Sức mạnh chiến tranh nhân dân Việt Nam trong chiến dịch Điện Biên Phủ

Cách đây 70 năm, dưới sự lãnh đạo của Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, quân và dân ta đã làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, kết thúc vẻ vang cuộc kháng chiến trường kỳ chín năm chống thực dân Pháp và can thiệp Mỹ.
Đảng ta đã huy động được lực lượng lớn dân công thồ hàng bằng xe đạp phục vụ cho chiến dịch Điện Biên Phủ. (Ảnh tư liệu/TTXVN phát)
Đảng ta đã huy động được lực lượng lớn dân công thồ hàng bằng xe đạp phục vụ cho chiến dịch Điện Biên Phủ. (Ảnh tư liệu/TTXVN phát)

Thắng lợi vĩ đại nêu trên được bắt nguồn từ truyền thống lịch sử của dân tộc anh hùng; dưới sự lãnh đạo của Đảng, bản lĩnh, trí tuệ và sức mạnh con người Việt Nam tiếp tục được khẳng định với cây cột mốc bằng vàng của lịch sử - Chiến thắng Điện Biên Phủ - Biểu tượng sinh động sức mạnh chiến tranh nhân dân Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh.

Một là, đường lối chiến tranh nhân dân đúng, sáng tạo: Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta là cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, chính nghĩa, trong đó sức mạnh chiến tranh nhân dân được phát huy cao độ. Nét đặc sắc của chiến dịch Điện Biên Phủ là sự động viên, tổ chức lực lượng toàn dân đánh giặc, lấy lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt, tiến hành chiến tranh toàn dân, toàn diện.

Đường lối chiến tranh nhân dân do Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định phù hợp với truyền thống đấu tranh của dân tộc; tạo nên thế trận “thiên la địa võng”, cả nước đánh giặc, mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi xóm làng là một pháo đài; giặc đi đến đâu cũng bị đánh, đánh giặc bằng mọi vũ khí. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Bất kỳ đàn ông, đàn bà, bất kỳ người già, người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc. Hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân Pháp để cứu Tổ quốc. Ai có súng dùng súng. Ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc”(1).

Do tương quan lực lượng chênh lệch, nhất là về tiềm lực kinh tế, quân sự, để bảo đảm tiến hành chiến tranh nhân dân thắng lợi, Đảng ta nhạy bén và kiên quyết thực hiện phương châm vừa kháng chiến, vừa kiến quốc. Nhờ đó, tiềm lực của chiến tranh nhân dân đã không ngừng lớn mạnh, tạo cơ sở để toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta giành toàn thắng trong chiến cuộc Đông Xuân 1953-1954, đỉnh cao là Chiến thắng Điện Biên Phủ.

Hai là, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân ba thứ quân vững mạnh, rộng khắp, làm nòng cốt cho toàn dân đánh giặc: Thấu triệt nguyên lý của chủ nghĩa Mác-Lênin về đấu tranh vũ trang, tổ chức quân đội kiểu mới của giai cấp vô sản, trong suốt cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Đảng ta luôn coi trọng xây dựng lực lượng vũ trang ba thứ quân: Bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân du kích vững mạnh, rộng khắp. Bước vào chiến cuộc Đông Xuân 1953-1954, lực lượng chủ lực phát triển cấp đại đoàn và đến chiến dịch Điện Biên Phủ, ta có thêm đại đoàn pháo binh, phòng không. Với sự lớn mạnh vượt bậc đó, ta có điều kiện mở các chiến dịch tiến công chiến lược quy mô lớn, có tính quyết định.

Phân tích, đánh giá đúng tình hình địch-ta, Bộ Chính trị Trung ương Đảng và Tổng Quân ủy hạ quyết tâm “Tập trung đại bộ phận lực lượng chủ lực thiện chiến của ta lên Mặt trận Điện Biên Phủ, mở chiến dịch tiến công tiêu diệt những lực lượng tinh nhuệ nhất của địch trong tập đoàn cứ điểm mạnh nhất của chúng trên chiến trường Đông Dương”(2). Trong trận quyết chiến chiến lược này, ta tập trung lực lượng bộ đội chủ lực tham gia, gồm: ba đại đoàn bộ binh (308, 312 và 316), Đại đoàn công pháo 351, một trung đoàn thuộc Đại đoàn 304 và một số đơn vị binh chủng; lực lượng phục vụ chiến dịch rất lớn, gồm: 6.280 ô-tô vận tải, 21 nghìn xe đạp thồ, 251 nghìn dân công...

Thực tiễn chiến dịch Điện Biên Phủ cho thấy, lực lượng vũ trang nhân dân ba thứ quân được tổ chức chặt chẽ, rộng khắp, do đó, quân và dân ta đã lập nên những kỳ tích phi thường, đặc biệt là khi ta chuyển phương châm “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”, khiến quân địch đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác và sau cùng, ngày 7/5/1954, quân ta giành toàn thắng trong chiến dịch Điện Biên Phủ.

Ba là, phát huy sức mạnh của các lực lượng và thế trận chiến tranh nhân dân Việt Nam: Để chuẩn bị cho trận quyết chiến chiến lược, bằng quyết tâm và lòng dũng cảm, sức mạnh đoàn kết quân dân, hàng vạn dân công, thanh niên xung phong, bộ đội công binh bất kể ngày đêm, đã tích cực, khẩn trương hoàn thành một khối lượng công việc tưởng như không thể. Chỉ hơn ba tháng (12/1953-3/1954), ta đã hoàn thành việc tu sửa và mở các Đường số 41, Đường số 13, đường từ Tuần Giáo lên Điện Biên Phủ, là những trục đường chính của tuyến vận tải cơ giới, với tổng chiều dài khoảng 300 km.

Trong toàn chiến dịch Điện Biên Phủ, nhân dân ta đã “đóng góp 25.560 tấn gạo, 226 tấn muối, 1.909 tấn thực phẩm, 26.453 lượt dân công, 20.991 xe đạp thồ, 1.800 mảng nứa, 756 xe thô sơ, 914 con ngựa thồ và 3.130 chiếc thuyền”(3). Đánh giá về sức mạnh của dân tộc, Đại tướng Võ Nguyên Giáp khẳng định: “Chưa bao giờ trong suốt mấy năm kháng chiến, dân ta đã góp nhiều công sức như trong Đông Xuân 1953-1954 để chi viện cho quân đội đánh giặc… Bọn đế quốc… không bao giờ đánh giá được sức mạnh của cả một dân tộc, sức mạnh của nhân dân. Sức mạnh đó có thể khắc phục được tất cả mọi khó khăn, chiến thắng mọi kẻ địch”(4).

Trong toàn chiến dịch Điện Biên Phủ, nhân dân ta đã “đóng góp 25.560 tấn gạo, 226 tấn muối, 1.909 tấn thực phẩm, 26.453 lượt dân công, 20.991 xe đạp thồ, 1.800 mảng nứa, 756 xe thô sơ, 914 con ngựa thồ và 3.130 chiếc thuyền. (Ảnh tư liệu TTXVN)

Trong toàn chiến dịch Điện Biên Phủ, nhân dân ta đã “đóng góp 25.560 tấn gạo, 226 tấn muối, 1.909 tấn thực phẩm, 26.453 lượt dân công, 20.991 xe đạp thồ, 1.800 mảng nứa, 756 xe thô sơ, 914 con ngựa thồ và 3.130 chiếc thuyền. (Ảnh tư liệu TTXVN)

Cùng với những đóng góp tích cực của nhân dân cả nước về lương thực, thực phẩm, lực lượng dân công các địa phương được huy động. Nhà báo Giuyn Roa (Đại tá Quân đội Pháp) viết: “... Không phải viện trợ của Trung Quốc đánh bại tướng Nava mà đó là những chiếc xe đạp Pơgiô thồ 200-300 kg hàng, do những dân công ăn không no, ngủ trên những tấm ni-lông trải ngay trên mặt đất. Tướng Nava bị đánh bại bởi trí thông minh và quyết tâm chiến thắng của đối phương”(5).

Bốn là, sự phối hợp tích cực, hiệu quả của các chiến trường với Chiến dịch Điện Biên Phủ: Trước khi chiến dịch Điện Biên Phủ diễn ra, với đường lối kháng chiến đúng, sáng tạo của Trung ương Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, ta đã từng bước phá tan kế hoạch quân sự của Nava. Đặc biệt, thắng lợi của quân ta trong trận tập kích sân bay Gia Lâm (4/3/1954) và tập kích sân bay Cát Bi (7/3/1953) đã gây tiếng vang lớn, cổ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của quân và dân ta trên các mặt trận.

Tiếp đó, khi trận quyết chiến chiến lược diễn ra, các chiến trường trong cả nước đều tích cực “chia lửa” thi đua chiến đấu với Điện Biên Phủ.

Tại Nam Bộ, khi chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu từ ngày 13/3/1954, Trung ương Cục miền Nam chỉ đạo dốc toàn lực đẩy mạnh nhịp độ tiến công để phối hợp chiến trường chính Điện Biên Phủ. Các tiểu đoàn chủ lực của các phân liên khu và tỉnh kết hợp bộ đội địa phương tiến công vào vùng địch hậu ở các tỉnh và các trục giao thông quan trọng như Quốc lộ số 1, số 13, số 14, các tuyến đường sắt Sài Gòn-Phan Thiết, Sài Gòn-Lộc Ninh.

Tại tỉnh Bình-Trị-Thiên, hai ngày sau khi chiến dịch Điện Biên Phủ mở màn, ngày 15/3/1954, Bộ Tư lệnh Liên khu 4 chỉ thị cho Bình-Trị-Thiên tích cực phối hợp chiến dịch Điện Biên Phủ, đánh mạnh trên đường giao thông, tích cực chống càn quét, chống bắt lính nhằm kéo giãn lực lượng địch.

Tại miền Nam Trung Bộ(6), Liên khu ủy, Bộ Tư lệnh Liên khu 5 chủ trương tập trung lực lượng phát triển vào Nam Tây Nguyên, đánh mạnh trên Đường 14, Đường 7, đặc biệt là trên Đường 19, đồng thời đẩy mạnh chiến tranh du kích sau lưng địch…

Tại Bắc Bộ, phối hợp chiến trường Điện Biên Phủ, quân và dân các tỉnh Hải Dương, Hưng Yên mở nhiều đợt “tổng công kích” đánh phá Đường số 5 và các tuyến vận chuyển chiến lược của địch. Ở Hà Nội, thực hiện chủ trương đẩy mạnh công tác địch vận của Thành ủy, ở sân bay Bạch Mai, chỉ trong năm ngày, có tới 1.200 binh lính đào ngũ(7).

Kết quả hoạt động của các chiến trường phối hợp có ý nghĩa quan trọng, khiến địch khó khăn, bị động trong việc bổ sung lực lượng ứng cứu, tạo điều kiện để quân ta tập trung siết chặt vòng vây lửa, tiêu diệt quân địch ở Điện Biên Phủ.

Hiện nay, trước bối cảnh tình hình quốc tế, khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, khó dự báo, đặt ra yêu cầu phát huy sức mạnh tổng hợp của đất nước, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, trong đó nghiên cứu, vận dụng sáng tạo bài học phát huy sức mạnh chiến tranh nhân dân Việt Nam trong chiến dịch Điện Biên Phủ có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc đối với sự nghiệp xây dựng Quân đội, củng cố quốc phòng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong mọi tình huống.

(1) Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 4, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr.534.

(2) Viện Lịch sử quân sự Việt Nam, Chiến dịch tiến công Điện Biên Phủ, Nxb QĐND, H, 1991 , tr.14.

(3) Lịch sử hậu cần Quân đội nhân dân Việt Nam, Tập 1, Nxb QĐND,

H, 1993, tr.305.

(4) Võ Nguyên Giáp, Chiến tranh giải phóng và chiến tranh giữ nước, Nxb QĐND, H, 1974, tr.158-159.

(5) Lịch sử hậu cần Quân đội nhân dân Việt Nam, Tập 1, Sđd, tr.284.

(6) Theo lệnh của Nava, ngày 12/3/1954, tướng Đờ Bô-pho huy động

40 tiểu đoàn mở tiếp cuộc hành quân mang tên Át-lăng 2 đánh chiếm

Quy Nhơn và Bình Định.

(7) Bộ Quốc phòng, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam, Lịch sử cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp 1945-1954, Tập V, Nxb QĐND, H, 1992, tr. 234.

Có thể bạn quan tâm

Đại tá Rơ Lan Ngân, Phó Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk quán triệt, phổ biến nội dung, chỉ tiêu đợt thi đua cao điểm. (Ảnh: NGỌC LÂN)

Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk thi đua cao điểm “30 ngày hành động kiểu mẫu” thực hiện thắng lợi nhiệm vụ diễn tập năm 2026

Ngày 14/8, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk tổ chức Hội nghị quán triệt, phổ biến nội dung, chỉ tiêu đợt thi đua cao điểm “30 ngày hành động kiểu mẫu”, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ diễn tập khu vực phòng thủ kết hợp diễn tập phòng thủ dân sự tỉnh Đắk Lắk năm 2026.

Giám đốc Bảo tàng Điện Biên Phủ Vũ Thị Tuyết Nga kiểm tra việc tu sửa, chỉnh trang cây xanh, vườn hoa tại các điểm di tích thuộc quần thể di tích chiến trường Điện Biên Phủ. (Ảnh: Lê Lan)

Bảo đảm tinh gọn đầu mối, nâng cao chất lượng phục vụ

Sau thời gian ngắn triển khai, đến 15/7, tỉnh Điện Biên đã hoàn thành sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập tại nhiều sở, ngành theo hướng tinh gọn, giảm đầu mối trung gian, nâng cao hiệu quả cung ứng dịch vụ công. Đây là bước chuyển quan trọng trong phương thức quản trị, phân bổ nguồn lực và phục vụ người dân.

Đại sứ Đỗ Thùy Dương gặp mặt Ban Liên lạc Cộng đồng Việt Nam tại Brunei cùng một số đại diện bà con kiều bào nhằm thông tin, chia sẻ những nội dung quan trọng của Nghị quyết số 23-NQ/TW. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Brunei cung cấp)

Chia sẻ thông tin về Nghị quyết số 23-NQ/TW cho cộng đồng người Việt Nam tại Brunei

Cộng đồng người Việt Nam tại Brunei phấn khởi khi được chia sẻ thông tin về Nghị quyết số 23-NQ/TW, đặc biệt về nội dung người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ được khẳng định là bộ phận không tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam mà còn là nguồn lực quan trọng, góp phần kết nối Việt Nam với thế giới.

Các đồng chí lãnh đạo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk và các địa phương dâng hoa tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Krông Bông, tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ trước khi lấy mẫu sinh phẩm. (Ảnh: Phan Tuân)

Lấy mẫu sinh phẩm xác định danh tính 97 hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Krông Bông

Sáng 14/8, tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Krông Bông, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Đắk Lắk phối hợp xã Krông Bông tổ chức lễ dâng hương, dâng hoa và triển khai lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì hội nghị rà soát các biện pháp thúc đẩy xuất khẩu, kiểm soát nhập siêu. (Ảnh: chinhphu.vn/Phương Nguyên)

Hoạt động của lãnh đạo Đảng, Nhà nước

Chiều 13/8, đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực, Trưởng ban Chỉ đạo bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch Đảng ủy Chính  phủ chủ trì Hội nghị lần thứ 2 Ban Chỉ đạo...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Toàn quyền Australia Sam Mostyn tại Lễ đón. (Ảnh: TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác chiến lược với các đối tác Nam Thái Bình Dương

Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia và New Zealand từ ngày 9-14/8, theo lời mời của Toàn quyền Australia Sam Mostyn và Toàn quyền New Zealand Cindy Kiro.

[Video] Chiến dịch 500 ngày đêm: Đã tìm kiếm, quy tập được 1.715 hài cốt liệt sĩ

[Video] Chiến dịch 500 ngày đêm: Đã tìm kiếm, quy tập được 1.715 hài cốt liệt sĩ

Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ cho biết, thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” (từ 15/3/2026), đến nay các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 1.715 hài cốt liệt sĩ, đạt 24,5% kế hoạch.

[Video] Thời sự 24h ngày 13/8/2026: Đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - New Zealand sang giai đoạn mới

[Video] Thời sự 24h ngày 13/8/2026: Đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - New Zealand sang giai đoạn mới

Bản tin cập nhật những vấn đề nổi bật: Đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - New Zealand sang giai đoạn mới; Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì buổi làm việc với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các tổ chức tín dụng; Thí sinh thi lại tốt nghiệp THPT tại trường THPT Chuyên Tuyên Quang bắt đầu làm thủ tục dự thi.

1.020 mộ liệt sĩ chưa có thông tin tại xã Cam Lộ sẽ được lấy mẫu phục vụ giám định ADN. (Ảnh: H.M)

Quảng Trị: Lấy mẫu hơn 1.000 hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN tại xã Cam Lộ

Hưởng ứng "Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", ngày 13/8, xã Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị tổ chức triển khai công tác lấy mẫu, số hóa thông tin, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ tại các nghĩa trang trên địa bàn xã nhằm phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính các liệt sĩ.