Những người làm nên huyền thoại bến tàu Không số Vũng Rô

Bến tàu Không số Vũng Rô (Phú Yên) là địa danh lịch sử trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Trong vòng gần hai tháng cuối năm 1964 đầu năm 1965, những cán bộ, thủy thủ của Ðoàn tàu không số cùng quân và dân Phú Yên đã bốn lần tổ chức đưa tàu cập bến, kịp chi viện hơn 200 tấn vũ khí, đạn dược và các nhu yếu phẩm cho chiến trường Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Trung tá cựu chiến binh Hồ Ðắc Thạnh, Anh hùng LLVTND, nguyên thuyền trưởng Tàu 41 và bà Nguyễn Thị Tản với đại diện tuổi trẻ đơn vị, địa phương.
Trung tá cựu chiến binh Hồ Ðắc Thạnh, Anh hùng LLVTND, nguyên thuyền trưởng Tàu 41 và bà Nguyễn Thị Tản với đại diện tuổi trẻ đơn vị, địa phương.

Đại tá cựu chiến binh Ðặng Phi Thưởng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND), nguyên Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Phú Yên, dù bước sang tuổi 75 và gần 10 năm chống chọi với căn bệnh hiểm nghèo, sức khỏe có phần giảm sút, nhưng khi kể chuyện từng tham gia bảo vệ bến tàu Không số Vũng Rô, ông như sống lại thời trai trẻ. Ông Thưởng kể, đầu những năm 1960 - 1961, phong trào đấu tranh vũ trang ở Khu 5 phát triển mạnh mẽ. Trong đó, chiến trường các tỉnh Phú Yên, Khánh Hòa, Ðắk Lắk nhiều đơn vị vũ trang được thành lập, cần vũ khí để chiến đấu.

Tháng 7/1964, nhận lệnh của cấp trên, Ban Thường vụ Liên tỉnh ủy 3 và Phân khu Nam tổ chức hội nghị liên tịch bàn việc tìm địa điểm và phương án tiếp nhận vũ khí chi viện từ miền bắc, đã thống nhất chọn Vũng Rô làm bến tàu. Ban Chỉ huy bến Vũng Rô lúc này do đồng chí Trần Suyền, Bí thư Tỉnh ủy, Ủy viên Thường vụ Liên tỉnh ủy 3 phụ trách chung.

Thời điểm này địch phong tỏa, ra lệnh cấm tất cả mọi phương tiện ra vào vịnh Vũng Rô. Ngay trên đỉnh đèo Cả là bốt Pơ-tí với một trung đội canh giữ, phía biển địch có các thuyền của Duyên đoàn 23 tuần tra và còn có Hạm đội 7 của Mỹ chốt đóng.

“Ta mở bến Vũng Rô ngay trong lòng địch là một thách thức. Nhưng sự chủ quan, cho rằng khu vực này là vùng cấm, vùng được kiểm soát cho nên địch sơ hở, mất cảnh giác. Lợi dụng thời khắc ban đêm đưa tàu chở vũ khí vào bến an toàn... Ðó cũng là yếu tố làm nên thành công của những chuyến tàu không số vào Vũng Rô”, đại tá cựu chiến binh Ðặng Phi Thưởng khẳng định.

Từng cùng đồng đội ba lần đưa tàu vào cập bến Vũng Rô, trung tá cựu chiến binh Hồ Ðắc Thạnh, Anh hùng LLVTND, bồi hồi nhớ lại: Nhận lệnh cấp trên giao, đêm 22/11/1964, Tàu 41 do ông làm thuyền trưởng cùng 19 cán bộ, thủy thủ chở 63 tấn vũ khí xuất phát từ Hạ Long (Quảng Ninh). Trong hành trình vượt qua giông tố, khi đi ngang qua vùng biển Ðà Nẵng, máy bay trinh sát của giặc Mỹ phát hiện, nghi ngờ, báo vào bờ và lập tức hai tàu tuần tiễu của địch lao ra kèm song song và chĩa thẳng nòng pháo về phía Tàu 41. Nhờ ngụy trang tốt, lúc đó Tàu 41 mang biển hiệu 412 treo cờ nước ngoài, cho nên tàu địch bỏ mục tiêu chạy vào bờ. Ðúng như kế hoạch, 23 giờ 50 phút ngày 28/11/1964, Tàu 41 cập bến Vũng Rô. Phút gặp gỡ giữa cán bộ, thủy thủ tàu và lực lượng của ta có mặt tại bến vô cùng xúc động và tràn ngập niềm vui sướng.

“Tham gia 12 chuyến tàu chở vũ khí chi viện cho miền nam đánh giặc, nhưng có ba lần chuyển vũ khí về quê hương là tôi hạnh phúc nhất. Trong đó, chuyến đầu tiên trong đêm bốc dỡ hàng, người chiến sĩ bảo vệ bến nói với tôi mấy hôm nay đơn vị hết gạo phải ăn trái sung cứ day dứt trong lòng và theo tôi suốt trên đường ra bắc… Thế nên, khi họp để chuẩn bị chuyến thứ hai vào Phú Yên, tôi đã đề xuất và được Tư lệnh Hải quân đồng ý tặng ba tấn gạo cho lực lượng của ta ở bến Vũng Rô”,  trung tá cựu chiến binh Hồ Ðắc Thạnh tâm sự. 

Do vậy, trong chuyến thứ hai Tàu 41 cập bến Vũng Rô vào tối 25/12/1964, ngoài vũ khí cùng bốn cán bộ chi viện, tàu còn mang theo ba tấn gạo tám thơm tặng đơn vị ở bến Vũng Rô đang thiếu lương thực. Không thể kể hết tình cảm, niềm vui của quân, dân đơn vị bến Vũng Rô khi đón nhận món quà này.

Tại bến Vũng Rô còn có câu chuyện về nắm đất làm quà đến bây giờ đã trở thành biểu tượng đẹp của sự gắn kết quân dân trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Trung tá cựu chiến binh Hồ Ðắc Thạnh kể, chuyến thứ ba Tàu 41 chuyển vũ khí vào bến Vũng Rô đúng đêm giao thừa, được phép của cấp trên, cán bộ, thủy thủ tàu ở lại cùng lực lượng của ta ở bến đón Tết cổ truyền Ất Tỵ (ngày 1/2/1965) ngay trên tàu.

 “Khi tàu đã vào Vũng Rô và thả neo, pháo địch bất ngờ bắn sáng trắng trời trên đèo Cả, cảm giác đầu tiên tôi nghĩ tới việc bị lộ, cho nên ra lệnh toàn tàu chuẩn bị sẵn sàng chiến đấu. Nhưng ngay lúc đó, dưới buồng báo vụ, từ radio vang lên tiếng thơ chúc Tết của Bác Hồ, lúc ấy ai cũng lâng lâng hạnh phúc và biết rằng địch chỉ bắn pháo sáng đón giao thừa”, trung tá cựu chiến binh Hồ Ðắc Thạnh nhớ lại.

Trong chuyến đi này, sau khi hoàn thành việc bốc dỡ hàng, lúc tàu chuẩn bị nhổ neo rời bến, có một cô dân công đã đến trao cho ông gói quà được gói cẩn thận trong chiếc khăn tay. Ông Thạnh nhớ như in câu nói của cô dân công khi trao món quà này: “Bà con Phú Yên xin gửi theo tàu nắm đất Vũng Rô, mảnh đất kiên trung, bất khuất, một lòng theo Ðảng, theo Bác Hồ. Nay có vũ khí của miền bắc chi viện, mảnh đất này sẽ lập nhiều chiến công”.

Nắm đất ấy được thuyền trưởng Hồ Ðắc Thạnh cất kỹ và luôn mang bên mình như báu vật. Sau này, nắm đất Vũng Rô được trưng bày tại Bảo tàng Hải quân nhân dân Việt Nam. Hình tượng cô dân công miền nam Nguyễn Thị Tản trao nắm đất tặng thuyền trưởng Tàu 41 được tạc thành tượng đồng như một biểu tượng đẹp về nghĩa tình ruột thịt bắc - nam.

Bà Nguyễn Thị Tản năm nay đã 75 tuổi, cùng Anh hùng, trung tá cựu chiến binh Hồ Ðắc Thạnh thăm lại bến Vũng Rô, bồi hồi kể lại: Năm 1964, bà mới 16 tuổi, cùng các đoàn viên, thanh niên trong xã Hòa Hiệp, huyện Tuy Hòa (Phú Yên) được chọn vào đội dân công làm nhiệm vụ tại bến. Lúc đó, chú Sáu Suyền và mấy chú nữa gợi ý cho chị em chúng tôi có quà gì tặng cho cán bộ, thủy thủ Tàu 41. Tôi suy nghĩ, bến Vũng Rô chẳng có món quà gì đáng giá để tặng cán bộ, thủy thủ tàu không số. Mà chỉ nghĩ con người sống nhờ đất mà chết cũng gắn bó với đất; bao nhiêu đồng chí, đồng đội chiến đấu, hy sinh cũng để bảo vệ tấc đất quê hương, cho nên bằng mọi giá phải giữ lấy mảnh đất này. Vì thế, tôi chọn trao nắm đất Vũng Rô cho tàu ra miền bắc là muốn thể hiện quyết tâm của nhân dân Phú Yên chiến đấu đến cùng giữ lấy mảnh đất quê hương...

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, Tàu 41 (hiện mang số hiệu HQ 671) hai lần được Ðảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu đơn vị Anh hùng LLVTND; tàu đã được Chính phủ quyết định công nhận là bảo vật quốc gia.

Bến tàu Không số Vũng Rô được Ðảng, Nhà nước công nhận Di tích lịch sử cấp quốc gia vào ngày 18/6/1997. Tỉnh Phú Yên chọn ngày 28/11/1964 (là ngày đón chuyến tàu không số đầu tiên cập bến) làm Ngày truyền thống bến tàu Không số Vũng Rô.

Có thể bạn quan tâm

Bà Nubiela Ayala Modes, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Panama tại Việt Nam (thứ 3 từ phải sang), làm việc với các doanh nghiệp du lịch và công nghệ của Việt Nam.

Tăng cường quan hệ Việt Nam-Panama trong bối cảnh mới

Panama (tên chính thức là Cộng hòa Panama) là quốc gia nằm ở khu vực Trung Mỹ, giáp với biển Caribe, biển Thái Bình Dương, nằm giữa Costa Rica và Colombia. Vào năm 1999, Panama đã kiểm soát được Kênh đào Panama, nối Bắc Đại Tây Dương qua Biển Caribe với Bắc Thái Bình Dương. Đây là nguồn thu chính cho Panama.

Đại sứ Việt Nam tại Campuchia Nguyễn Minh Vũ trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Campuchia. (Ảnh: HUY VŨ)

Chuyển hóa tin cậy chính trị thành chiến lược cụ thể gắn kết kinh tế Việt Nam-Campuchia

Đại sứ Việt Nam tại Campuchia Nguyễn Minh Vũ bày tỏ tin tưởng, chuyến thăm chính thức Campuchia của Thủ tướng Lê Minh Hưng là dấu mốc quan trọng để chuyển hóa sự tin cậy chính trị giữa hai nước thành những cam kết và hành động cụ thể, thúc đẩy gắn kết hai nền kinh tế Việt Nam và Campuchia ngày càng bền chặt và toàn diện.

[Video] Thời sự 24h ngày 6/10/2026: Trung ương thảo luận, xây dựng Nghị quyết tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, toàn diện

[Video] Thời sự 24h ngày 6/10/2026: Trung ương thảo luận, xây dựng Nghị quyết tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, toàn diện

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Ngày làm việc thứ hai, Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; Kinh tế Việt Nam tiếp tục tăng trưởng mạnh nhất khu vực Đông Á - Thái Bình Dương; Lãi suất vay cao, người mua nhà thận trọng; Tuyên án tử hình đối với kẻ sát hại 3 mẹ con ở Đồng Nai.

"Việc khó mới bộc lộ rõ bản lĩnh, tư duy, năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm của cán bộ"

"Việc khó mới bộc lộ rõ bản lĩnh, tư duy, năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm của cán bộ"

Theo PGS, TS Đỗ Chí Nghĩa, khi đứng trước những vấn đề phức tạp, lợi ích đan xen, thậm chí chưa có tiền lệ, cán bộ sẽ phải lựa chọn: né tránh hay quyết đoán, đùn đẩy hay dám nhận trách nhiệm. Chính trong những tình huống như vậy, bản lĩnh, phẩm chất, thực tài, uy tín và triển vọng của cán bộ mới được bộc lộ và nhận diện rõ nét.

Đồng chí Lô May Phiệt, Bí thư Chi bộ bản Cha Lúm (ngoài cùng, bên trái sang) đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự, tham gia lực lượng Công an xã, có trình độ Cử nhân Luật. (Ảnh: TRẦN TRUNG HIẾU)

Bài 3: Xây dựng cán bộ thôn, bản “vừa hồng, vừa chuyên”

Bí thư chi bộ thôn-bản, tổ dân phố được xác định là hạt nhân lãnh đạo ở cơ sở. Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới, tỉnh Nghệ An đang từng bước chuẩn hóa đội ngũ cán bộ cơ sở, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng ở khu dân cư.

Sự kiện văn hóa nghệ thuật và gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Hoa Kỳ nhân chuyến thăm và làm việc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tháng 9/2026. (Ảnh: TTXVN)

Không thể nào chia cắt tinh thần “tình dân tộc-nghĩa đồng bào”

Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2/8/2026 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài (Nghị quyết 23) đã khẳng định tinh thần hòa hợp dân tộc, xóa bỏ định kiến, gác lại quá khứ, hướng tới tương lai. Đông đảo cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đón nhận thông điệp ấy như lời mời cùng chung tay xây dựng đất nước.

Bài 1: Khi yêu cầu thực tiễn dẫn dắt phương thức hoạt động của Quốc hội

Bài 1: Khi yêu cầu thực tiễn dẫn dắt phương thức hoạt động của Quốc hội

Kỳ họp không thường lệ thứ nhất của Quốc hội khóa XVI không phải là kỳ họp “phát sinh”, mà cho thấy cách Quốc hội đang thích ứng với nhịp vận động của thực tiễn: chủ động hơn, linh hoạt hơn và kịp thời hơn, nhưng không vì thế mà giản lược quy trình, hạ thấp yêu cầu thẩm tra, tranh luận hay chất lượng quyết sách.