Nỗ lực thúc đẩy thể chế thông thoáng để phát triển mạnh mẽ kinh tế tư nhân

Phát biểu ý kiến khai mạc phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, nhìn lại năm 2025, nền kinh tế nước ta đạt được nhiều thành tựu quan trọng trên các lĩnh vực, hoàn thành các mục tiêu mà Đại hội lần thứ XIII của Đảng đã đề ra, tạo đà, tạo lực, tạo thế, tạo nền tảng, tạo niềm tin để phát triển đất nước, trong đó có phát triển kinh tế tư nhân.

Theo Thủ tướng, niềm tin là hết sức quan trọng, đặc biệt là niềm tin của cộng đồng quốc tế, doanh nghiệp tư nhân. Trong năm qua, đầu tư FDI, đầu tư gián tiếp nước ngoài, giải ngân vốn đầu tư FDI tăng mạnh, thể hiện niềm tin của doanh nghiệp đối với sự phát triển kinh tế của đất nước.

Thủ tướng đề nghị các đại biểu đánh giá các điểm sáng để có cơ sở làm tốt hơn; rút ra bài học kinh nghiệm gì trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo. Phải chăng là tạo môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, bình đẳng, với tinh thần “Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp tiên phong, công tư đồng hành, đất nước giàu mạnh, nhân dân hạnh phúc, doanh nhân thụ hưởng"; sắp tới là thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi cơ cấu trong các hoạt động của doanh nghiệp. Cần phân tích việc kể từ khi ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW đến nay thì những vấn đề làm được là gì, những gì chưa được ? thời gian tới thì Nhà nước phải làm gì, nhân dân phải làm gì trên tinh thần lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ.

Về những cái chưa được, theo Thủ tướng, thời gian qua, phải chăng là thủ tục hành chính trên một số lĩnh vực giải quyết cho doanh nghiệp vẫn còn bất cập. Việc cắt giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp, phát triển hạ tầng giảm chi phí đầu vào đã được thực hiện tốt chưa, vấn đề quản trị như thế nào...

Thủ tướng nhấn mạnh, cần làm rõ phương châm “chính sách thông thoáng, hạ tầng thông suốt, quản lý thông minh” đã được quán triệt, triển khai như thế nào? Đây là những vấn đề đòi hỏi chúng ta cần góp ý, tiếp tục hoàn thiện, nhất là thể chế; phải thực hiện xanh hóa, số hóa, tối ưu hóa nguồn lực, hài hòa hóa lợi ích như thế nào trong quá trình tổ chức thực hiện để phát triển kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất? Trên cơ sở đó phải điều chỉnh thực hiện gì trong quá trình thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW.

Thủ tướng cho rằng, tình hình hiện nay diễn biến rất nhanh, điều này đòi hỏi phải luôn hoàn thiện thể chế, đáp ứng tình hình thực tế, mang lại hiệu quả thực chất.

Từ bài toán thực tiễn, Thủ tướng mong các đại biểu kiến nghị sắp tới phải điều chỉnh gì để thể chế thông thoáng hơn, để vừa thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, đầu tư FDI, đầu tư gián tiếp nước ngoài.

Thủ tướng cũng cho biết, dự kiến đến ngày 9/2 tới, các thủ tục đối với Trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng sẽ được hoàn thành để hai trung tâm này đi vào hoạt động ổn định.

Thủ tướng cũng đề nghị các đại biểu phân tích về chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa có tác động như thế nào, cần điều chỉnh gì để phát triển kinh tế tư nhân? Chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa phải hài hòa, hỗ trợ nhau để phát triển nền kinh tế trong bối cảnh kinh tế vĩ mô của thế giới, các nước chung quanh thay đổi nhanh thì chúng ta phải cũng có những thay đổi phù hợp thực tế.

Thủ tướng khẳng định năm 2026, Chính phủ vẫn đặt mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, kiểm soát nợ công, nợ Chính phủ, nợ nước ngoài, bội chi ngân sách; ổn định để phát triển, phát triển để ổn định, mang lại lợi ích cho người dân, doanh nghiệp.

* Bộ Tài chính cho biết, thể chế hóa Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 về cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân. Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 138/NQ-CP và Nghị quyết số 139/NQ-CP giao cho các bộ, ngành, địa phương tổng cộng 69 nhiệm vụ. Đến nay, cơ bản các cơ quan trung ương và địa phương đã hoàn thành 41/43 nhiệm vụ của năm 2025 (đạt hơn 96%).

Về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh: quán triệt chỉ đạo của Chính phủ tại Nghị quyết số 138/NQ-CP, Nghị quyết số 139/NQ-CP và Nghị quyết số 66/NQ-CP, các bộ, ngành, địa phương đã tập trung xây dựng kế hoạch, triển khai cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh gắn với chuyển đổi số và tổ chức thực hiện thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính; đồng thời bảo đảm hệ thống tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính vận hành ổn định, thông suốt trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy.

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 15 Quyết định phê duyệt Phương án cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của 14 Bộ, dự kiến sẽ bãi bỏ 606 thủ tục hành chính, đơn giản hóa gần 2.500 thủ tục hành chính. Tổng số thủ tục hành chính được cắt giảm, đơn giản hóa là gần 3.100 thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh (dự kiến đạt 63%); cắt giảm 2.371/6.974 đăng ký kinh doanh thuộc ngành, nghề kinh doanh có điều kiện (dự kiến đạt 34%).

Tổng thời gian giải quyết thủ tục hành chính dự kiến sẽ cắt giảm là 29.308 ngày/89.721 ngày (đạt gần 33%) và cắt giảm chi phí tuân thủ thủ tục hành chính khoảng 48,6/120 nghìn tỷ đồng/năm (đạt hơn 40%). Đồng thời, dự kiến sửa đổi bổ sung 520 văn bản quy phạm pháp luật; 34/34 địa phương đã công bố danh mục thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính trên địa bàn.

Đánh giá của cộng đồng doanh nghiệp về việc thực thi Nghị quyết số 68-NQ/TW: việc triển khai Nghị quyết 68 đang chuyển biến tích cực, củng cố niềm tin và tạo hiệu ứng lan tỏa trong xã hội.

Kết quả điều tra dư luận xã hội theo Báo cáo của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương ngày 16/1/2026 cho thấy, mức đồng thuận rất cao, trong đó 94% đồng tình với quan điểm xác định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.

Khảo sát nhanh doanh nghiệp tháng 11/2025 cũng ghi nhận xu hướng lạc quan hơn, phản ánh sự cải thiện trong phản hồi của cơ quan quản lý, cải cách thủ tục hành chính và đồng hành với doanh nghiệp; đồng thời người dân và doanh nghiệp kỳ vọng Nghị quyết tiếp tục tạo đột phá về môi trường kinh doanh, đổi mới sáng tạo và giảm rủi ro pháp lý.

Tác động của Nghị quyết bước đầu thể hiện qua sự gia tăng mạnh mẽ số lượng doanh nghiệp, hộ kinh doanh gia nhập, tái gia nhập thị trường; diễn biến tích cực trên thị trường chứng khoán; sự khởi sắc của hoạt động xuất nhập khẩu và đóng góp ngày càng lớn hơn của khu vực kinh tế tư nhân vào thu ngân sách nhà nước.

Từ tháng 5/2025, bình quân mỗi tháng có khoảng 18 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và hơn 8,3 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Cả năm 2025, tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hơn 297 nghìn, với tổng vốn đăng ký bổ sung ước gần 6,4 triệu tỷ đồng; đến hết năm 2025, cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp hoạt động. Riêng tháng 1/2026, số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường ước trên 54 nghìn (tăng 62% so cùng kỳ năm 2025), trong đó thành lập mới trên 24 nghìn (tăng 128% so cùng kỳ năm 2025), quay lại hoạt động gần 30 nghìn (tăng 31% so cùng kỳ năm 2025); hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp khoảng gần 1.000 (bằng khoảng 25% tổng số hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp trong cả năm 2025), phản ánh tinh thần của Nghị quyết đã bước đầu khuyến khích, động viên các hộ kinh doanh chuyển đổi.

Thị trường chứng khoán Việt Nam có bước khởi sắc mạnh mẽ sau khi Nghị quyết số 68-NQ/TW được ban hành. Cuối năm 2025 VN-Index đạt gần 1.785 điểm; giá trị giao dịch bình quân khoảng 29,5 nghìn tỷ đồng/phiên. Vốn hóa thị trường đạt gần 10 triệu tỷ đồng (khoảng 70% GDP năm 2025-524 tỷ USD). Số tài khoản nhà đầu tư hơn 11 triệu (tăng 25% so với cuối năm 2024); huy động vốn qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu hơn 142,3 nghìn tỷ đồng (gần gấp đôi cùng kỳ); huy động vốn cho ngân sách ước 313 nghìn tỷ đồng; hơn 900 doanh nghiệp niêm yết đăng ký giao dịch báo cáo có lãi.

Trong trung và dài hạn, thị trường chứng khoán tiếp tục được dự báo duy trì xu hướng tích cực nhờ việc nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp, khả năng thu hút dòng vốn trong và ngoài nước, cũng như việc triển khai các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, cải thiện môi trường kinh doanh theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW.

Về thu ngân sách nhà nước của khu vực kinh tế tư nhân: tổng thu ngân sách năm 2025 của khu vực ngoài quốc doanh ước đạt 497.156 tỷ đồng (134% so với dự toán; 127% so với cùng kỳ). Thu từ hộ, cá nhân kinh doanh tăng hơn 36% so với 2024, là mức tăng trưởng cao nhất giai đoạn 2021-2025…

Kết luận phiên họp, đánh giá tình hình thực hiện và triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá, đất nước đạt được kết quả toàn diện trên các lĩnh vực, trong đó có sự đóng góp quan trọng của Nghị quyết 68, có sự đóng góp quan trọng của đội ngũ doanh nghiệp, doanh nhân, của khu vực kinh tế tư nhân đối với đất nước. Chúng ta đã tạo đà, tạo lực, tạo thế, nền tảng để thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển theo đúng mục tiêu, định hướng của Nghị quyết. Tăng cường, củng cố niềm tin của doanh nghiệp, doanh nhân, toàn xã hội đối với phát triển kinh tế tư nhân.

Về nhiệm vụ, giải pháp thời gian tới, Thủ tướng nhấn mạnh mục tiêu phải phục vụ cho tăng trưởng 2 con số, do đó, khu vực kinh tế tư nhân cũng phải tăng trưởng 2 con số mới góp phần cùng cả nước tăng trưởng 2 con số, cùng cả nước xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc, tiến lên chủ nghĩa xã hội. Đất nước tăng trưởng bền vững thì kinh tế tư nhân cũng phải tăng trưởng bền vững.

Về phương châm, Thủ tướng nhấn mạnh “Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp tiên phong, địa phương đồng hành, đất nước phát triển, nhân dân hạnh phúc”.

Về nhiệm vụ tổng quát, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 68-NQ/TW, đặc biệt là các nội dung của Đại hội lần thứ XIV của Đảng có liên quan phát triển kinh tế tư nhân. Thực hiện các Nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị, trong đó có những vấn đề liên quan phát triển kinh tế tư nhân.

Thủ tướng đề nghị tất cả cùng nhau thực hiện “5 hóa” doanh nghiệp: Số hóa, Xanh hóa; Tối ưu hóa nguồn lực; Thông minh hóa quản lý; Hài hòa hóa lợi ích.

Về các vấn đề cụ thể, Thủ tướng yêu cầu, đối với Nhà nước, thực hiện 5 thông: "Thể chế, thủ tục phải thông thoáng; Hạ tầng chiến lược đồng bộ, thông suốt; Nguồn nhân lực, quản trị phải thông minh; Nguồn lực cho doanh nghiệp tư nhân phải được khơi thông; Khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp phải được chia sẻ và cảm thông.

Đối với doanh nghiệp, Thủ tướng đề nghị thực hiện tốt “5 tiên phong”: Tiên phong trong đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, chuyển đổi cơ cấu nền kinh tế; Tiên phong đào tạo nguồn nhân lực, tạo công ăn việc làm, sinh kế cho người dân, thực hiện tốt an sinh xã hội; Tiên phong trong xây dựng thể chế, cơ chế, chính sách và thực thi pháp luật nghiêm túc; Tiên phong trong xây dựng văn hóa, nhân văn trong hoạt động của doanh nghiệp; Tiên phong đóng góp, huy động mọi nguồn lực để phát triển đất nước, trong đó có hợp tác công-tư.

Thủ tướng tán thành các đề xuất của doanh nghiệp tư nhân, gồm: xây dựng cơ chế giao việc lớn, việc khó cho doanh nghiệp, thể hiện lòng tin, sự đánh giá và quan tâm, trách nhiệm, kiến tạo phát triển đối với doanh nghiệp. Phải giải quyết các dự án tồn đọng, nhất là các dự án bất động sản, hạ tầng, năng lượng… để tháo gỡ mọi nguồn lực. Sự phát triển của doanh nghiệp là sự phát triển đất nước; khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp là khó khăn, vướng mắc của đất nước. Khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp là khơi thông nguồn lực cho đất nước. Nhà nước xây dựng cơ chế, chính sách, doanh nghiệp phải thực thi cơ chế, chính sách. Vốn đầu tư của Nhà nước đóng vai trò vốn mồi, kích hoạt và huy động mọi nguồn vốn của xã hội.

Về cụ thể, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính phải rà soát tổng thể các quy định của pháp luật liên quan hoạt động kinh doanh của khu vực kinh tế tư nhân, đề xuất các nhiệm vụ nhằm bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; tập trung sửa đổi, rà soát tiếp tục về thể chế, cơ chế, chính sách; nâng cấp hoàn thiện hệ thống theo dõi hoàn thiện, đánh giá tình hình triển khai Nghị quyết 68; chủ trì sơ kết 1 năm thực hiện Nghị quyết. Bộ Công an rà soát, sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính và các văn bản hướng dẫn để thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng, quy định của pháp luật đối với kinh tế tư nhân. Bộ Công thương tổng kết thực tiễn, đánh giá đầy đủ các chương trình, đề án phát triển thị trường trong nước gắn với Cuộc vận động Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam; kích cầu tiêu dùng trong nước; tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp; kết nối doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp ngoài nước. Bộ Tài chính, Bộ Công thương phải nỗ lực để doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi giá trị toàn cầu với phương châm đa dạng hoá, đa phương hoá thị trường, sản phẩm, chuỗi cung ứng.

Thủ tướng chỉ đạo Bộ Tư pháp kiểm soát các thủ tục hành chính, tinh thần thủ tục hành chính năm sau phải tốt hơn, thuận lợi hơn năm trước; cắt bỏ 30% số thủ tục hành chính so năm trước. Bộ Nông nghiệp và Môi trường phải đơn giản hóa các thủ tục liên quan môi trường, phải đổi mới mạnh mẽ hơn nữa, phải mạnh dạn giao địa phương làm, phân cấp toàn bộ việc quản lý môi trường cho địa phương, Bộ chỉ làm công tác giám sát, xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn; đối với việc tính giá đất, phải tính giá phù hợp trên tinh thần hài hòa hóa lợi ích Nhà nước, người dân, doanh nghiệp. Bộ Khoa học và Công nghệ phải tạo đà, tạo lực về khoa học công nghệ cho doanh nghiệp. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phải luôn linh hoạt, chủ động, đưa ra các chính sách tiền tệ hỗ trợ doanh nghiệp phù hợp, không “giật cục”, không gây sốc cho doanh nghiệp; làm tốt công tác truyền thông; phải bám sát tình hình để đưa ra chính sách đúng đắn. Phải kiên định, kiên trì, có bản lĩnh.

Thủ tướng lưu ý chính sách tiền tệ phải chủ động, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả; “Không lãng phí một ngày; Không chậm trễ một tuần; Không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng; Không để bị động trong một năm”. Coi trọng trí tuệ, tiết kiệm thời gian, coi trọng sự quyết đoán đúng lúc. Có ưu đãi cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Các bộ, ngành, địa phương phải tích cực cải cách thủ tục hành chính, số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất dùng chung”.

Thủ tướng nhấn mạnh: doanh nghiệp là trung tâm, hạ tầng là nền tảng, thể chế là động lực để phát triển kinh tế tư nhân đột phá trong thời gian tới.