Tây Ninh quyết tâm đưa các “Anh” về đất mẹ

Phát huy đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, tỉnh Tây Ninh đang quyết liệt triển khai Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Trên hành trình ấy, những người lính Đội K ngày đêm vượt núi băng rừng, đối mặt với bom mìn, nắng cháy và mưa rừng để tìm lại từng phần hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh trên đất Campuchia.

Hành trình những người lính đi tìm đồng đội

Mùa khô 2025-2026, những cánh rừng ở tỉnh Battambang trở thành địa bàn hoạt động của Đội K73, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tây Ninh. Giữa cái nắng bỏng rát của vùng biên giới, cán bộ, chiến sĩ vẫn miệt mài đào tìm từng dấu tích nhỏ dưới lòng đất.

Đá sỏi, rễ cây chằng chịt, địa hình hiểm trở khiến công việc vốn đã khó khăn càng thêm vất vả. Nhiều tọa độ chôn cất liệt sĩ đã bị xóa nhòa theo thời gian. Có nơi rừng già phủ kín, có nơi trở thành nương rẫy của người dân địa phương. Mỗi thông tin, mỗi lời kể của nhân chứng đều trở thành manh mối quý giá để các anh tiếp tục hành trình.

Trung úy Mai Trung Hiếu, Trợ lý Chính sách và Dân vận Đội K73 chia sẻ: "Lần đầu tham gia nhiệm vụ trên đất bạn, tôi mới hiểu hết những gian khổ mà các thế hệ đi trước đã trải qua. Nhưng càng khó khăn, tôi càng thấy rõ ý nghĩa thiêng liêng của công việc này. Chúng tôi tự nhủ dù các chú, các bác nằm lại nơi đâu cũng phải cố gắng tìm và đưa về với Tổ quốc".

Có những ngày, cán bộ, chiến sĩ phải vượt hàng trăm cây số đường rừng chỉ để xác minh một nguồn tin. Có hôm đào cả chục mét khối đất nhưng vẫn chưa tìm thấy dấu vết. Thế nhưng không ai nản lòng. Thượng tá Trần Hùng Cường, Chính trị viên Đội K73 khẳng định: Manh mối ngày càng ít, địa hình thay đổi nhiều, nhưng còn thông tin là còn tìm kiếm. Chúng tôi quyết tâm không để một liệt sĩ nào nằm lại nơi đất khách quê người.

Ở các tỉnh Oddar Meanchey, Siem Reap và Banteay Meanchey, hành trình của Đội K71 cũng đầy gian nan. Những con đường đất đỏ trơn trượt sau mưa khiến xe nhiều lần mắc lầy giữa rừng sâu. Có lúc cán bộ, chiến sĩ phải vác trang bị lội qua những cánh đồng ngập nước để tiếp cận vị trí nghi có mộ liệt sĩ.

Bom mìn sót lại sau chiến tranh vẫn là hiểm nguy thường trực. Nhưng với những người lính Đội K, điều lớn nhất thôi thúc cán bộ, chiến sĩ là trách nhiệm với đồng đội đã ngã xuống.

Trung tá Nguyễn Hoài Thanh, Chính trị viên Đội K71 nói: Chúng tôi luôn xác định, còn một liệt sĩ nằm lại nơi đây là còn trách nhiệm đi tìm. Đó không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là danh dự, là tình cảm thiêng liêng của người đang sống dành cho những người đã hy sinh.

Giữa rừng sâu đất bạn, cuộc sống của cán bộ, chiến sĩ vô cùng thiếu thốn. Những chuyến công tác kéo dài nhiều tuần lễ, bữa cơm dã chiến giữa rừng, đêm ngủ trong lán tạm giữa tiếng côn trùng và mưa rừng xối xả đã trở thành chuyện quen thuộc.

Hạ sĩ Lê Minh Đức, chiến sĩ Phân đội 2 Đội K71 chia sẻ: Có ngày anh em đào tìm từ sáng đến tối mà chưa có kết quả. Nhưng chỉ cần phát hiện một mảnh xương hay một kỷ vật nhỏ như dép cao su, bình tông, tăng võng… thì mọi mệt nhọc đều tan biến. Đó là động lực để chúng tôi tiếp tục.

Ngày các anh trở về

Bằng ý chí và tinh thần trách nhiệm cao nhất, chỉ trong gần hai tháng thực hiện nhiệm vụ giai đoạn XXV (mùa khô 2025-2026), Đội K71 và K73 đã tìm kiếm, quy tập được 158 hài cốt liệt sĩ.

Tính chung toàn giai đoạn XXV, lực lượng làm nhiệm vụ đã quy tập được 322 hài cốt liệt sĩ. Đến nay, tổng số hài cốt liệt sĩ do tỉnh Tây Ninh tìm kiếm, quy tập được là 8.994 bộ, trong đó có 282 hài cốt xác định được danh tính. Đó không chỉ là những con số, mà phía sau là biết bao gia đình đã mòn mỏi chờ tin người thân suốt hàng chục năm qua.

Đại tá Nguyễn Minh Tấn, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tây Ninh, Phó Trưởng ban Chỉ đạo 515 tỉnh nhấn mạnh: “Chiến dịch ‘500 ngày đêm’ là nhiệm vụ chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện trách nhiệm và lòng biết ơn sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân tỉnh Tây Ninh đối với các anh hùng liệt sĩ.

Theo Đại tá Nguyễn Minh Tấn, dù công tác tìm kiếm ngày càng khó khăn do thời gian đã lùi xa, nhân chứng ít dần, nhưng tỉnh Tây Ninh vẫn quyết tâm thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp; tăng cường phối hợp với lực lượng chức năng Campuchia, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, giám định ADN để xác định danh tính liệt sĩ.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh vẫn còn hơn 20.000 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Đây là nỗi trăn trở lớn của các cấp, các ngành và là niềm khắc khoải của hàng vạn gia đình liệt sĩ trên cả nước.

Ngày những hài cốt liệt sĩ được đưa về Tây Ninh, bầu không khí trang nghiêm bao trùm lễ truy điệu và an táng. Trong tiếng nhạc trầm hùng, hàng quân đứng nghiêm tiễn đưa đồng đội, nhiều người không giấu được xúc động. Sau hơn nửa thế kỷ nằm lại nơi rừng sâu đất bạn, các anh cuối cùng đã được trở về trong vòng tay của Tổ quốc.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh Phạm Tấn Hòa nói: "Qua biết bao năm tháng khắc khoải chờ đợi, mỗi lần đưa được các anh trở về với đất mẹ, trong vòng tay ấm áp của đồng bào, đồng chí là niềm hạnh phúc của Tây Ninh. Tổ quốc và Nhân dân Việt Nam mãi mãi khắc ghi công lao của các anh”.

Ông Hòa nhấn mạnh: Sự hy sinh của các liệt sĩ đã góp phần vun đắp mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị Việt Nam-Campuchia; là biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và tinh thần quốc tế cao cả.

Những nén hương được thắp lên trong niềm thành kính. Những người mẹ, người thân lặng lẽ đứng trước hàng mộ mới, đôi mắt đỏ hoe sau bao năm chờ đợi. Có những liệt sĩ vẫn chưa thể gọi đúng tên. Nhưng trong lòng nhân dân, tất cả các anh đều là những người con bất tử của dân tộc.

Hành trình chưa dừng lại. Ngày 20/5 vừa qua, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ tại ấp Chill, xã Traeng, huyện Rotanak Mondol, tỉnh Battambang, Bộ phận 2 Đội K73 tiếp tục phát hiện và quy tập thêm một hài cốt liệt sĩ. Khi được tìm thấy, hài cốt vẫn còn được bọc trong tăng, nhiều phần xương còn nguyên vẹn. Cán bộ, chiến sĩ cẩn trọng cất bốc, thu thập từng di vật để phục vụ công tác xác minh sau này. Mỗi hài cốt được tìm thấy là thêm một gia đình có hy vọng đoàn tụ, thêm một người con được trở về với quê hương.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hành trình đi tìm đồng đội của những người lính Đội K vẫn tiếp tục. Giữa rừng sâu Campuchia, những bước chân ấy vẫn bền bỉ ngày đêm vượt khó, viết tiếp truyền thống “Bộ đội Cụ Hồ” bằng tất cả lòng tri ân và trách nhiệm. Các cán bộ, chiến sĩ tìm và đưa các anh trở về đất mẹ không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là mệnh lệnh từ trái tim.