Những nỗ lực hướng đến đạt mục tiêu này càng khẳng định vai trò của “đội quân chiến đấu, đội quân công tác và đội quân lao động sản xuất”, góp phần giữ vững độc lập, tự chủ, môi trường hòa bình, ổn định để bảo vệ Tổ quốc và xây dựng đất nước.

Bài 1: Quyết liệt, đồng bộ, thống nhất nhận thức và hành động

Xây dựng Quân đội tinh, gọn, mạnh là chủ trương lớn, thể hiện tầm nhìn chiến lược, tư duy đổi mới của Đảng nhằm thực hiện chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Nhiệm kỳ 2020-2025, Đảng bộ Quân đội xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm và khâu đột phá trên tất cả các mặt công tác.

Nghiêm túc, bài bản, nỗ lực hoàn thành các mục tiêu

Cụ thể hóa đường lối quân sự, quốc phòng theo Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 17/1/2022 về tổ chức Quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn 2021-2030 và những năm tiếp theo. Nghị quyết giao nhiệm vụ đến năm 2025 cơ bản hoàn thành điều chỉnh tổ chức lực lượng Quân đội nhân dân Việt Nam tinh, gọn, mạnh. Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng đã bám sát yêu cầu, nội dung Nghị quyết số 05-NQ/TW, ban hành Nghị quyết số 230-NQ/QUTW ngày 2/4/2022, Kế hoạch số 1228/KH-BQP ngày 25/4/2022, trong đó, đề ra yêu cầu cấp ủy, chỉ huy các cấp trong toàn quân triển khai kế hoạch điều chỉnh tăng, giảm tổ chức, quân số phù hợp với đặc điểm, nhiệm vụ, có cơ cấu đồng bộ, hợp lý giữa các thành phần, lực lượng; giảm đầu mối trung gian, đơn vị phục vụ, bảo đảm và tạo nền tảng vững chắc nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, xây dựng Quân đội tiến lên hiện đại. Ngay sau khi Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII ban hành Nghị quyết số 44-NQ/TW ngày 24/11/2023 về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng tiếp tục quán triệt tinh thần những nội dung mới của Nghị quyết bổ sung kịp thời vào kế hoạch, nhiệm vụ.

Các nghị quyết, kết luận của Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương và kế hoạch của Bộ Quốc phòng nhanh chóng được các cấp ủy, chỉ huy các cấp trong toàn quân tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, quán triệt bài bản, tạo sự thống nhất cao trong nhận thức, tư tưởng và triển khai nghiêm túc, đồng bộ các giải pháp. Bộ Quốc phòng xây dựng chủ đề công tác năm 2023 là “Năm điều chỉnh tổ chức lực lượng”; năm 2024 là “Năm cơ bản hoàn thành điều chỉnh tổ chức lực lượng theo hướng tinh, gọn, mạnh”. Cấp ủy, chỉ huy các cấp đổi mới phong cách và lề lối làm việc, thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, phát huy vai trò, trách nhiệm của người chỉ huy, chính ủy, chính trị viên các cấp; xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm người đứng đầu trong thực hiện nhiệm vụ, gắn kết quả thực hiện xây dựng Quân đội “tinh, gọn, mạnh” với nhận xét, đánh giá cán bộ hằng năm.

Năm 2025, thực hiện chủ trương của Trung ương về tổng kết Nghị quyết số 18, khóa XII và các kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị, Quân ủy Trung ương đã nghiên cứu, xây dựng, báo cáo Bộ Chính trị thông qua Đề án số 839-ĐA/QUTW, ngày 25/4/2025, trên cơ sở này, Bộ Quốc phòng ban hành Nghị quyết số 866-NQ/QUTW, ngày 14/6/2025 và Kế hoạch số 3433/KH-BQP, ngày 14/6/2025 về thực hiện sắp xếp tổ chức quân sự địa phương “tinh, gọn, mạnh”, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

Trọng tâm là sắp xếp tổ chức cơ quan quân sự cấp tỉnh, Bộ đội Biên phòng cấp tỉnh, ban chỉ huy quân sự cấp xã; thành lập ban chỉ huy phòng thủ khu vực và ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng trực thuộc bộ chỉ huy quân sự cấp tỉnh. Việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức quân sự địa phương tạo sự thống nhất, tập trung trong lãnh đạo, chỉ huy; nâng cao khả năng phối hợp, phản ứng nhanh, hiệu quả trước các tình huống về quốc phòng.

Kết quả, Bộ Quốc phòng đã cơ bản hoàn thành nhiệm vụ tổ chức Quân đội theo hướng “tinh, gọn, mạnh”, vượt tiến độ, “về đích” sớm so với mục tiêu Nghị quyết số 05-NQ/TW đề ra. Đến nay, toàn quân đã điều chỉnh tổ chức, biên chế gần 4.500 tổ chức. Tổ chức, biên chế của các cơ quan, đơn vị từ cấp chiến thuật đến cấp chiến dịch được bổ sung, điều chỉnh khoa học, hợp lý, bảo đảm cân đối, đồng bộ giữa các lực lượng; phù hợp hệ thống tổ chức chính quyền địa phương hai cấp; phù hợp đường lối quốc phòng toàn dân, chiến tranh nhân dân và nghệ thuật quân sự Việt Nam.

Chủ động, khoa học, sáng tạo

Nhiệm vụ tinh gọn tổ chức, lực lượng được Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng xác định là công việc hệ trọng, cuộc cách mạng về tư duy tổ chức lực lượng, khắc phục sự chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ, tạo cơ sở để xây dựng Quân đội hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Là cơ quan tham mưu chiến lược, Bộ Tổng tham mưu tích cực nghiên cứu, đánh giá sát tình hình thế giới, khu vực, sự phát triển quân sự của các quốc gia, xác định cơ sở khoa học để xây dựng đề án, kế hoạch tổ chức Quân đội theo hướng tinh, gọn, mạnh. Ngành Quân lực đã tăng cường tham mưu cho các cơ quan đơn vị, tiến hành điều chỉnh tổ chức, biên chế bài bản, chặt chẽ.

Trên cơ sở các cơ quan, đơn vị làm trước, Bộ Tổng tham mưu sơ kết, rút kinh nghiệm, từ đó điều chỉnh, bổ sung các kế hoạch, phương án về tổ chức, biên chế bảo đảm cân đối, toàn diện, đồng bộ, hợp lý, khoa học, có trọng tâm, trọng điểm và lộ trình phù hợp; kết hợp chặt chẽ công tác tư tưởng với công tác tổ chức và công tác chính sách, kịp thời nắm bắt, giải quyết những vướng mắc nảy sinh.

Lữ đoàn 649, Cục Xe máy-Vận tải, Tổng cục Hậu cần-Kỹ thuật có nhiệm vụ vận tải thủy chiến lược phục vụ công tác sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu của các đơn vị trong toàn quân. Đại tá Trần Văn Minh, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Lữ đoàn cho biết, với phương châm “công tác tư tưởng đi trước một bước”, Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến tới cán bộ, chiến sĩ chủ trương, nghị quyết của Đảng, Quân ủy Trung ương về sắp xếp, tinh gọn tổ chức, bộ máy; nhấn mạnh mục đích, yêu cầu cần thiết nhằm xây dựng quân đội tinh, gọn, mạnh, đáp ứng yêu cầu tình hình mới.

Trong quá trình sắp xếp, các cấp ủy, chi bộ tăng cường gặp gỡ, trao đổi, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, chiến sĩ, từ đó xây dựng kế hoạch bố trí, phân công nhiệm vụ hợp lý. Các giải pháp của Đảng ủy Lữ đoàn 649 giúp nâng cao nhận thức, tư tưởng của đội ngũ cán bộ, chiến sĩ, góp phần hoàn thành tốt các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra. Đến nay, đơn vị đã ổn định tổ chức, bộ máy; tất cả cán bộ, chiến sĩ vững vàng, kiên định, nỗ lực trong công tác; hoàn thành tốt và xuất sắc nhiều nhiệm vụ như công tác sẵn sàng chiến đấu, vận tải quân đội.

Cùng với công tác tổ chức, cán bộ, các cấp ủy, đơn vị toàn quân, nhất là các đơn vị diện sắp xếp, tinh gọn đẩy mạnh công tác huấn luyện sẵn sàng chiến đấu, nghiên cứu làm chủ các phương tiện, vũ khí hiện đại được trang bị, nâng cao khả năng tác chiến trong mọi tình huống.

Quân đoàn 12 được thành lập trên cơ sở giải thể, sáp nhập Quân đoàn 1 và Quân đoàn 2 vào tháng 11/2023. Là quân đoàn chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam được tổ chức lại theo hướng “tinh, gọn, mạnh”, tiến lên hiện đại cho nên ngay sau khi có quyết định thành lập, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân đoàn thực hiện ngay nhiệm vụ diễn tập có nhiều lực lượng tham gia, nhiều loại vũ khí, trang bị kỹ thuật và hệ thống công sự, công tác bảo đảm lớn.

Với tinh thần chủ động trong lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị, sự phối hợp hiệp đồng chặt chẽ của các lực lượng, ý thức trách nhiệm, tinh thần cố gắng khắc phục mọi khó khăn của cán bộ, chiến sĩ các đơn vị, cuộc diễn tập chiến thuật có bắn đạn thật của Quân đoàn 12 đã diễn ra theo đúng kế hoạch, được Bộ Quốc phòng đánh giá cao.

Bài học quan trọng rút ra từ công tác sẵn sàng chiến đấu của Quân đoàn 12 là tổ chức gọn, quân số không đông nhưng với tổ chức khoa học, kết hợp vũ khí hiện đại và khả năng vận dụng sáng tạo của đội ngũ cán bộ, chiến sĩ, sẽ tạo sức mạnh tổng hợp vượt trội.

Điều chỉnh tổ chức lực lượng tinh, gọn, mạnh là yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi khách quan, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng Quân đội trong tình hình mới. Từ việc quán triệt sâu sắc đường lối, quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước về nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc, trực tiếp là Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, các kết luận, chỉ thị của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị trong toàn quân đã nghiêm túc, chủ động, sáng tạo và khoa học, khắc phục mọi khó khăn, nỗ lực hoàn thành sớm mục tiêu “tinh, gọn, mạnh”, góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của Quân đội, là cơ sở quan trọng để xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong tình hình mới.

>> Bài 2: Đề cao trách nhiệm chính trị, tạo bước đột phá chiến lược

>> Bài 3: Chủ động, sáng tạo, khai thác mọi tiềm năng, thế mạnh