Tri ân những nhà báo liệt sĩ

Những ngày tháng 7 thiêng liêng, hòa chung niềm tiếc thương và biết ơn vô hạn mà toàn dân tộc dành cho các liệt sĩ đã ngã xuống cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, những người làm báo Việt Nam thành kính hướng về các nhà báo liệt sĩ với nhiều hoạt động ý nghĩa, thiết thực.
Các đại biểu, khách tham quan dâng hoa tại khu tưởng niệm nhà báo liệt sĩ tại Bảo tàng Báo chí Việt Nam.
Các đại biểu, khách tham quan dâng hoa tại khu tưởng niệm nhà báo liệt sĩ tại Bảo tàng Báo chí Việt Nam.

Trong lịch sử gần 100 năm của nền Báo chí cách mạng Việt Nam (1925-2025), đã có lớp lớp nhà báo xông pha ra những chiến trường ác liệt để đưa thông tin và hình ảnh tới bạn đọc, thậm chí trực tiếp cầm súng và chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Hiện chưa có thống kê chính xác về số lượng nhà báo hy sinh trong chiến tranh. Những năm qua, nhiều tổ chức, cá nhân đã và đang không ngừng tìm kiếm, xác minh danh tính, mộ phần các nhà báo liệt sĩ trên khắp mọi miền đất nước.

Tại Bảo tàng Báo chí Việt Nam (Hà Nội) có một khu tưởng niệm đặc biệt trang trọng dành cho 512 liệt sĩ là nhà báo, phóng viên của các cơ quan báo chí đã anh dũng hy sinh khi tác nghiệp, tuyên truyền tại các chiến trường và làm nhiệm vụ quốc tế trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Danh sách ấy được Bảo tàng Báo chí Việt Nam sưu tầm, đối chiếu với tư liệu của các cơ quan báo chí và gia đình nhà báo liệt sĩ, tham khảo từ các ấn phẩm như “Nhà báo liệt sĩ” do Ban Nghiệp vụ Hội Nhà báo Việt Nam xuất bản năm 2006, “Tri ân nhà báo liệt sĩ” của Tạp chí Người làm báo, “Dáng đứng dưới tầm bom” của nhà báo Văn Hiền và nhiều cuốn sách, kỷ yếu, các bản ghi chép khác...

Theo Giám đốc Bảo tàng Báo chí Việt Nam Trần Thị Kim Hoa, 512 liệt sĩ đều từng là những cây bút ưu tú, tinh thông nghiệp vụ, những cán bộ, nhân viên dũng cảm thuộc nhiều cơ quan báo chí của cả nước như: Thông tấn xã Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Báo Cứu quốc, Báo Nhân Dân, Điện ảnh Quân đội nhân dân, Báo Quân đội nhân dân, Báo Giải phóng... Để có được những bài báo, cây bút, cuốn sổ hay chiếc máy ảnh, máy quay là kỷ vật để lại của các nhà báo liệt sĩ, cán bộ Bảo tàng mất rất nhiều công sức. 512 nhà báo liệt sĩ đã xác định danh tính cũng được thờ tự tại chùa Âu Lạc (chùa Da) ở thành phố Vinh, Nghệ An. Ngày 17/7 vừa qua, trong khuôn khổ chương trình “Thắp sáng ngọn lửa tri ân năm 2024” nhân kỷ niệm 77 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2024), Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp Giáo hội Phật giáo tỉnh Nghệ An đã tổ chức Lễ cầu siêu anh linh các nhà báo liệt sĩ tại đây.

Tại Hà Nội, Liên chi hội nhà báo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa cùng Bảo tàng Báo chí Việt Nam thực hiện chương trình giao lưu, tọa đàm tri ân các nhà báo liệt sĩ với chủ đề “Màu ký ức”. Hơn 100 đại biểu, diễn giả, các thế hệ nhà báo làm việc tại các cơ quan báo chí Trung ương và Hà Nội kính cẩn nghiêng mình trước khu tưởng niệm với lòng biết ơn sâu sắc đến những cây bút dũng cảm, tài năng đã tận hiến cho sự nghiệp báo chí nói riêng và cả dân tộc nói chung.

Vượt đường sá xa xôi đến buổi giao lưu, nhà báo Trần Văn Hiền, nguyên Phó Tổng Biên tập Báo Nghệ An, ở tuổi 76 vẫn nhớ nhiều chi tiết, phát biểu đầy tâm huyết và cảm xúc về hành trình hơn 15 năm đi tìm danh tính, phục dựng chân dung hàng trăm nhà báo liệt sĩ. Ông rưng rưng khi nhắc đến những người bạn đồng môn, đồng nghiệp là nhà báo liệt sĩ Vũ Hiến (quê Hải Phòng, làm Báo Quân chủng Hải quân) và Lang Văn Mẫu (quê Cao Bằng, làm Báo Hoàng Liên Sơn), đều hy sinh ở các chiến trường biên giới năm 1979.

Cả hội trường dường như lặng đi khi nghe ông kể: “Giai đoạn 1963-1975, có 66 nhà báo đi vào chiến trường, 19 người trong số đó hy sinh. Nhà báo Phạm Thị Ngọc Huệ (Báo Trường Sơn) trúng tuyển đại học, nhưng gác lại đường học hành, viết đơn bằng máu xung phong ra chiến trường rồi hy sinh ở lũng Ka Tốc (tỉnh Khăm Muộn, Lào). Nhà báo Nông Văn Tư (Điện ảnh Quân đội) chọn trận địa pháo phòng không là nơi tác nghiệp để ghi lại những thước phim ác liệt nhất. Tháng 12/1971, trận địa pháo bị ném bom, nhà báo ngã xuống khi vẫn ôm hộp phim, vai đeo bình ắc-quy dự phòng, toàn thân đầy máu còn ánh mắt hướng về phía ga Vinh...”.

Nhà báo Văn Hiền là người có công rất lớn trong việc lập hồ sơ 512 nhà báo liệt sĩ. Ông chính là tác giả bài thơ nổi tiếng “Xin đừng gọi anh là liệt sĩ vô danh” được nhiều độc giả yêu thích, thuộc lòng. Dù đã dành cả đời cho công việc này, nhà báo Văn Hiền vẫn luôn day dứt vì việc phần lớn nhà báo hy sinh chưa tìm được mộ, hoặc chưa đủ điều kiện để tìm và viết về họ. Ông tâm nguyện, nhà báo liệt sĩ và thân nhân của họ cần sự quan tâm và những chính sách đặc biệt, đồng thời đề xuất các cuộc thi viết về nhà báo liệt sĩ nhằm làm phong phú thêm kho tư liệu và lan tỏa rộng rãi hơn đến mọi người.

Nhà báo, nhà văn Hồ Quang Lợi, với tư cách một nhà báo chiến sĩ (ông nguyên là Phó Tổng Biên tập Báo Quân đội nhân dân) và thân nhân liệt sĩ cũng chia sẻ nhiều câu chuyện đáng nhớ trong đường đời, chuyện nghề của mình. Ông nhắc đến nhà báo liệt sĩ Trần Kim Xuyến (nguyên Phó Giám đốc Nha Thông tin Việt Nam, tiền thân của Đài Tiếng nói Việt Nam và Thông tấn xã Việt Nam); các nhà báo liệt sĩ Trần Đăng, Hoàng Lộc, Lê Đình Dư (Báo Quân đội nhân dân); nữ nhà văn, phóng viên chiến trường quả cảm Dương Thị Xuân Quý hy sinh năm 1969 tại Quảng Nam... Thế hệ sau sinh ra trong hòa bình có lẽ khó hình dung trọn vẹn những vất vả, hiểm nguy mà thế hệ cha anh đã đương đầu để có được một dòng tin, tấm ảnh, đoạn phim. Có người hy sinh khi trực tiếp chiến đấu với địch, cũng có người hy sinh vì sốt rét ác tính giữa rừng, vì trúng bom...

Đối với các thế hệ người làm báo Báo Nhân Dân, trong lịch sử vẻ vang và truyền thống đáng tự hào, có những cái tên không bao giờ bị lãng quên. Đó là nhà báo Thôi Hữu (tên thật là Nguyễn Đắc Giới), Ủy viên Ban Biên tập Báo Sự Thật (tiền thân của Báo Nhân Dân) hy sinh tại chiến trường Việt Bắc năm 1950; nhà báo Nguyễn Ngọc Tứ hy sinh năm 1967 ở Quảng Ngãi; nhà báo Nguyễn Huy hy sinh năm 1968 ở Quảng Trị; nhà báo, nhà thơ Nguyễn Trọng Định hy sinh tại chiến trường Quảng Đà năm 1968...

Chia sẻ tại tọa đàm “Màu ký ức”, nhà báo Phan Thanh Nam, Phó Tổng Biên tập Báo Văn hóa nhấn mạnh: Màu ký ức có sắc đỏ của máu xương cha anh đã cống hiến, hy sinh; có màu xanh hy vọng tiếp thêm niềm tin, sức mạnh cho thế hệ trẻ, trong đó có những người làm báo đương đại. Dịp này đại diện Bảo tàng Báo chí Việt Nam trân trọng tiếp nhận các hiện vật mới: 2 cuốn sách “Nguyễn Ái Quốc - Nhà báo không thẻ” và “Dáng đứng dưới tầm bom” do nhà báo Văn Hiền trao tặng; sổ ghi chép, một số tư liệu ảnh và sách “Thư chiến trường và những tấm hình có lửa” do gia đình nhà báo liệt sĩ Phan Tứ Kỷ (1947-1972) trao tặng... để tiếp tục lưu giữ, trưng bày, giới thiệu đến công chúng trong và ngoài nước ■

Có thể bạn quan tâm

Hoạt động nghiên cứu tại phòng thí nghiệm Trường đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới

Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam chỉ rõ, về kinh tế, xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ảnh minh họa.

Tiêu chuẩn mới về định mức sử dụng xe ô-tô công

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 379/2026/NĐ-CP quy định về tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô-tô gồm: Xe ô-tô phục vụ công tác các chức danh; xe ô-tô phục vụ công tác chung; xe ô-tô chuyên dùng; xe ô-tô phục vụ lễ tân nhà nước. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 16/11/2026.

Tuần tra thực hiện Tháng cao điểm IUU. (Ảnh: ĐỨC TĨNH)

Ngăn chặn từ sớm, từ xa tàu cá vi phạm IUU

Trước tình hình vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), Ban Chỉ đạo về IUU Cảnh sát biển Việt Nam đã mở Tháng cao điểm từ ngày 15/8 đến 15/9/2026, quyết liệt ngăn chặn tàu cá vi phạm từ sớm, từ xa.

[Video] Thời sự 24h ngày 4/10/2026: Đến năm 2030 đưa vào vận hành 3 khu thử nghiệm UAV phục vụ phát triển kinh tế không gian tầm thấp

[Video] Thời sự 24h ngày 4/10/2026: Đến năm 2030 đưa vào vận hành 3 khu thử nghiệm UAV phục vụ phát triển kinh tế không gian tầm thấp

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Bộ Chính trị xác định: Đến năm 2030 đưa vào vận hành 3 khu thử nghiệm UAV phục vụ phát triển kinh tế tầm thấp; Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026; 5 năm tới, TP Hồ Chí Minh dành hơn 142.000 tỉ đồng chống ngập; 9 tháng, xuất khẩu gạo đạt trên 3,1 tỷ USD.

Đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư phát biểu tại Phiên họp lần thứ 5 Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số trong các cơ quan đảng. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đẩy mạnh triển khai hiệu quả chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng

Văn phòng Trung ương Đảng-Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng ban hành Thông báo số 09-TB/CQTTBCĐ ngày 30/9/2026 về kết luận của Ban Chỉ đạo chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng tại Phiên họp lần thứ 5 đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ quý III và triển khai nhiệm vụ trọng tâm quý IV/2026.

Các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk và các đại biểu tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh và các thế hệ cán bộ, đảng viên, đồng bào, chiến sĩ đã ngã xuống vì độc lập, tự do, hạnh phúc của dân tộc. (Ảnh: CTV)

Đắk Lắk: Dâng hương kỷ niệm 96 năm ngày thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên ở Phú Yên

Trong giờ phút thiêng liêng của buổi lễ, các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk và các đại biểu đã thành kính dâng hoa, dâng hương tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, người sáng lập và rèn luyện Đảng ta; tưởng nhớ các thế hệ cán bộ, đảng viên, đồng bào, chiến sĩ đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.

Đại sứ Việt Nam tại Mexico kiêm nhiệm Cộng hòa Panama Nguyễn Văn Hải.

Đưa quan hệ Việt Nam-Panama sang một giai đoạn phát triển mới, thực chất và hiệu quả

Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Panama có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển quan hệ Việt Nam-Panama. Chuyến thăm tạo thêm động lực chính trị ở cấp cao nhất để chuyển hóa những tiềm năng, định hướng được hai bên thống nhất thành các chương trình, kế hoạch hành động với các dự án và kết quả cụ thể.

[Video] Thời sự 24h ngày 3/10/2026: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Các hội viên Hội Cựu Công an nhân dân phải thực sự trở thành ngọn cờ tư tưởng đúng đắn ở nơi cư trú

[Video] Thời sự 24h ngày 3/10/2026: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Các hội viên Hội Cựu Công an nhân dân phải thực sự trở thành ngọn cờ tư tưởng đúng đắn ở nơi cư trú

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Đại hội toàn quốc Hội Cựu Công an nhân dân; Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9/2026; Thu nhập bình quân của người lao động đạt 9,1 triệu đồng/tháng; Hà Nội quyết tâm thông xe kỹ thuật vành đai 2.5 vào ngày 10/10.

Đại sứ nước Cộng hòa Panama tại Việt Nam Nubiela Ayala Modes.

Mở ra một giai đoạn mới trong quan hệ Panama-Việt Nam

Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Panama José Raúl Mulino và Phu nhân sẽ mở ra một giai đoạn mới trong quan hệ Panama-Việt Nam, thúc đẩy hình thành những cơ chế hợp tác cụ thể; tạo nền tảng để quan hệ song phương trong những năm tới trở nên năng động, đa dạng và mang lại lợi ích thiết thực hơn cho cả hai bên.

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc phát biểu tại buổi tiếp xúc cử tri thành phố Cần Thơ. (Ảnh: PHẠM TRUNG)

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc tiếp xúc cử tri thành phố Cần Thơ

Chiều 3/10, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương và các đại biểu Quốc hội đơn vị bầu cử số 1 thành phố Cần Thơ tiếp xúc cử tri phường Bình Thủy, Long Tuyền và Thới An Đông trước Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.

Tàu KG-96028-TS, Hải đội dân quân thường trực tỉnh An Giang thực hành xử trí tình huống cháy nổ trên tàu. (Ảnh: NGUYỄN KHOA)

Hải đội dân quân thường trực An Giang sẵn sàng cho hội thi tàu tốt

Ngày 3/10, lãnh đạo Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh An Giang cho biết, chuẩn bị cho Hội thi tàu tốt và Hội thao huấn luyện tàu Hải đội dân quân thường trực năm 2026 do Quân chủng Hải quân tổ chức, Hải đội Dân quân thường trực thuộc đơn vị tích cực ôn luyện, hoàn thiện mọi công tác chuẩn bị với khí thế thi đua sôi nổi và quyết tâm cao.

Quang cảnh cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ. (Ảnh: VGP)

Bảo đảm cung cấp đầy đủ thiết bị y tế, thuốc thiết yếu cho người dân với giá phù hợp

Trưa 3/10, tại Hà Nội, Văn phòng Chính phủ họp báo thường kỳ dưới sự chủ trì của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong. Tại họp báo, đại diện lãnh đạo một số bộ, ngành đã trả lời câu hỏi của các nhà báo liên quan những vấn đề nóng đang được dư luận xã hội quan tâm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao bức chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng Hội Cựu Công an nhân dân Việt Nam. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Khẳng định vị thế, vai trò nòng cốt của lực lượng cựu Công an trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Đại hội diễn ra trong bối cảnh đặc biệt ý nghĩa, khi vị trí, vai trò của lực lượng cựu Công an nhân dân tiếp tục được Đảng, Nhà nước quan tâm sâu sắc và ghi nhận. Hội Cựu Công an nhân dân trở thành tổ chức Hội được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ và là thành viên tích cực của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.