Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 19/6 khẳng định Moskva sẵn sàng đóng vai trò trung gian nhằm chấm dứt xung đột giữa Iran và Israel, nhấn mạnh một thỏa thuận bảo đảm quyền phát triển hạt nhân dân sự của Tehran và an ninh tuyệt đối cho Israel là điều khả thi.
Phát biểu tại phiên đối thoại với lãnh đạo các hãng thông tấn quốc tế bên lề Diễn đàn Kinh tế Quốc tế Saint Petersburg (SPIEF), ông Putin tuyên bố: “Chúng tôi không áp đặt gì cả, chỉ đơn thuần trình bày quan điểm về cách thức khả dĩ để thoát khỏi tình trạng hiện nay. Dĩ nhiên, quyết định cuối cùng thuộc về các bên liên quan, trước hết là Iran và Israel”.
Ông cho biết Nga đã chuyển đề xuất này đến cả Iran, Israel và Mỹ, đồng thời nhấn mạnh đây là vấn đề "nhạy cảm" nhưng "hoàn toàn có thể tìm ra giải pháp".
Theo ông Putin: “Sẽ là hợp lý nếu tất cả các bên tìm cách chấm dứt giao tranh và tiến tới những giải pháp có thể chấp nhận được với cả hai phía: Iran được bảo đảm quyền phát triển chương trình hạt nhân vì mục đích hòa bình, còn Israel có được sự an toàn tuyệt đối”.
Tổng thống Nga cũng lưu ý rằng các đợt không kích của Israel vào Iran đang khiến xã hội Iran ngày càng đoàn kết quanh giới lãnh đạo nước này. Ông nhấn mạnh: “Chúng ta thấy ngày nay ở Iran có sự đoàn kết của xã hội quanh ban lãnh đạo chính trị của đất nước này”.
Ông Putin khẳng định Nga có thể tiếp tục làm việc với Iran về chương trình hạt nhân dân sự, bảo đảm lợi ích của họ trong lĩnh vực này, đồng thời nêu rõ: "Chúng tôi đã đồng thuận với ban lãnh đạo Israel về việc bảo đảm an ninh cho nước này”.
Ông cũng cho biết Nga từng giúp xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Bushehr, hiện có hơn 200 chuyên gia Nga làm việc tại đây.
Tổng thống Nga cũng tiết lộ theo các thông tin mà Moskva nắm được, “các nhà máy ngầm (của Iran) vẫn tồn tại, không có chuyện gì xảy ra với chúng cả”, ám chỉ rằng các cuộc không kích của Israel chưa gây thiệt hại nghiêm trọng đến hạ tầng hạt nhân chiến lược của Tehran.
Trước đó, trong cuộc điện đàm cuối tuần qua, ông Putin đã đề xuất với Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc đứng ra trung gian hòa giải. Tuy nhiên, ông Trump dường như bác bỏ đề xuất này, phát biểu: “Tôi nói với ông ấy, ‘Làm ơn, hãy hòa giải chuyện của ông trước đã’”.
Trong khi Tổng thống Nga không đề cập trực tiếp đến bất kỳ đề xuất cụ thể nào, ông nhiều lần khẳng định Moskva sẽ tiếp tục phối hợp với các đối tác khu vực để tìm giải pháp ngoại giao, khẳng định “giải pháp là khả thi”.
Tổng thư ký Liên hợp quốc kêu gọi giảm leo thang, hướng tới lệnh ngừng bắn
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres ngày 18/6 đã kêu gọi giảm leo thang ngay lập tức cuộc xung đột hiện nay giữa Israel và Iran để hướng tới một lệnh ngừng bắn.
Trong một tuyên bố, ông Guterres nhấn mạnh: "Tôi vô cùng lo ngại về tình trạng leo thang quân sự đang diễn ra ở Trung Đông giữa Israel và Iran. Một lần nữa, tôi kêu gọi giảm leo thang ngay lập tức để hướng tới một lệnh ngừng bắn".
Tổng thư ký Liên hợp quốc cảnh báo về nguy cơ mở rộng xung đột, có thể lôi kéo thêm sự can dự của các quốc gia khác. Ông kêu gọi tất cả các bên tránh mọi sự quốc tế hóa cuộc xung đột, cảnh báo rằng bất kỳ hành động can thiệp quân sự nào đều có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng, không chỉ đối với các bên liên quan mà còn với toàn bộ khu vực và hòa bình–an ninh quốc tế nói chung.
Tổng Thư ký Liên hợp quốc cũng lên án các cuộc tấn công gây thương vong thảm khốc cho dân thường, tàn phá nhà cửa cũng như cơ sở hạ tầng dân sự thiết yếu.
Ông nhấn mạnh con đường ngoại giao vẫn là cách tốt nhất và duy nhất để giải quyết các quan ngại liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran và các vấn đề an ninh trong khu vực.
Người đứng đầu Liên hợp quốc nhấn mạnh Hiến chương Liên hợp quốc vẫn là khuôn khổ chung để tránh thảm họa chiến tranh, đồng thời kêu gọi tất cả các quốc gia thành viên tuân thủ đầy đủ Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, bao gồm cả luật nhân đạo quốc tế.
Trong một diễn biến liên quan, Pháp đang cùng các đối tác châu Âu lên kế hoạch đề xuất một giải pháp đàm phán nhằm chấm dứt xung đột giữa Iran và Israel.
Thông tin từ Phủ Tổng thống Pháp ngày 18/6 cho biết, tại cuộc họp của Hội đồng An ninh Quốc gia Pháp do Tổng thống Emmanuel Macron chủ trì, nhà lãnh đạo Pháp đã chỉ thị cho Ngoại trưởng Jean-Noel Barrot sớm xây dựng “sáng kiến với các đối tác châu Âu thân cận nhằm đề xuất một giải pháp đàm phán nghiêm túc chấm dứt xung đột”.
Tuyên bố của Phủ Tổng thống Pháp không nêu rõ chi tiết kế hoạch. Tổng thống Macron cũng kêu gọi Israel chấm dứt các cuộc tấn công vào những mục tiêu tại Iran không liên quan đến các hoạt động hạt nhân hoặc tên lửa đạn đạo.
Ông bày tỏ lo ngại về sự leo thang xung đột hiện nay khi số nạn nhân là dân thường ở cả Iran và Israel đều tăng lên, cho rằng "cần phải chấm dứt ngay các hoạt động quân sự vốn đang gây ra những mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh khu vực".
Trong khi đó, giao tranh vẫn tiếp diễn giữa Israel và Iran trong ngày thứ sáu của cuộc xung đột. Quân đội Israel ngày 18/6 cho biết tiếp tục phát động một đợt tấn công mới nhằm vào các địa điểm có hệ thống phóng và lưu trữ tên lửa ở miền Tây Iran.
Trong khi theo hãng tin Tân hoa, một số quả tên lửa của Iran đã được phóng vào khu vực trung tâm Israel vào tối 18/6. Quân đội Israel thông báo hệ thống phòng không nước này đã được kích hoạt để đánh chặn cuộc tấn công tên lửa mới từ Iran.
Kênh truyền hình nhà nước Kan của Israel đưa tin có khoảng 5 quả tên lửa được phóng từ Iran, trong đó ít nhất ba quả đã bị đánh chặn. Hiện chưa có thông báo về thiệt hại hay thương vong liên quan các cuộc tấn công này.
Theo truyền hình nhà nước Iran, nước này đã phóng tên lửa siêu vượt âm trong đợt tấn công mới nhằm vào Israel.
