Điện Biên là một trong bốn huyện thuộc tỉnh Điện Biên có đường biên giới Việt-Lào; nhân dân ở khu vực biên giới của Điện Biên và các tỉnh phía bắc nước bạn Lào chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, có thói quen sản xuất trên nương, bởi vậy, áp lực với công tác bảo vệ rừng, phòng, chống cháy rừng trong mùa khô ở huyện Điện Biên thường rất khó khăn.
Dẫn chứng số vụ cháy trong mùa khô năm trước, ông Nguyễn Mạnh Toàn, Chi cục phó Kiểm lâm tỉnh Điện Biên, cho rằng: Địa bàn tỉnh xảy ra 85 vụ cháy tại 239,78 ha thì riêng huyện Điện Biên đã xảy ra 19 vụ thiệt hại 54,64 ha. Địa bàn đã phát hiện cháy ở huyện Điện Biên chủ yếu là các bản đồng bào dân tộc H’Mông, dân tộc Khơ Mú, dân tộc Lào… thuộc các xã khu vực giáp biên như: Hẹ Muông, Na Ư, Pa Thơm, Hua Thanh, Thanh Hưng, Thanh Chăn… Số liệu thống kê sau khi phát hiện các vụ cháy, kiểm lâm địa bàn huyện Điện Biên ghi nhận có gần 50% số vụ cháy ở huyện Điện Biên là do người dân hai bên biên giới đốt dọn thực bì trên nương gây cháy lan, song may là diện tích cháy lan không nhiều, các đám cháy được phát hiện khống chế kịp thời.
Bước vào mùa khô năm nay, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Điện Biên chủ động phối hợp Bộ đội Biên phòng, chính quyền bốn huyện có đường biên giới Việt-Lào, gồm: Điện Biên, Mường Chà, Nậm Pồ, Mường Nhé xây dựng nội dung, kế hoạch tuyên truyền phòng, chống cháy rừng. Chọn huyện Điện Biên làm điểm, được sự hỗ trợ, tạo điều kiện của lực lượng chức năng nước bạn, ngay đầu mùa khô niên vụ 2024-2025 (cụ thể là cuối tháng 11/2024), tại bản Pa Thơm (xã Pa Thơm, huyện Điện Biên), các đơn vị phối hợp, gồm: Chi cục Kiểm lâm, Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên và Ủy ban nhân dân huyện Điện Biên đã tổ chức tuyên truyền Luật Bảo vệ rừng; các biện pháp phòng, chống cháy rừng; đốt dọn thực bì an toàn… đến gần 300 người là bà con dân tộc Lào ở các bản thuộc xã Pa Thơm và nhân dân bản Na Luông, cụm bản Sốp Hùn, huyện Mường Mày, tỉnh Phongsaly (Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào).
Cùng với việc cung cấp nội dung quy định pháp luật Việt Nam về công tác bảo vệ rừng, phòng, chống cháy rừng, tại buổi tuyên truyền, cán bộ kiểm lâm tỉnh Điện Biên còn hướng dẫn nhân dân khu vực biên giới Việt-Lào ở xã Pa Thơm cách trồng cây dược liệu dưới tán rừng; trồng xen một số loại cây trên nương để cải tạo đất, tăng năng suất, giá trị cây trồng. Để nhân dân cụm bản Na Luông, cụm bản Sốp Hùn dễ hiểu, dễ thực hiện, cán bộ kỹ thuật của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Điện Biên đã chủ động làm mẫu trên mô hình; đồng thời in tờ gấp tuyên truyền bằng tiếng Lào gửi đến bà con.
Ông Phòn-phấu Ăm-mạ-vồng, Phó bản Na Luông cụm bản Sốp Hùn cho biết: Được nghe nội dung cán bộ kiểm lâm, Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên phổ biến về chống cháy rừng, bản thân tôi và bà con dân bản Na Luông đã hiểu rõ hơn các quy định làm nương không gây ảnh hưởng đến rừng. "Các kiến thức này rất mới và bổ ích với bà con sống trên nương rẫy. Tới đây, dân bản Na Luông sẽ ký cam kết nghiêm túc thực hiện quy định phòng, chống cháy rừng; từng người dân sẽ tăng cường bảo vệ rừng của cộng đồng bản", Phó bản Na Luông khẳng định.
Đại tá Lê Đức Nghĩa, Phó Chính ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên cho biết: Lấy nội dung, cách thức tuyên truyền ở Pa Thơm làm mẫu, làm điểm, Bộ Chỉ huy đã chỉ đạo đến 100% số Đồn Biên phòng phải tiến hành tuyên truyền phòng, chống cháy rừng tới nhân dân khu vực biên giới, đặc biệt là khu vực biên giới Việt-Lào theo đúng phương châm "bốn tại chỗ" với tư tưởng chủ đạo "Chủ động phòng, chống, ứng phó kịp thời; khắc phục khẩn trương, hiệu quả trong đó lấy phòng là chính". Cùng với tuyên truyền, căn cứ điều kiện thực tiễn từng địa bàn, các Đồn Biên phòng kết hợp vận động nhân dân chủ động sản xuất, tích cực đăng ký chuyển đổi cây trồng được hỗ trợ từ các chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững; hướng dẫn nhân dân phát triển kinh tế bằng các mô hình cụ thể theo phương thức "cầm tay chỉ việc" để bà con nhân dân có thêm nguồn thu từ sản xuất, trồng trọt, hạn chế thấp nhất tình trạng sống phụ thuộc rừng.
Từ cuối năm trước đến tháng 4 năm sau là thời kỳ cao điểm về cháy rừng, đây cũng là thời kỳ cao điểm trùng với mùa sản xuất trên nương của đồng bào các dân tộc thiểu số, đặc biệt là ở khu vực biên giới, xa xôi hẻo lánh. Để bảo vệ hơn 420.000 ha rừng tự nhiên và rừng trồng, lực lượng kiểm lâm luôn phải căng mình tuần tra, nhắc nhở và hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp an toàn phòng, chống cháy rừng.
Chi cục trưởng Kiểm lâm tỉnh Điện Biên, Hà Lương Hồng cho biết: Mùa khô năm nay, Chi cục Kiểm lâm tỉnh chú trọng công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức cộng đồng về phòng, chống cháy rừng bằng việc thường xuyên cập nhật thông tin dự báo khí tượng thủy văn và cảnh báo cháy rừng đến các cơ quan, đơn vị và chủ rừng. Đồng thời công tác trực phòng, chống cháy rừng được duy trì 24/24 giờ trong suốt thời gian cao điểm, đồng thời bố trí canh phòng, kiểm soát chặt chẽ người ra vào khu vực rừng có nguy cơ cháy cao để phòng ngừa, giảm thiệt hại do cháy rừng.
