Thăm nơi Bác Hồ lần đầu đến Nga

Ngày 5-6-2021, tròn 110 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5-6-1911 - 5-6-2021). Trên hành trình ấy, Nguyễn Ái Quốc đã sớm nhận ra ý nghĩa của những sự kiện lịch sử ở Liên Xô (trước đây) và Cách mạng Tháng Mười Nga long trời lở đất, để đưa sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam theo bước tiến thời đại. Hôm nay, có mặt ở cảng Xanh Pê-téc-bua, chúng tôi không khỏi bồi hồi, xúc Động và như cảm nhận rõ hơn về nơi Người lần đầu đặt chân đến nước Nga.

Quang cảnh trên vịnh Gu-tu-ép-xcai-a.
Quang cảnh trên vịnh Gu-tu-ép-xcai-a.

Xanh Pê-téc-bua cuối tháng 5 trời vẫn nhiều mưa. Nắng mầu mật ong xen qua những đám mây dày, rọi xuống những mái vòm nhà thờ dát vàng óng ánh. Gió phần phật khiến mặt kênh gợn sóng dồn dập xô vào tường. Men theo bờ dòng Nê-va, rồi dừng lại ở một bến tàu nhỏ, từ đây, thuyền máy đưa chúng tôi tìm đến nơi người thanh niên Nguyễn Ái Quốc lần đầu đặt chân đến Liên Xô vào ngày 30-6-1923.

Theo cuốn “Hoạt động của Nguyễn Ái Quốc ở Liên Xô (1923-1938)” của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật, khi được Trung ương Đảng Cộng sản Pháp cử đi Liên Xô dự Đại hội Quốc tế Cộng sản, Nguyễn Ái Quốc phải chuẩn bị rất cẩn thận để rời Pa-ri một cách bí mật, do hồi ấy từ Pháp đi Liên Xô là việc cực kỳ nguy hiểm. Nguyễn Ái Quốc đã viết một số bài cho các báo của Đảng Cộng sản Pháp để khiến mọi người tưởng rằng Người vẫn đang ở Pháp, đồng thời luôn tỏ ra nhàn rỗi, không tham gia bất kỳ hoạt động chính trị nào. Sáng đi làm, chiều vào thư viện hoặc bảo tàng, tối đi xem phim. Dần dần, mật thám không còn thiết theo gót Nguyễn Ái Quốc.

Thời đó, vì nguy hiểm, từ Pa-ri đến Mát-xcơ-va chỉ có một con đường duy nhất là qua Đức. Tối 13-6-1923, như mọi lần, Nguyễn Ái Quốc mua vé xem buổi chiếu phim cuối cùng. Giữa chừng, Người ra khỏi rạp, nhanh chóng xuống xe điện ngầm đến ga xe lửa ở phía bắc Pa-ri. Tại đây, một đồng chí người Pháp đưa cho Bác chiếc va-li nhỏ là hành trang duy nhất để bí mật rời Pa-ri. Nguyễn Ái Quốc đáp xe lửa từ Pa-ri đến Béc-lin (Đức). Cơ quan đại diện của Chính phủ Liên Xô đóng tại Béc-lin làm thủ tục cho Người vào nước Nga. Ngày 27-6-1923, Nguyễn Ái Quốc, với hộ chiếu mang tên Chen Vang, được đưa xuống tàu Các Líp-nếch, rời Hăm-buốc. Ngày 30-6-1923, Nguyễn Ái Quốc đến cảng Pê-tơ-rô-grát (nay là Xanh Pê-téc-bua).

Thuyền trưởng A.Ma-rô-dốp, nhân viên ban quản lý cảng biển Xanh Pê-téc-bua, đưa chúng tôi đến gần vịnh Gu-tu-ép-xcai-a, nơi ông Ma-rô-dốp nhận định, rằng Bác Hồ đã cập bến cách đây 98 năm. “Có phải Hồ Chí Minh đã cập bến tàu số 7 không?”, ông hỏi lại chúng tôi. Sau khi nhận được cái gật đầu, mắt ông đánh về phía vịnh: “Vậy thì đúng là nơi này rồi”.  

Tàu chở chúng tôi trôi chầm chậm giữa vịnh Gu-tu-ép-xcai-a. Một bên tàu bè thả neo, bên kia là bờ được kè bằng những viên gạch nâu hình chữ nhật đã cũ. Một chiếc bảng lớn cấm tàu neo đậu treo trên tường. Ở góc vịnh lộ ra một bờ cát. Một nhà kho lớn lợp bằng thép chuyển mầu nâu, nằm quay lưng với đoàn tàu hỏa “đứng yên” trên bờ. Những khóm hoa vàng nhỏ điểm trên đống gạch tạo cho khung cảnh thêm phần ấn tượng. Chỉ tay về phía bờ cát, ông Ma-rô-dốp có vẻ tiếc nuối vì chỉ có thể giúp chúng tôi mường tượng ra nơi Bác Hồ lần đầu đặt chân đến Liên Xô. “Mọi thứ đã quá lâu rồi. Không ai nhớ cụ thể con tàu đã cập bến như thế nào và chính xác Bác Hồ đã bước xuống tại đâu”, ông nói.

Đứng trên tàu, chúng tôi cố gắng hình dung lại khung cảnh gần 100 năm về trước, để có thể cảm nhận mọi thứ chung quanh Bác khi đó. Tiếc là hiện nay mọi thứ đã thay đổi, nhưng Phó Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Xanh Pê-téc-bua V.Can-ga-nốp khẳng định, những bức tường được xây dựng cách đây hơn 100 năm vẫn còn đó, những thứ mà Nguyễn Ái Quốc cũng đã thấy khi Người lần đầu đặt chân đến nước Nga. Ông Can-ga-nốp cho biết thêm, thời gian tới, thành phố sẽ tăng tốc dự án dựng tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Xanh Pê-téc-bua, cũng như tiếp tục tìm hiểu và hệ thống thành tư liệu về những nơi mà Nguyễn Ái Quốc đã từng sống và làm việc tại đây.

Thuyền trưởng Ma-rô-dốp nhìn về phía bờ kè cũ, nhắc lại những câu chuyện về Bác Hồ mà ông được nghe từ thời còn bé. Không biết bao nhiêu lần người đàn ông với mái đầu bạc đã đi qua vịnh, song lần này đem lại cho ông một cảm xúc khác lạ. “Bến tàu số 7” hôm nay bỗng trở nên đặc biệt hơn, thấm đẫm lịch sử hơn. “Hai năm nữa kỷ niệm 100 năm Ngày Bác Hồ lần đầu đặt chân đến nước Nga. Người dân Xanh Pê-téc-bua đang chờ đợi tổ chức những sự kiện lớn”, ông Ma-rô-dốp nói. Ông cũng gợi ý phía Việt Nam đề xuất gắn một tấm biển ở vịnh, để người dân hiểu rõ hơn về câu chuyện Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cập cảng Xanh Pê-téc-bua trong hành trình tìm đường giải phóng dân tộc Việt Nam.

Bài và ảnh: QUẾ ANH, THANH THỂ

Phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại LB Nga

Có thể bạn quan tâm

Đẩy mạnh bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng số cho cán bộ, công chức, viên chức. (Ảnh: baochinhphu.vn)

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu đẩy mạnh bồi dưỡng kỹ năng số

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 14/CT-TTg ngày 22/4/2026 về đẩy mạnh bồi dưỡng và đánh giá kiến thức, kỹ năng số đối với cán bộ, công chức, viên chức. Đây được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực khu vực công, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số quốc gia.

Nhân chứng lịch sử ở xã Hưng Nguyên Nam nói chuyện về ngày Đại thắng 30/4 hào hùng.

Hưng Nguyên Nam: Viết tiếp câu chuyện hòa bình trên quê hương cách mạng

Nửa thế kỷ sau Đại thắng mùa Xuân 1975, ký ức chiến tranh trên quê hương Hưng Nguyên Nam (Nghệ An) vẫn được gìn giữ như mạch nguồn bồi đắp niềm tự hào dân tộc, hun đúc lý tưởng cho thế hệ trẻ, đồng thời trở thành động lực để địa phương vững bước phát triển trong thời kỳ mới.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc và Đoàn công tác Trung ương tham dự Chương trình.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc thăm tặng quà tại Quảng Ninh

Nhân kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4) và Quốc tế Lao động (1/5), Đoàn công tác Trung ương do đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đã đến thăm, tặng quà các gia đình chính sách, công nhân, lao động có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

Lãnh đạo thành phố Đông Hưng tặng hoa chào mừng Đoàn đại biểu các xã, phường tỉnh Quảng Ninh sang dự kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập thành phố Đông Hưng.

Tăng cường quan hệ hợp tác hữu nghị biên giới Quảng Ninh (Việt Nam) và Quảng Tây (Trung Quốc)

Ngày 29/4, Đoàn đại biểu các xã, phường tỉnh Quảng Ninh (Việt Nam) gồm Móng Cái 1, Móng Cái 2, Móng Cái 3 và xã Hải Sơn do đồng chí Hồ Quang Huy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân phường Móng Cái 1 làm Trưởng đoàn đã tham dự chương trình kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập thành phố Đông Hưng, Trung Quốc 29/4 (1996-2026).

Một góc Di tích lịch sử quốc gia Trận Giồng Bốm (thuộc xã Phong Thạnh, tỉnh Cà Mau) ngày nay nhìn từ trên cao.

80 năm Trận Giồng Bốm: Tri ân quá khứ, kiến thiết tương lai

Sáng 30/4, trong không khí hào hùng của những ngày tháng Tư lịch sử, tỉnh Cà Mau đã tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 80 năm Trận Giồng Bốm (1946-2026). Đây là một trong những sự kiện có ý nghĩa chính trị, lịch sử sâu sắc, cũng là một trong nhiều hoạt động thiết thực chào mừng 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước.

Thành phố Hồ Chí Minh năng động, phát triển.

Một điểm đến an toàn, một Thành phố đáng sống

51 năm sau ngày đại thắng, Thành phố Hồ Chí Minh đã chuyển mình mạnh mẽ, khẳng định là siêu đô thị năng động, đầu tàu kinh tế của cả nước. Với tư duy đổi mới và quản trị nhân văn, Thành phố không chỉ bứt phá về hạ tầng, tài chính mà còn bồi đắp giá trị nghĩa tình sâu sắc, khẳng định là điểm đến an toàn, một Thành phố đáng sống.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam triển khai nhiều hoạt động ý nghĩa nhân dịp 30/4 và 1/5

Các hoạt động thiết thực nhân dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước và Ngày Quốc tế Lao động thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự tích cực, chủ động của lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam trong việc tham gia xây dựng môi trường hòa bình, ổn định và phát triển bền vững tại Nam Sudan.

Việt Nam và Nhật Bản tăng cường hợp tác y tế. (Ảnh ĐẠI SỨ QUÁN NHẬT BẢN TẠI VIỆT NAM)

Viết tiếp câu chuyện của tình hữu nghị

Trên hành trình hơn 50 năm đồng hành và vun đắp quan hệ ngoại giao, Việt Nam và Nhật Bản đã đạt được nhiều bước tiến tích cực, sâu rộng trong hợp tác song phương. Những thành tựu này chính là nền tảng quan trọng để hai nước tiếp tục kiến tạo tương lai hợp tác lâu dài và bền vững.