Nâng cao năng lực quản trị quốc gia

Ngày 1/7/2026 đánh dấu tròn một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp.Đây là bước chuyển có ý nghĩa lịch sử trong tiến trình xây dựng bộ máy tinh gọn, hiện đại, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, hiện đại hóa quản trị quốc gia và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Tại Hội nghị toàn quốc sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp do Bộ Chính trị tổ chức ngày 1/7/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: “Chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả là hoàn toàn đúng đắn, cần thiết và có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển đất nước”.

Tuy nhiên, với dã tâm đen tối, các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị đang tăng cường thực hiện chiến dịch truyền thông hòng bóp méo những kết quả đã đạt được, đưa các thông tin sai sự thật để gieo rắc hoài nghi và kích động tâm lý bất mãn trong một bộ phận xã hội.

Thứ nhất, các đối tượng xuyên tạc bản chất cải cách, rêu rao rằng việc bỏ cấp trung gian, sắp xếp lại tổ chức chính quyền địa phương là thanh trừng nội bộ, tái cấu trúc ghế quyền lực, là cái cớ để loại bỏ những người không cùng vây cánh hoặc tập trung quyền lực tuyệt đối về Trung ương. Mục tiêu của luận điệu này là làm méo mó bản chất cải cách, phủ nhận nỗ lực xây dựng bộ máy liêm chính, minh bạch, gần dân và chịu trách nhiệm rõ hơn.

Thứ hai, chúng thổi phồng một số vướng mắc trong giai đoạn chuyển tiếp để quy kết mô hình mới làm nghẹt dòng chảy kinh tế, gây phiền hà cho dân, bịa đặt rằng càng cải cách càng tắc nghẽn... Thủ đoạn ở đây là biến hiện tượng thành bản chất, lấy cá biệt thay cho toàn cục, dùng vài trường hợp cá biệt để phủ nhận cả xu hướng tích cực.

Thứ ba, chúng kích động chủ nghĩa dân túy, gây tâm lý bất an trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức thuộc diện sắp xếp, điều chuyển hoặc dôi dư, cho rằng tinh gọn bộ máy là đẩy hàng vạn người vào mất việc, vi phạm quyền an sinh. Đây là mũi tấn công nguy hiểm vì khoét sâu vào tâm tư của những người trực tiếp chịu tác động bởi cải cách. Tuy nhiên cần phân biệt rạch ròi việc sắp xếp lại lao động công vụ để nâng cao chất lượng hoạt động của bộ máy không đồng nghĩa với bỏ rơi người lao động. Vấn đề đặt ra là tiếp tục hoàn thiện chính sách bố trí, đào tạo, sử dụng, hỗ trợ và bảo đảm quyền lợi chính đáng cho đội ngũ bị tác động; không thể để các luận điệu kích động lợi dụng khó khăn cá nhân để chống phá chủ trương chung.

Cần nhìn nhận, không cuộc cải cách lớn nào không phát sinh vướng mắc. Nhưng đó là khó khăn tất yếu của quá trình chuyển đổi, hoàn toàn không phải bằng chứng của thất bại. Việc lãnh đạo Đảng, Nhà nước thẳng thắn chỉ ra những điểm nghẽn, yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, phân cấp đi đôi với phân bổ nguồn lực, nâng cao chất lượng vận hành chính là biểu hiện của thái độ quản trị nghiêm túc, cầu thị, có trách nhiệm trước nhân dân.

Những kết quả đạt được sau một năm vận hành là câu trả lời thuyết phục nhất. Cả nước đã tiếp nhận hơn 42,5 triệu hồ sơ; tỷ lệ nộp trực tuyến đạt 91,74%; tỷ lệ giải quyết đúng hạn duy trì hơn 95%; hơn 16,5 triệu hồ sơ được số hóa, đạt gần 95%. Việc cắt giảm, đơn giản hóa 3.466 thủ tục hành chính và 1.754 điều kiện kinh doanh đã góp phần giảm 53% thời gian thực hiện, 54,6% chi phí tuân thủ. Mức độ hài lòng của người dân đạt 83,08%. Đáng chú ý, 89,09% số ý kiến ghi nhận cơ bản không còn tình trạng công chức sách nhiễu, gây phiền hà. Những dữ kiện ấy là thước đo cụ thể, minh bạch của một nền hành chính đang chuyển từ tư duy quản lý sang phục vụ.

Thực tiễn từ địa phương càng cho thấy kết quả tích cực của cải cách. Ở Thanh Hóa, số đơn vị hành chính cấp xã giảm từ 547 xã, phường, thị trấn xuống còn 166 xã, phường. Đây là địa phương có dân số lớn, diện tích rộng, địa bàn miền núi chiếm tỷ lệ cao, cho nên khối lượng công việc sau sắp xếp rất nặng. Tuy vậy, bộ máy cơ bản vận hành ổn định; các trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã tiếp nhận hơn 912.000 hồ sơ, tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt hơn 99%.

Ở Hà Nội, sau một năm triển khai, thành phố cơ bản ổn định tổ chức bộ máy, vận hành hiệu quả hệ thống chính trị và chính quyền các cấp, nhất là cấp xã, phường. Việc hình thành trung tâm phục vụ hành chính công theo hướng không phụ thuộc địa giới hành chính, bố trí lực lượng hỗ trợ người dân tại cơ sở, đẩy mạnh phân công, phân cấp và ứng dụng công nghệ đã giúp giảm đáng kể tình trạng hồ sơ phải đi qua nhiều nấc trung gian.

Tốc độ tăng trưởng GRDP của thành phố trong năm 2025, quý I và các tháng đầu năm 2026 tiếp tục duy trì tích cực, tạo nền tảng quan trọng để hoàn thành các mục tiêu tăng trưởng của năm. Kết quả này cho thấy việc phân công nhiệm vụ, phân cấp quản lý và phân bổ nguồn lực cho cấp cơ sở được thực hiện đúng hướng và hiệu quả.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, việc phân cấp, ủy quyền được triển khai mạnh mẽ. Trên cơ sở 1.065 nhiệm vụ được phân cấp tại 28 nghị định của Chính phủ, thành phố đã phân cấp, ủy quyền 900 nhiệm vụ của sở, ngành và 108 nhiệm vụ của Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố cho cấp xã. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt hơn 99,5%; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt hơn 88%; mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt hơn 96%; 100% số văn bản trao đổi dưới dạng điện tử.

Từ các thí dụ nêu trên cho thấy, tinh gọn bộ máy không làm hệ thống yếu đi nếu đi kèm phân quyền rõ, nguồn lực phù hợp, dữ liệu thông suốt và trách nhiệm được kiểm soát. Ngược lại, một bộ máy nhiều tầng nấc, chồng chéo thẩm quyền, phân tán trách nhiệm mới dễ phát sinh trì trệ, đùn đẩy, né tránh. Cần khẳng định, mô hình mới không làm thay đổi bản chất Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; càng không làm suy giảm dân chủ hay phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng như các luận điệu xuyên tạc cố tình rêu rao. Trái lại, tổ chức bộ máy tinh gọn hơn, trách nhiệm rõ hơn, phục vụ nhân dân tốt hơn chính là cách thực hiện đầy đủ hơn nguyên tắc quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân.

Một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp cho thấy cải cách tổ chức bộ máy là yêu cầu khách quan của phát triển. Những khó khăn hiện nay cần tiếp tục tháo gỡ bằng thể chế, nguồn lực, công nghệ và kỷ luật công vụ. Nhưng không thể vì những vướng mắc của giai đoạn chuyển tiếp mà phủ nhận thành quả đã được thực tiễn xác nhận.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ: “Cuộc cải cách tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị là công việc rất lớn, rất khó và phải được tiến hành kiên trì, bài bản, khoa học. Không thể nóng vội, chủ quan, song cũng không thể dừng lại hoặc chần chừ trước những bất cập được thực tiễn chỉ ra”. Đồng chí nhấn mạnh nhiệm vụ trong giai đoạn tới là “chuyển trọng tâm sang nâng cao chất lượng vận hành, năng lực phục vụ và năng lực kiến tạo phát triển của bộ máy mới”. Việc nhận thức đúng, hành động đồng bộ, kiên trì hoàn thiện mô hình mới chính là cách củng cố sự thống nhất trong Đảng, tăng cường đồng thuận xã hội để đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.