Xuống giống sớm
Vụ lúa đông xuân 2026-2027, tỉnh Đồng Tháp dự kiến xuống giống trên 220.000 ha lúa. Đến nay, diện tích đã gieo trồng ước đạt khoảng 100.000 ha, tập trung tại các xã thuộc khu vực Đồng Tháp Mười và vùng Ngọt hóa Gò Công. Diện tích còn lại được phân bố xuống giống trong tháng 11 và 12/2026, tháng 1/2027.
Địa phương đặt ra mục tiêu: lúa chất lượng cao chiếm 80% diện tích xuống giống, diện tích áp dụng sạ thưa và sạ hàng chiếm 80%, tỷ lệ sử dụng giống lúa xác nhận đạt hơn 90% diện tích và thu hoạch bằng cơ giới hóa đạt 100%. Các giống lúa chủ lực được nông dân lựa chọn để gieo trồng gồm: OM 18, Đài Thơm 8, OM 5451, OM 6976, OM 4900, IR 50404 và ST 25.
Những ngày qua, nông dân ở xã Mỹ Thành tích cực bơm tát, làm đất để gieo sạ vụ lúa đông xuân. Xác định đây là vụ sản xuất chính trong năm, nhiều hộ tranh thủ thời tiết thuận lợi xuống giống theo khung lịch thời vụ.
Ông Nguyễn Văn Nỉ, ngụ Ấp 4, xã Mỹ Thành có 1,6 ha đất trồng lúa cho biết: “Năm nay, Nhà nước và người dân đã đắp các đập tạm ở những đầu kênh. Ngoài ra, nước nổi không nhiều. Vì vậy, nông dân đã tranh thủ cày ải, làm đất và xuống giống. So với các năm trước, nông dân xuống giống vụ lúa đông xuân tương đối sớm”.
Vùng Ngọt hóa Gò Công của tỉnh Đồng Tháp là khu vực chịu tác động trực tiếp của hạn, mặn hằng năm. Thời điểm này, nông dân bắt đầu xuống giống vụ lúa đông xuân.
Ông Võ Thanh Phong, ngụ ấp Nam, xã Tân Điền vừa xuống giống 1,7 ha lúa. Năm nay, gia đình ông và nhiều nông dân chung quanh không gieo sạ vụ lúa thu đông để tập trung xuống giống vụ lúa đông xuân nhằm né hạn, mặn đầu năm 2027.
“Để bảo đảm hiệu quả sản xuất, chúng tôi đã nạo vét kênh, mương; khơi thông cống rãnh nhằm tích trữ tối đa nguồn nước; đẩy mạnh cơ giới hóa đồng bộ từ khâu làm đất, gieo sạ, bón phân, phun thuốc đến thu hoạch, góp phần giảm chi phí, nâng năng suất và hạn chế rủi ro do biến đổi khí hậu gây ra”, ông Phong cho hay.
Sở Nông nghiệp và Môi trường khuyến cáo nông dân ưu tiên chọn giống lúa ngắn ngày, chất lượng cao; sử dụng giống xác nhận, sạch bệnh, không lẫn tạp; hạn chế gieo trồng quá nhiều giống trên cùng cánh đồng để thuận lợi quản lý dịch hại và tổ chức thu hoạch đồng loạt.
Chủ động phòng, chống hạn, mặn
Theo nhận định của cơ quan khí tượng thủy văn, hiện tượng El Nino tiếp tục duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027, đặc biệt là từ tháng 1 đến tháng 3/2027. Với dự báo trên, xâm nhập mặn có khả năng xuất hiện từ tháng 12/2026 và cần đề phòng xuất hiện sớm từ giữa tháng 11.
Mức độ xâm nhập mặn mùa khô năm 2026-2027 sẽ cao hơn mùa khô năm 2025-2026. Điều này gây nguy cơ hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn cho sản xuất nông nghiệp và dân sinh, đặc biệt các khu vực cuối nguồn phía đông của tỉnh Đồng Tháp có nguy cơ bị ảnh hưởng nặng.
Để chủ động ứng phó, Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp ban hành Chỉ thị số 11 về phòng, chống hạn, xâm nhập mặn mùa khô năm 2026-2027. Theo đó, địa phương yêu cầu nông dân vùng Ngọt hóa Gò Công thu hoạch dứt điểm vụ lúa đông xuân 2026-2027 trong tháng 2/2027.
Đối với diện tích không thể xuống giống lúa đông xuân trong khung lịch thời vụ, địa phương vận động nông dân chuyển sang trồng rau màu ngắn ngày nhằm bảo đảm an toàn sản xuất, chủ động nguồn nước tưới và hạn chế nguy cơ thiếu nước vào cuối vụ.
Theo ông Lê Chí Thiện, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong vụ lúa đông xuân này, nông dân cần áp dụng quy trình sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp, chương trình “1 phải, 5 giảm” và các quy trình thực hành nông nghiệp tốt phù hợp.
Trong đó, nông dân cần chú trọng giảm lượng giống gieo sạ, bón phân cân đối, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc “4 đúng”, ưu tiên biện pháp sinh học và quản lý dịch hại tổng hợp; áp dụng phương pháp tưới ướt-khô xen kẽ nhằm tiết kiệm nước, giảm phát thải khí nhà kính.
Cùng với đó, nông dân cần tăng cường cơ giới hóa, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và chuyển đổi số để theo dõi đồng ruộng; quản lý nước, dinh dưỡng và dịch hại. Địa phương tổ chức sản xuất đồng bộ theo vùng, cánh đồng để nâng cao hiệu quả sử dụng vật tư đầu vào, giảm chi phí và nâng chất lượng lúa gạo.
Trước diễn biến thời tiết khó lường và nguy cơ hạn, mặn, địa phương cần tuyên truyền, phổ biến sâu rộng đến người dân về diễn biến phức tạp của tình hình thời tiết để chủ động ứng phó với tinh thần tích cực, khẩn trương, cảnh giác cao, nhất là diễn biến của tình hình hạn, xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2026-2027.