Phải chuyển mạnh từ "tham mưu thủ tục" sang "tham mưu chiến lược"

Vấn đề trọng tâm được Chủ tịch Quốc hội đề nghị là quan tâm chuẩn hóa quy trình, kiểm soát chất lượng và dự báo các vấn đề, quán triệt phương châm: tham mưu sớm hơn, sâu hơn, chắc hơn; quy trình rõ hơn, gọn hơn, trách nhiệm hơn; công tác cán bộ chặt chẽ hơn, minh bạch hơn; công tác đại biểu thực chất hơn, chuyên nghiệp hơn.

Tại cuộc làm việc, Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội và các đại biểu phát biểu đánh giá rất cao kết quả công tác của Ủy ban Công tác đại biểu trong năm 2025, trong đó 5 tháng đầu năm đã góp phần quan trọng để Quốc hội hoàn thành tốt các nhiệm vụ lớn, nhất là tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 và Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Bên cạnh đó, Ủy ban đã quan tâm thực hiện tốt công tác bồi dưỡng, tập huấn; tăng cường phối hợp với Hội đồng nhân dân các địa phương; triển khai hiệu quả công tác thi đua, khen thưởng; tham gia xây dựng pháp luật; tham mưu về chế độ, chính sách đối với đại biểu Quốc hội cũng như cán bộ, công chức các cơ quan của Quốc hội; hoàn thành tốt các nhiệm vụ lớn do Đảng ủy Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao.

Chọn cán bộ thật sự nổi bật, có đức, có tài

Qua báo cáo của Ủy ban và ý kiến tại cuộc làm việc, phát biểu kết luận, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh 10 nhiệm vụ Ủy ban cần tập trung thực hiện trong thời gian tới. Trong đó, có những nhiệm vụ trọng tâm.

Nội dung đầu tiên là chuyển mạnh từ "tham mưu thủ tục" sang "tham mưu chiến lược". Ủy ban Công tác đại biểu là cơ quan trực tiếp tham mưu về chính sách và chiến lược trong công tác đại biểu, công tác cán bộ.

Nhấn mạnh yếu tố quyết định cuối cùng vẫn là con người, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ: Muốn Quốc hội hoạt động hiệu lực, hiệu quả thì phải lựa chọn được những đại biểu Quốc hội ưu tú, những cán bộ thật sự nổi bật, có đức, có tài, “vừa hồng, vừa chuyên”, "hồng thắm chuyên sâu", như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: Cán bộ là gốc của mọi công việc, công tác cán bộ là then chốt của then chốt, quyết định sự thành công hay thất bại của mọi nhiệm vụ.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Công tác đại biểu, Đảng ủy Ủy ban Công tác đại biểu và các cơ quan liên quan phải tập trung tham mưu chiến lược về công tác cán bộ, công tác đại biểu.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý: Ủy ban phải chuyển từ tư duy “làm đúng quy trình” sang tư duy thiết kế chính sách, chuẩn hóa quy trình, kiểm soát chất lượng và dự báo các vấn đề. Các đồng chí phải thường xuyên cập nhật đầy đủ thông tin của Đảng, Nhà nước; nắm chắc tình hình tại Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội; “phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, với Đảng ủy Quốc hội và Văn phòng Quốc hội để tham mưu, đề xuất đúng và trúng”.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các báo cáo, tờ trình của Ủy ban cần giảm mô tả, tăng phân tích, tăng kiến nghị; có số liệu, có so sánh, có đánh giá tác động, có phương án xử lý và địa chỉ trách nhiệm rõ ràng.

"Đối với lĩnh vực tổ chức, công tác cán bộ càng phải tuyệt đối không được sai sót. Thuộc lĩnh vực phụ trách của Phó Chủ nhiệm Ủy ban nào thì phải chịu trách nhiệm thẩm tra kỹ lưỡng trước khi trình Chủ nhiệm Ủy ban.

Theo đó, “Nếu đánh giá không đúng, nhận xét không trúng sẽ dẫn đến sai lệch trong công tác cán bộ, “sai một ly đi một dặm”. Tinh thần đúng như chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Bộ máy phải “tinh-gọn-mạnh-hiệu năng-hiệu lực-hiệu quả” - Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Về hoàn thiện tổ chức bộ máy, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban phối hợp chặt chẽ các cơ quan hữu quan hoàn thiện Đề án rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội, Kiểm toán nhà nước trên tinh thần: không chồng chéo, không giao thoa, không bỏ trống nhiệm vụ; không sắp xếp hình thức; sau sắp xếp bộ máy phải vận hành tốt hơn, trách nhiệm rõ hơn, hiệu quả cao hơn.

Trước mắt, Chủ tịch Quốc hội đề nghị: Ủy ban tham mưu kiện toàn các thiết chế phục vụ đại biểu Quốc hội khóa XVI bảo đảm thiết thực, có nội dung, có sản phẩm, có đóng góp cụ thể; tránh hình thức, tránh lập ra nhưng hoạt động mờ nhạt, không hiệu quả.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát trách nhiệm. Những việc thuộc thẩm quyền của Thường trực Ủy ban, Đảng ủy Ủy ban Công tác đại biểu, Vụ Công tác đại biểu phải chủ động xử lý; không đẩy việc lên cấp trên; cấp trên không làm thay cấp dưới; cơ quan phối hợp không thay cơ quan chủ trì; người đứng đầu chịu trách nhiệm đến cùng về tiến độ, chất lượng, tính chính xác và tính hợp pháp của tham mưu.

Về hoàn thiện thể chế thuộc lĩnh vực Ủy ban phụ trách, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban khẩn trương tham mưu sửa đổi, bổ sung Quy chế làm việc mẫu của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội; nghiên cứu xây dựng Nghị quyết về quản lý công chức và vị trí việc làm công chức thuộc các cơ quan của Quốc hội; chuẩn bị kỹ việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết của Quốc hội về lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục tổng rà soát văn bản thuộc lĩnh vực phụ trách; quy định nào mâu thuẫn, chồng chéo, không còn phù hợp thì phải kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới.

Đánh giá thực chất việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban tham mưu thật tốt việc sơ kết mô hình chính quyền địa phương hai cấp và hoạt động của hội đồng nhân dân.

Theo đó, Ủy ban cần tham mưu đánh giá thực chất việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhất là tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp xã. Cần chỉ rõ vướng mắc do pháp luật, do phân cấp, hay do điều kiện bảo đảm để hội đồng nhân dân hoạt động thực chất hơn, quyết định đúng hơn, giám sát trúng hơn, gần và sát dân hơn.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị nâng cao chất lượng công tác đại biểu, quy hoạch, bồi dưỡng và chính sách; chủ động tham mưu rà soát, bổ sung quy hoạch giai đoạn 2026-2031; nghiên cứu định hướng quy hoạch Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách nhiệm kỳ 2031-2036, nhất là trong khối các cơ quan của Quốc hội…

Tham dự cuộc làm việc có các Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh; Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh; Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Hữu Đông; Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu.

Ủy ban Công tác đại biểu được thành lập ngày 18/2/2025 theo Nghị quyết số 178/2025/QH15 của Quốc hội, trên cơ sở chuyển Ban Công tác đại biểu từ cơ quan thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội thành cơ quan của Quốc hội.

Ủy ban được giao nhiệm vụ, quyền hạn trên các lĩnh vực chủ yếu: thẩm tra, tham mưu xây dựng luật, nghị quyết về bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu hội đồng nhân dân; lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm; thẩm tra các nội dung về cơ cấu, số lượng thành viên Chính phủ; số lượng biên chế, chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức thuộc thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; giám sát việc thi hành pháp luật thuộc lĩnh vực phụ trách; kiến nghị các vấn đề về công tác bầu cử, công tác cán bộ, tổ chức và hoạt động của các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội, đại biểu hội đồng nhân dân và các nhiệm vụ khác được giao.

Theo đánh giá, từ khi Ban Công tác đại biểu trở thành Ủy ban Công tác đại biểu; Ủy ban đổi mới trong phương pháp làm việc, sâu sát hơn với các nhiệm vụ do Đảng ủy Quốc hội, Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội giao, kịp thời phục vụ các yêu cầu của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước liên quan công tác nhân sự, công tác đại biểu.

Tại cuộc làm việc, Chủ tịch Quốc hội và một số đại biểu phát biểu đề nghị làm rõ chất lượng đại biểu dân cử đang đặt ra những yêu cầu mới; công tác bồi dưỡng đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân cần được đổi mới như thế nào để thiết thực hơn, thường xuyên hơn, sát với nhu cầu thực tiễn hơn…

Các ý kiến cũng quan tâm đề nghị đánh giá việc phân định chức năng, nhiệm vụ giữa Ủy ban Công tác đại biểu, Đảng ủy Quốc hội và Ban Tổ chức Đảng ủy Quốc hội. Yêu cầu đặt ra là Ủy ban nghiên cứu, tham mưu gì cho Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội, lãnh đạo Quốc hội về cắt giảm thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giảm tầng nấc trung gian…