Tháng 10/2024, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh phối hợp Công an thành phố Thủ Dầu Một (tỉnh Bình Dương) triệt xóa đường dây cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự với lãi suất lên đến 365%/năm do đối tượng Bùi Văn Cương (sinh năm 1992, thường trú Hải Phòng) cầm đầu. Theo điều tra, từ đầu năm 2024, Bùi Văn Cương và vợ là Trần Thị Thơm (sinh năm 1996, thường trú Hải Phòng) cùng một số đối tượng đến thành phố Thủ Dầu Một để hoạt động “tín dụng đen” bằng hình thức cho vay trả góp (lãi suất từ 0,7%/ngày) và vay đứng (lãi suất từ 1%/ngày) tương đương 243%-365%/năm. Qua đó thu lợi bất chính khoảng 290 triệu đồng.
Tiếp đó, giữa tháng 11/2024, Công an huyện Bàu Bàng triệt phá thành công chuyên án, bắt giữ nhóm đối tượng cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự do đối tượng Trần Hữu Đăng (sinh năm 1998, đăng ký thường trú tỉnh Hà Nam) cùng đồng bọn thực hiện. Theo điều tra, từ tháng 4/2024 đến giữa tháng 11/2024, tại huyện Bàu Bàng, đối tượng Trần Hữu Đăng cùng đồng bọn sử dụng hơn 5,5 tỷ đồng cho vay tổng cộng 22 khoản vay, giá trị các khoản vay từ 80 triệu đồng đến 350 triệu đồng với lãi suất từ 292%/năm-1.000%/năm. Tính đến ngày 17/11/2024, qua cho vay nặng lãi, các đối tượng đã thu lợi bất chính khoảng 2 tỷ đồng...
Theo Công an tỉnh Bình Dương, qua 5 năm triển khai thực hiện Chỉ thị số 12 của Thủ tướng Chính phủ, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã phát hiện, triệt xóa 74 vụ với 148 đối tượng về các hành vi liên quan “tín dụng đen”, trong đó đã khởi tố 50 vụ với 91 bị can xử lý về hành vi “cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”. Ngoài ra đã khởi tố 9 vụ với 42 bị can liên quan các hành vi cưỡng đoạt tài sản, bắt giữ người trái pháp luật, cố ý gây thương tích, gây rối trật tự công cộng, hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản, làm nhục người khác... Trong số 74 vụ phát hiện, xử lý có đến 60 vụ là do các đối tượng từ địa phương khác đến hoạt động gây án.
Qua công tác đấu tranh, phòng ngừa hoạt động “tín dụng đen” trên địa bàn tỉnh Bình Dương cho thấy, các đối tượng hoạt động ngụy trạng dưới nhiều hình thức, thủ đoạn tinh vi như: Cho vay bằng các hợp đồng “giả cách”, ủy quyền, hợp đồng mua bán tài sản... Với nhiều chiêu trò, các đối tượng có thể khiến người dân dễ dàng rơi vào bẫy “tín dụng đen” và dần bị cuốn vào vòng xoáy nợ nần mất khả năng chi trả. Một thủ đoạn tinh vi, biến tướng nguy hiểm của “tín dụng đen” là lập các hợp đồng “giả cách” với người vay tín chấp, thế chấp. Người vay cần vay số tiền lớn đến khi mất khả năng chi trả sẽ bị buộc chuyển quyền sở hữu tài sản đã thế chấp cho các đối tượng cho vay. Gắn liền với thủ đoạn này là thủ đoạn “mua bán nợ”, chủ nợ lập hợp đồng với công ty “mua bán nợ” (một hình thức biến tướng của công ty đòi nợ thuê) liên hệ người vay và sử dụng các thủ đoạn quấy rối, khủng bố để đòi nợ.
Theo Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh, qua thực tế từ các vụ triệt phá cho thấy, tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan “tín dụng đen” còn trở nên phức tạp hơn khi các đối tượng triệt để lợi dụng sự phát triển của công nghệ thông tin và mạng xã hội để tiếp cận và lôi kéo người vay. Việc quảng cáo các dịch vụ cho vay tiền nhanh, không cần thế chấp, thủ tục đơn giản tràn ngập trên các trang mạng xã hội, thu hút sự quan tâm của nhiều người dân đang gặp khó khăn tài chính. Khi người vay không thể trả nợ, các đối tượng sử dụng số điện thoại “rác” gọi điện đe dọa, rêu rao trên Facebook, khủng bố tinh thần, gây tâm lý hoang mang, lo sợ cho những người không liên quan như người thân, bạn bè, chủ doanh nghiệp.
Đại úy Trần Văn Thông, Phó Trưởng phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Bình Dương chia sẻ, quá trình điều tra, xử lý đối với tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan “tín dụng đen”, Công an tỉnh phối hợp liên ngành với Viện Kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân tỉnh cùng cấp có văn bản thống nhất liên ngành trong điều tra, truy tố, xét xử các vụ án cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự. Trong đó, thống nhất quan điểm xử lý, cách tính lãi suất, cách tính thu nhập bất chính. Bên cạnh đó, lực lượng công an chủ động phối hợp làm tốt công tác tuyên truyền về các chính sách tín dụng để giúp người dân hiểu và dễ dàng tiếp cận các chính sách tài chính, hỗ trợ vay vốn từ ngân hàng, tổ chức tài chính hợp pháp.
Theo Đại tá Trần Văn Chính, Phó Giám đốc Công an tỉnh Bình Dương, hệ lụy của “tín dụng đen” đã làm phát sinh nhiều loại tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật gây ảnh hưởng tình hình an ninh trật tự xã hội và đời sống người dân. Qua triển khai thực hiện Chỉ thị số 12 của Thủ tướng Chính phủ, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, nòng cốt là lực lượng công an đã mang lại nhiều hiệu quả tích cực.
Thời gian tới, Công an tỉnh sẽ chủ động đấu tranh, ngăn chặn, làm tan rã băng nhóm, tổ chức hoạt động “tín dụng đen”, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, xây dựng cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, khu dân cư bảo đảm an ninh, an toàn; khuyến cáo người dân không cầm cố tài sản với mục đích không rõ ràng; lợi dụng kinh doanh dịch vụ cầm đồ để vi phạm pháp luật..., qua đó góp phần xây dựng môi trường đầu tư thuận lợi, bảo đảm an ninh, an toàn cho người dân.
