Tri ân những nhà báo liệt sĩ

Những ngày tháng 7 thiêng liêng, hòa chung niềm tiếc thương và biết ơn vô hạn mà toàn dân tộc dành cho các liệt sĩ đã ngã xuống cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, những người làm báo Việt Nam thành kính hướng về các nhà báo liệt sĩ với nhiều hoạt động ý nghĩa, thiết thực.
Các đại biểu, khách tham quan dâng hoa tại khu tưởng niệm nhà báo liệt sĩ tại Bảo tàng Báo chí Việt Nam.
Các đại biểu, khách tham quan dâng hoa tại khu tưởng niệm nhà báo liệt sĩ tại Bảo tàng Báo chí Việt Nam.

Trong lịch sử gần 100 năm của nền Báo chí cách mạng Việt Nam (1925-2025), đã có lớp lớp nhà báo xông pha ra những chiến trường ác liệt để đưa thông tin và hình ảnh tới bạn đọc, thậm chí trực tiếp cầm súng và chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Hiện chưa có thống kê chính xác về số lượng nhà báo hy sinh trong chiến tranh. Những năm qua, nhiều tổ chức, cá nhân đã và đang không ngừng tìm kiếm, xác minh danh tính, mộ phần các nhà báo liệt sĩ trên khắp mọi miền đất nước.

Tại Bảo tàng Báo chí Việt Nam (Hà Nội) có một khu tưởng niệm đặc biệt trang trọng dành cho 512 liệt sĩ là nhà báo, phóng viên của các cơ quan báo chí đã anh dũng hy sinh khi tác nghiệp, tuyên truyền tại các chiến trường và làm nhiệm vụ quốc tế trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Danh sách ấy được Bảo tàng Báo chí Việt Nam sưu tầm, đối chiếu với tư liệu của các cơ quan báo chí và gia đình nhà báo liệt sĩ, tham khảo từ các ấn phẩm như “Nhà báo liệt sĩ” do Ban Nghiệp vụ Hội Nhà báo Việt Nam xuất bản năm 2006, “Tri ân nhà báo liệt sĩ” của Tạp chí Người làm báo, “Dáng đứng dưới tầm bom” của nhà báo Văn Hiền và nhiều cuốn sách, kỷ yếu, các bản ghi chép khác...

Theo Giám đốc Bảo tàng Báo chí Việt Nam Trần Thị Kim Hoa, 512 liệt sĩ đều từng là những cây bút ưu tú, tinh thông nghiệp vụ, những cán bộ, nhân viên dũng cảm thuộc nhiều cơ quan báo chí của cả nước như: Thông tấn xã Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Báo Cứu quốc, Báo Nhân Dân, Điện ảnh Quân đội nhân dân, Báo Quân đội nhân dân, Báo Giải phóng... Để có được những bài báo, cây bút, cuốn sổ hay chiếc máy ảnh, máy quay là kỷ vật để lại của các nhà báo liệt sĩ, cán bộ Bảo tàng mất rất nhiều công sức. 512 nhà báo liệt sĩ đã xác định danh tính cũng được thờ tự tại chùa Âu Lạc (chùa Da) ở thành phố Vinh, Nghệ An. Ngày 17/7 vừa qua, trong khuôn khổ chương trình “Thắp sáng ngọn lửa tri ân năm 2024” nhân kỷ niệm 77 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2024), Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp Giáo hội Phật giáo tỉnh Nghệ An đã tổ chức Lễ cầu siêu anh linh các nhà báo liệt sĩ tại đây.

Tại Hà Nội, Liên chi hội nhà báo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa cùng Bảo tàng Báo chí Việt Nam thực hiện chương trình giao lưu, tọa đàm tri ân các nhà báo liệt sĩ với chủ đề “Màu ký ức”. Hơn 100 đại biểu, diễn giả, các thế hệ nhà báo làm việc tại các cơ quan báo chí Trung ương và Hà Nội kính cẩn nghiêng mình trước khu tưởng niệm với lòng biết ơn sâu sắc đến những cây bút dũng cảm, tài năng đã tận hiến cho sự nghiệp báo chí nói riêng và cả dân tộc nói chung.

Vượt đường sá xa xôi đến buổi giao lưu, nhà báo Trần Văn Hiền, nguyên Phó Tổng Biên tập Báo Nghệ An, ở tuổi 76 vẫn nhớ nhiều chi tiết, phát biểu đầy tâm huyết và cảm xúc về hành trình hơn 15 năm đi tìm danh tính, phục dựng chân dung hàng trăm nhà báo liệt sĩ. Ông rưng rưng khi nhắc đến những người bạn đồng môn, đồng nghiệp là nhà báo liệt sĩ Vũ Hiến (quê Hải Phòng, làm Báo Quân chủng Hải quân) và Lang Văn Mẫu (quê Cao Bằng, làm Báo Hoàng Liên Sơn), đều hy sinh ở các chiến trường biên giới năm 1979.

Cả hội trường dường như lặng đi khi nghe ông kể: “Giai đoạn 1963-1975, có 66 nhà báo đi vào chiến trường, 19 người trong số đó hy sinh. Nhà báo Phạm Thị Ngọc Huệ (Báo Trường Sơn) trúng tuyển đại học, nhưng gác lại đường học hành, viết đơn bằng máu xung phong ra chiến trường rồi hy sinh ở lũng Ka Tốc (tỉnh Khăm Muộn, Lào). Nhà báo Nông Văn Tư (Điện ảnh Quân đội) chọn trận địa pháo phòng không là nơi tác nghiệp để ghi lại những thước phim ác liệt nhất. Tháng 12/1971, trận địa pháo bị ném bom, nhà báo ngã xuống khi vẫn ôm hộp phim, vai đeo bình ắc-quy dự phòng, toàn thân đầy máu còn ánh mắt hướng về phía ga Vinh...”.

Nhà báo Văn Hiền là người có công rất lớn trong việc lập hồ sơ 512 nhà báo liệt sĩ. Ông chính là tác giả bài thơ nổi tiếng “Xin đừng gọi anh là liệt sĩ vô danh” được nhiều độc giả yêu thích, thuộc lòng. Dù đã dành cả đời cho công việc này, nhà báo Văn Hiền vẫn luôn day dứt vì việc phần lớn nhà báo hy sinh chưa tìm được mộ, hoặc chưa đủ điều kiện để tìm và viết về họ. Ông tâm nguyện, nhà báo liệt sĩ và thân nhân của họ cần sự quan tâm và những chính sách đặc biệt, đồng thời đề xuất các cuộc thi viết về nhà báo liệt sĩ nhằm làm phong phú thêm kho tư liệu và lan tỏa rộng rãi hơn đến mọi người.

Nhà báo, nhà văn Hồ Quang Lợi, với tư cách một nhà báo chiến sĩ (ông nguyên là Phó Tổng Biên tập Báo Quân đội nhân dân) và thân nhân liệt sĩ cũng chia sẻ nhiều câu chuyện đáng nhớ trong đường đời, chuyện nghề của mình. Ông nhắc đến nhà báo liệt sĩ Trần Kim Xuyến (nguyên Phó Giám đốc Nha Thông tin Việt Nam, tiền thân của Đài Tiếng nói Việt Nam và Thông tấn xã Việt Nam); các nhà báo liệt sĩ Trần Đăng, Hoàng Lộc, Lê Đình Dư (Báo Quân đội nhân dân); nữ nhà văn, phóng viên chiến trường quả cảm Dương Thị Xuân Quý hy sinh năm 1969 tại Quảng Nam... Thế hệ sau sinh ra trong hòa bình có lẽ khó hình dung trọn vẹn những vất vả, hiểm nguy mà thế hệ cha anh đã đương đầu để có được một dòng tin, tấm ảnh, đoạn phim. Có người hy sinh khi trực tiếp chiến đấu với địch, cũng có người hy sinh vì sốt rét ác tính giữa rừng, vì trúng bom...

Đối với các thế hệ người làm báo Báo Nhân Dân, trong lịch sử vẻ vang và truyền thống đáng tự hào, có những cái tên không bao giờ bị lãng quên. Đó là nhà báo Thôi Hữu (tên thật là Nguyễn Đắc Giới), Ủy viên Ban Biên tập Báo Sự Thật (tiền thân của Báo Nhân Dân) hy sinh tại chiến trường Việt Bắc năm 1950; nhà báo Nguyễn Ngọc Tứ hy sinh năm 1967 ở Quảng Ngãi; nhà báo Nguyễn Huy hy sinh năm 1968 ở Quảng Trị; nhà báo, nhà thơ Nguyễn Trọng Định hy sinh tại chiến trường Quảng Đà năm 1968...

Chia sẻ tại tọa đàm “Màu ký ức”, nhà báo Phan Thanh Nam, Phó Tổng Biên tập Báo Văn hóa nhấn mạnh: Màu ký ức có sắc đỏ của máu xương cha anh đã cống hiến, hy sinh; có màu xanh hy vọng tiếp thêm niềm tin, sức mạnh cho thế hệ trẻ, trong đó có những người làm báo đương đại. Dịp này đại diện Bảo tàng Báo chí Việt Nam trân trọng tiếp nhận các hiện vật mới: 2 cuốn sách “Nguyễn Ái Quốc - Nhà báo không thẻ” và “Dáng đứng dưới tầm bom” do nhà báo Văn Hiền trao tặng; sổ ghi chép, một số tư liệu ảnh và sách “Thư chiến trường và những tấm hình có lửa” do gia đình nhà báo liệt sĩ Phan Tứ Kỷ (1947-1972) trao tặng... để tiếp tục lưu giữ, trưng bày, giới thiệu đến công chúng trong và ngoài nước ■

Có thể bạn quan tâm

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng làm việc với Quốc vụ khanh, Thứ trưởng Giao thông vận tải Liên bang Nga Dmitry Zverev.

Hà Nội thúc đẩy hợp tác với Nga trong phát triển đường sắt đô thị

Trong khuôn khổ chuyến công tác tại Liên bang Nga, ngày 13/8, Đoàn công tác liên ngành do đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội dẫn đầu đã có các cuộc làm việc tại Moskva và Saint Petersburg, tập trung trao đổi về phát triển đường sắt đô thị, mở rộng hợp tác giữa Hà Nội với các địa phương của Nga.

Đại tá Rơ Lan Ngân, Phó Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk quán triệt, phổ biến nội dung, chỉ tiêu đợt thi đua cao điểm. (Ảnh: NGỌC LÂN)

Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk thi đua cao điểm “30 ngày hành động kiểu mẫu” thực hiện thắng lợi nhiệm vụ diễn tập năm 2026

Ngày 14/8, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk tổ chức Hội nghị quán triệt, phổ biến nội dung, chỉ tiêu đợt thi đua cao điểm “30 ngày hành động kiểu mẫu”, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ diễn tập khu vực phòng thủ kết hợp diễn tập phòng thủ dân sự tỉnh Đắk Lắk năm 2026.

Giám đốc Bảo tàng Điện Biên Phủ Vũ Thị Tuyết Nga kiểm tra việc tu sửa, chỉnh trang cây xanh, vườn hoa tại các điểm di tích thuộc quần thể di tích chiến trường Điện Biên Phủ. (Ảnh: Lê Lan)

Bảo đảm tinh gọn đầu mối, nâng cao chất lượng phục vụ

Sau thời gian ngắn triển khai, đến 15/7, tỉnh Điện Biên đã hoàn thành sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập tại nhiều sở, ngành theo hướng tinh gọn, giảm đầu mối trung gian, nâng cao hiệu quả cung ứng dịch vụ công. Đây là bước chuyển quan trọng trong phương thức quản trị, phân bổ nguồn lực và phục vụ người dân.

Đại sứ Đỗ Thùy Dương gặp mặt Ban Liên lạc Cộng đồng Việt Nam tại Brunei cùng một số đại diện bà con kiều bào nhằm thông tin, chia sẻ những nội dung quan trọng của Nghị quyết số 23-NQ/TW. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Brunei cung cấp)

Chia sẻ thông tin về Nghị quyết số 23-NQ/TW cho cộng đồng người Việt Nam tại Brunei

Cộng đồng người Việt Nam tại Brunei phấn khởi khi được chia sẻ thông tin về Nghị quyết số 23-NQ/TW, đặc biệt về nội dung người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ được khẳng định là bộ phận không tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam mà còn là nguồn lực quan trọng, góp phần kết nối Việt Nam với thế giới.

Các đồng chí lãnh đạo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk và các địa phương dâng hoa tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Krông Bông, tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ trước khi lấy mẫu sinh phẩm. (Ảnh: Phan Tuân)

Lấy mẫu sinh phẩm xác định danh tính 97 hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Krông Bông

Sáng 14/8, tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Krông Bông, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Đắk Lắk phối hợp xã Krông Bông tổ chức lễ dâng hương, dâng hoa và triển khai lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì hội nghị rà soát các biện pháp thúc đẩy xuất khẩu, kiểm soát nhập siêu. (Ảnh: chinhphu.vn/Phương Nguyên)

Hoạt động của lãnh đạo Đảng, Nhà nước

Chiều 13/8, đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực, Trưởng ban Chỉ đạo bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch Đảng ủy Chính  phủ chủ trì Hội nghị lần thứ 2 Ban Chỉ đạo...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Toàn quyền Australia Sam Mostyn tại Lễ đón. (Ảnh: TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác chiến lược với các đối tác Nam Thái Bình Dương

Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia và New Zealand từ ngày 9-14/8, theo lời mời của Toàn quyền Australia Sam Mostyn và Toàn quyền New Zealand Cindy Kiro.

[Video] Chiến dịch 500 ngày đêm: Đã tìm kiếm, quy tập được 1.715 hài cốt liệt sĩ

[Video] Chiến dịch 500 ngày đêm: Đã tìm kiếm, quy tập được 1.715 hài cốt liệt sĩ

Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ cho biết, thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” (từ 15/3/2026), đến nay các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 1.715 hài cốt liệt sĩ, đạt 24,5% kế hoạch.

[Video] Thời sự 24h ngày 13/8/2026: Đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - New Zealand sang giai đoạn mới

[Video] Thời sự 24h ngày 13/8/2026: Đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - New Zealand sang giai đoạn mới

Bản tin cập nhật những vấn đề nổi bật: Đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - New Zealand sang giai đoạn mới; Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì buổi làm việc với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các tổ chức tín dụng; Thí sinh thi lại tốt nghiệp THPT tại trường THPT Chuyên Tuyên Quang bắt đầu làm thủ tục dự thi.

1.020 mộ liệt sĩ chưa có thông tin tại xã Cam Lộ sẽ được lấy mẫu phục vụ giám định ADN. (Ảnh: H.M)

Quảng Trị: Lấy mẫu hơn 1.000 hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN tại xã Cam Lộ

Hưởng ứng "Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", ngày 13/8, xã Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị tổ chức triển khai công tác lấy mẫu, số hóa thông tin, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ tại các nghĩa trang trên địa bàn xã nhằm phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính các liệt sĩ.