên cứu và năng lực tư vấn chính sách, đồng chí nêu rõ, khoa học xã hội và nhân văn phải đi trước một bước trong nghiên cứu, phát hiện, lý giải những vấn đề mới nảy sinh từ thực tiễn; vừa làm tốt nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu lý luận, vừa phải hướng mạnh vào nghiên cứu ứng dụng, dự báo chiến lược và tư vấn chính sách.
Khắc phục triệt để tình trạng nghiên cứu phân tán, khép kín, sản phẩm nghiên cứu chưa gắn với nhu cầu thực tiễn và yêu cầu hoạch định chính sách.
Mỗi nhiệm vụ khoa học, nhất là các chương trình, đề tài lớn, phải gắn với yêu cầu rất cụ thể như đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo: nghiên cứu, giải quyết vấn đề gì thực tiễn đang đặt ra; kết quả nghiên cứu đóng góp gì cho sự phát triển lý luận, cho sự khẳng định chủ quyền học thuật của Việt Nam; sản phẩm cuối cùng đem lại giá trị, hiệu quả gì cho phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Theo Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cần chủ động xây dựng và triển khai các chương trình khoa học lớn, dài hạn, tập trung giải đáp những vấn đề lớn của đất nước đặt ra trong giai đoạn phát triển mới; tập trung nghiên cứu vấn đề lý luận và thực tiễn mới về mô hình tăng trưởng, quản trị hiện đại, phát triển con người toàn diện, xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam; cung cấp luận cứ cho việc thực hiện hiệu quả các nghị quyết của Đảng.
Cùng với đó, kịp thời xây dựng cơ chế gắn kết chặt chẽ hơn giữa nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn, dự báo và tư vấn chính sách; tăng cường nghiên cứu liên ngành, đa ngành; phát huy lợi thế đặc thù của Viện Hàn lâm với hệ thống các viện nghiên cứu chuyên ngành và đội ngũ chuyên gia trên nhiều lĩnh vực.
Đổi mới sáng tạo phải thật sự trở thành động lực phát triển
Đổi mới sáng tạo không chỉ dừng lại trong ứng dụng công nghệ mới mà trước hết phải bắt đầu từ đổi mới tư duy, phương thức tổ chức nghiên cứu, phương thức quản trị khoa học và cách thức đánh giá sản phẩm khoa học - nêu vấn đề này, Thường trực Ban Bí thư nhấn mạnh, Viện Hàn lâm cần xây dựng môi trường khuyến khích cán bộ khoa học tìm tòi, đề xuất vấn đề mới, cách tiếp cận mới; tạo điều kiện cho những nhà khoa học có năng lực, có sản phẩm, có ý tưởng sáng tạo được phát huy. Phải từng bước hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, nhóm nghiên cứu liên ngành; có cơ chế thu hút các chuyên gia trong và ngoài Viện Hàn lâm, kể cả các chuyên gia, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài, chuyên gia nước ngoài cùng tham gia thực hiện những nhiệm vụ lớn.
Về tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy, xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học đáp ứng yêu cầu phát triển mới, đồng chí đề nghị, Viện Hàn lâm tiếp tục rà soát, sắp xếp theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; khắc phục tình trạng chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ; đồng thời giữ gìn và phát triển những lĩnh vực nghiên cứu có tính nền tảng, lâu dài. Khẩn trương hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm gắn với chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị; xác định rõ yêu cầu về năng lực, sản phẩm và kết quả đầu ra của từng vị trí.
Việc đánh giá cán bộ phải thực chất hơn nữa, người làm tốt, có sản phẩm, có đóng góp phải được ghi nhận; người không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phải được xem xét, sàng lọc theo quy định. Đối với đội ngũ cán bộ khoa học, cần có chiến lược đào tạo, bồi dưỡng dài hạn, nhất là đội ngũ chuyên gia đầu ngành, cán bộ khoa học trẻ và cán bộ có khả năng làm việc trong môi trường quốc tế.
Đồng chí Thường trực Ban Bí thư đánh giá cao việc Viện Hàn lâm chủ động xây dựng quy định, kế hoạch đưa cán bộ đi nghiên cứu thực tế tại địa phương. Cán bộ nghiên cứu khoa học xã hội không thể chỉ nghiên cứu qua sách vở, tài liệu mà phải hiểu đời sống xã hội, hiểu cơ sở, hiểu những vấn đề mà người dân, doanh nghiệp và chính quyền địa phương đang phải giải quyết.
Đồng chí nhấn mạnh, đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với đổi mới quản trị nội bộ và phương thức nghiên cứu khoa học là công cụ quan trọng để đổi mới toàn diện hoạt động quản trị và thực hiện nhiệm vụ. Do đó, Viện cần tập trung nghiên cứu ứng dụng các công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong nghiên cứu, phân tích, dự báo và tư vấn chính sách; đặc biệt quan tâm an ninh, an toàn dữ liệu, bảo vệ bí mật nhà nước và quyền sở hữu trí tuệ.
Đối với các kiến nghị của Viện Hàn lâm, đồng chí đề nghị các cơ quan liên quan chủ động phối hợp xử lý dứt điểm những tồn tại, không để những vướng mắc, điểm nghẽn về cơ chế làm ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của Viện.
Thường trực Ban Bí thư đề nghị các ban Đảng Trung ương, các bộ, ngành, các cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc của Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi để Đảng bộ Viện Hàn lâm hoàn thành tốt nhiệm vụ lãnh đạo xây dựng, phát triển tương xứng vị trí trung tâm nghiên cứu hàng đầu quốc gia về khoa học xã hội và nhân văn.
Thăm không gian Hồ Chí Minh và Kho lưu trữ tư liệu của Viện, nhắc lại lời căn dặn của Người “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công”, Thường trực Ban Bí thư đề nghị Đảng ủy Viện quán triệt sâu sắc lời dạy của Bác, xây dựng Đảng ủy, Viện Hàn lâm là tập thể đoàn kết, làm động lực thực hiện thắng lợi các mục tiêu đã đề ra.
