Ngày 30/9/2025, Cục Đường bộ Việt Nam đã chính thức phối hợp với nhiều đơn vị chức năng, tiến hành khảo sát và đề xuất loạt giải pháp tổ chức lại giao thông ba tuyến trục huyết mạch phía nam.
Ùn tắc là áp lực đè nặng lên hạ tầng cao tốc
Trong nhiều năm gần đây, lưu lượng phương tiện trên các tuyến cao tốc phía nam tăng đột biến, đặc biệt vào các dịp cuối tuần, lễ, Tết hoặc mùa cao điểm du lịch. Tình trạng kẹt xe kéo dài, di chuyển chậm chạp, mất an toàn xảy ra thường xuyên, khiến người dân và doanh nghiệp đều bức xúc.
Ba tuyến cao tốc chịu áp lực lớn nhất gồm: Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương, đây là tuyến cửa ngõ phía Tây Nam nối Thành phố Hồ Chí Minh với miền Tây Nam Bộ, thường xuyên kẹt cứng đoạn qua Chợ Đệm-Tân Tạo; Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây, đây là tuyến trọng điểm kết nối Thành phố Hồ Chí Minh với sân bay Long Thành và miền Đông, hay ùn tắc tại đoạn cầu Long Thành; Tuyến Phan Thiết-Dầu Giây, đây là tuyến mới đưa vào khai thác nhưng đã quá tải vào các ngày cao điểm, nhất là tuyến phục vụ du lịch từ Thành phố Hồ Chí Minh đi Bình Thuận.
Theo các chuyên gia giao thông, nguyên nhân chính không chỉ do xe cộ tăng, mà còn vì tổ chức giao thông chưa tối ưu: phân làn thiếu rõ ràng, tốc độ không đồng nhất, xe tải, xe khách lớn di chuyển cùng làn với xe con gây cản trở dòng lưu thông.
Kiểm tra thực địa và thống nhất giải pháp
Ngày 30/9/2025, Cục Đường bộ Việt Nam phối hợp với Cục Cảnh sát giao thông (C08), Bộ Công an, Tổng Công ty phát triển Đường cao tốc Việt Nam (VEC) và Khu Quản lý đường bộ IV tổ chức kiểm tra hiện trường tại cả ba tuyến cao tốc nêu trên. Sau khi đánh giá thực trạng và trao đổi chuyên môn, các bên đã thống nhất đề xuất triển khai thí điểm điều chỉnh tổ chức giao thông, với phương án phân làn, điều chỉnh tốc độ cụ thể như sau:
Phân làn theo loại phương tiện: Cấm xe khách trên 29 chỗ và xe tải có tổng khối lượng trên 7.500kg lưu thông trên Làn 01 (làn sát dải phân cách giữa). Làn này được ưu tiên cho xe con và phương tiện nhỏ, bảo đảm vận hành ở tốc độ cao hơn, an toàn hơn.
Điều chỉnh tốc độ tối thiểu: Tăng tốc độ tối thiểu cho phép trên Làn 01 từ 60km/giờ lên 80km/giờ. Ngoại lệ là một số đoạn địa hình khó như cầu Long Thành, sẽ giữ nguyên mức 60km/giờ.
Mục tiêu của điều chỉnh này nhằm giảm sự chênh lệch tốc độ giữa các xe trong cùng làn, tăng tính liên tục của dòng lưu thông, hạn chế tình trạng “cổ chai” gây kẹt xe và tai nạn.
Trước khi áp dụng tại miền nam, mô hình phân làn, điều chỉnh tốc độ này đã được Cục Đường bộ Việt Nam phối hợp cùng Cục Cảnh sát giao thông và doanh nghiệp khai thác triển khai thí điểm tại cao tốc Hà Nội-Hải Phòng và Pháp Vân-Cầu Giẽ.
Thiếu tướng Đỗ Thanh Bình, Cục trưởng Cảnh sát Giao thông (Bộ Công an) đánh giá: “Sau thời gian thí điểm trên hai tuyến cao tốc này, giao thông thông suốt hơn, ngay cả giờ cao điểm, tai nạn giao thông giảm đáng kể, người dân đồng thuận, dễ hiểu, dễ áp dụng. Đây là tiền đề quan trọng để mở rộng phương án này ra trên cả nước”.
Để chuẩn bị cho việc áp dụng phương án điều chỉnh giao thông, Cục Đường bộ đã giao Khu Quản lý đường bộ IV chủ trì, phối hợp Tổng Công ty phát triển Đường cao tốc Việt Nam và các đơn vị quản lý, bảo trì đường cao tốc thực hiện các bước: Khảo sát hệ thống báo hiệu giao thông hiện có, gồm: biển báo, vạch kẻ đường, cột cần vươn, giá long môn..., lên phương án điều chỉnh, bổ sung các biển báo, thông tin tốc độ tối đa/tối thiểu tại các vị trí phù hợp, dự toán kinh phí, trình Cục Đường bộ phê duyệt để triển khai sớm nhất có thể.
Ngoài ra, các chuyên gia kiến nghị cần tăng cường ứng dụng công nghệ giao thông thông minh (ITS) như camera giám sát làn xe; biển báo điện tử thay đổi theo tình huống; tự động phát hiện và xử lý vi phạm (vượt tốc độ, lấn làn...).
Tăng tốc độ khai thác hạ tầng không chỉ là nâng vận tốc mà là tổ chức giao thông thông minh, khoa học và phù hợp thực tiễn. Việc không ngừng tối ưu hóa tổ chức giao thông trên các tuyến cao tốc là giải pháp thiết thực trong bối cảnh ngân sách đầu tư hạ tầng còn hạn chế, nhưng nhu cầu lưu thông ngày càng tăng cao.
Nếu được triển khai đúng lộ trình, phương án phân làn tăng tốc tối thiểu sẽ góp phần giảm ùn tắc kéo dài, nâng cao an toàn giao thông, tối ưu hóa năng lực khai thác tuyến cao tốc hiện có, tiết kiệm thời gian và chi phí cho hàng triệu người tham gia giao thông mỗi ngày.
