Kiểm toán Nhà nước kiến nghị xử lý hơn 37.300 tỷ đồng

Đồng chí Nguyễn Đức Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị.

Báo cáo của Kiểm toán Nhà nước cho thấy, năm 2025, hoạt động kiểm toán tiếp tục được đổi mới và đạt được nhiều kết quả nổi bật, góp phần quan trọng vào việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tiêu cực. Kế hoạch kiểm toán năm 2025 thực hiện 116 nhiệm vụ, giảm 5 nhiệm vụ so với năm 2024, tập trung kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách tại 34 bộ, cơ quan trung ương, đạt tỷ lệ 90% (37/41) số đầu mối; kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách địa phương tại 57 địa phương, đạt tỷ lệ 90% (57/63) số đầu mối; kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động đạt tỷ lệ 27% tổng số nhiệm vụ kiểm toán (31/116); tiếp tục tăng so với những năm trước, đáp ứng lộ trình thực hiện mục tiêu Chiến lược phát triển Kiểm toán Nhà nước đến năm 2030.

Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải nêu rõ: Năm 2025 mặc dù có nhiều khó khăn, thách thức, Kiểm toán Nhà nước đã có nhiều sáng tạo, linh hoạt, bám sát chỉ đạo của Trung ương, của Quốc hội, chiến lược phát triển Kiểm toán Nhà nước và tình hình thực tiễn để tổ chức triển khai hoạt động kiểm toán và các mặt công tác. Tiếp tục góp phần siết chặt kỷ cương, kỷ luật trong quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; cung cấp nhiều thông tin cho Quốc hội trong lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải nhấn mạnh 5 nhóm vấn đề nổi bật: Thứ nhất, năm 2025 Kiểm toán Nhà nước đã tổ chức thành công nhiều sự kiện quan trọng như: Đại hội Đảng bộ Kiểm toán Nhà nước lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2025-2030, đã ban hành 4 Nghị quyết chuyên đề toàn khóa, trong đó các chuyên đề đều gắn với việc thực hiện các chủ trương lớn của Đảng được ban hành trong thời gian qua.

Thứ hai, tập thể lãnh đạo Kiểm toán Nhà nước, Đảng ủy Kiểm toán Nhà nước đã có nhiều chỉ đạo, điều hành để thể chế hóa các nghị quyết của Đảng, nghị quyết của Quốc hội, chính sách pháp luật của Nhà nước vào hoạt động kiểm toán; hoạt động của Kiểm toán Nhà nước đúng định hướng, bám sát chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tiếp tục tạo chuyển biến tích cực trong hoạt động của Kiểm toán Nhà nước.

Năm 2025, Kiểm toán Nhà nước cơ bản hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ được đề ra trong nghị quyết đại hội nhiệm kỳ, kế hoạch, chương trình công tác năm; tiếp tục đẩy mạnh công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; hoàn thiện tổ chức bộ máy, sắp xếp biên chế gắn với cải cách hành chính và chuyển đổi số. Tiếp tục triển khai các nhiệm vụ, giải pháp trong công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; công tác cán bộ; công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng.

Thứ ba, đến nay Kiểm toán Nhà nước cơ bản đã hoàn thành nhiệm vụ kiểm toán năm; chất lượng kiểm toán tiếp tục được nâng lên. Kết quả kiểm toán đã kiến nghị xử lý 37.345 tỷ đồng và 125 triệu đô la Mỹ; kiến nghị sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ và ban hành mới 109 văn bản; cung cấp 624 hồ sơ, báo cáo kiểm toán và tài liệu liên quan cho các Cơ quan Cảnh sát Điều tra và chuyển 4 vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật để điều tra làm rõ; cung cấp danh sách 645 dự án chậm tiến độ, chậm đưa vào sử dụng, chậm triển khai, có khó khăn vướng mắc và 3 dự án có dấu hiệu lãng phí cho Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Đáng lưu ý, Kiểm toán Nhà nước đã hướng dẫn một số nội dung về kiểm toán thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công; triển khai thí điểm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoạt động kiểm toán nhằm từng bước thay đổi cách thức tổ chức kiểm toán trên môi trường số, bước đầu đã đem lại một số kết quả tích cực.

Kế hoạch kiểm toán và thực hiện kiểm toán đã sắp xếp lồng ghép hợp lý các đoàn kiểm toán, hạn chế tần suất kiểm toán tại các địa phương, tập trung kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách cấp tỉnh hoàn thành trước 30/6, tạo điều kiện cho các đơn vị được kiểm toán hoàn thành nhiệm vụ sắp xếp tinh gọn bộ máy và tổ chức thành công Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Công tác công khai kết quả kiểm toán và kết quả thực hiện kiến nghị kiểm toán được Kiểm toán Nhà nước thực hiện theo quy định; tỷ lệ thực hiện kiến nghị kiểm toán có nhiều chuyển biến tích cực, tính đến 30/11, tổng số kiến nghị xử lý tài chính, kiến nghị khác đã thực hiện đạt 82,9%.

Thứ tư, Kiểm toán Nhà nước đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng trong thực thi nhiệm vụ; đóng góp ý kiến và cử lãnh đạo tham gia vào các đoàn giám sát của Quốc hội, của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; tham gia một số Ban Chỉ đạo, tổ công tác của Chính phủ; cung cấp nhiều báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán cho hoạt động giám sát và nhiều báo cáo tham gia ý kiến về các dự án luật, chủ trương đầu tư các chương trình, dự án, dự thảo nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Qua đó đã đóng góp quan trọng vào những thành công của Quốc hội trong năm 2025 và cả nhiệm kỳ vừa qua.

Thứ năm, công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, văn bản quản lý cũng đã được Kiểm toán Nhà nước quan tâm thực hiện; đồng thời Kiểm toán Nhà nước đã rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định, quy trình để phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và các quy định pháp luật mới. Bên cạnh đó, Kiểm toán Nhà nước đã thực hiện sắp xếp tinh gọn bộ máy, phân giao đối tượng, địa bàn kiểm toán và sắp xếp nguồn nhân sự hợp lý, phù hợp với Quy định 131 của Trung ương.

Với kết quả nổi bật nêu trên cùng nhiều kết quả tích cực trong các mặt công tác khác, Kiểm toán Nhà nước ngày càng khẳng định vị thế của mình, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân. Báo cáo kiểm toán trở thành nguồn cung cấp thông tin tin cậy cho Đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân phân tích, đánh giá tình hình kinh tế-xã hội, trong xây dựng chính sách và trong hoạt động giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.

Năm 2026 là năm đầu tiên toàn Đảng, toàn dân và toàn quân triển khai thực hiện nghị quyết Đại hội XIV của Đảng với nhiều kỳ vọng mới, khí thế mới, nhiệm vụ đặt ra đối với Kiểm toán Nhà nước là hết sức nặng nề, đầy thách thức. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đề nghị Đảng ủy, lãnh đạo Kiểm toán Nhà nước và toàn thể cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động của Kiểm toán Nhà nước tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, chủ động, sáng tạo, giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương để hoàn thành toàn diện kế hoạch công tác đề ra.

Phó Chủ tịch Quốc hội đặc biệt lưu ý yêu cầu khắc phục những hạn chế, khó khăn, thách thức đã được chỉ ra trong báo cáo tổng kết về thu thập thông tin xây dựng Kế hoạch kiểm toán năm; việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động kiểm toán; công tác thẩm định, phát hành kế hoạch, báo cáo kiểm toán; cơ sở vật chất, kinh phí đầu tư cho Kiểm toán Nhà nước; giải quyết các văn bản khiếu nại, kiến nghị và vướng mắc về kết quả kiểm toán...

Tán thành với phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp Kiểm toán Nhà nước đã đặt ra, nhưng trước những thay đổi của đất nước, để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải cũng đề nghị Kiểm toán Nhà nước tập trung triển khai một số nội dung trọng tâm sau:

Thứ nhất, tiếp tục bám sát chủ trương của Đảng, Nhà nước, Nghị quyết của Quốc hội, Chiến lược phát triển Kiểm toán Nhà nước, các chỉ tiêu cụ thể tại Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV nhiệm kỳ 2026-2031, Nghị quyết của Đảng ủy Quốc hội lần thứ I nhiệm kỳ 2025-2030 để thực hiện nhiệm vụ năm 2026 bảo đảm tiến độ, chất lượng và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí hiệu quả.

Thứ hai, tiếp tục thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ; bám sát các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra trong nghị quyết đại hội Đảng bộ Kiểm toán Nhà nước để thực hiện nhiệm vụ; dự phòng cho các nhiệm vụ phát sinh, đột xuất được cấp có thẩm quyền giao. Tiếp tục thực hiện tốt công tác xây dựng Đảng; xây dựng tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả gắn với cải cách hành chính và chuyển đổi số; nâng cao năng lực, trách nhiệm của tập thể lãnh đạo, quản lý; trách nhiệm nêu gương.

Làm tốt công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; tăng cường giáo dục về đạo đức, văn hóa, ứng xử, trách nhiệm và lòng tự tôn nghề nghiệp cho đội ngũ kiểm toán viên, thực hiện nghiêm Quy định số 131 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật Đảng và trong hoạt động thanh tra, kiểm toán; kiểm soát chặt chẽ quyền lực trong hoạt động của ngành.

Thứ ba, tiếp tục đổi mới phương thức kiểm toán; tập trung nâng cao chất lượng kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách bộ, ngành, địa phương, thực hiện kiểm toán 100% báo cáo quyết toán ngân sách bộ, ngành, địa phương bảo đảm chất lượng, tiến độ, thực hiện việc rút ngắn thời gian tổng hợp quyết toán ngân sách nhà nước xuống còn 1 năm để phục vụ kịp thời công tác xây dựng dự toán ngân sách hằng năm. Tiếp tục nâng cao chất lượng ý kiến về dự toán, quyết toán ngân sách Nhà nước. Xây dựng phương án tổ chức kiểm toán, theo dõi, đôn đốc kiến nghị kiểm toán chặt chẽ, khoa học, hiệu quả để phù hợp với mô hình chính quyền hiện nay (sáp nhập bộ, tỉnh; sắp xếp lại xã, phường, kết thúc hoạt động của cấp huyện). Đẩy mạnh hơn nữa ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số vào hoạt động kiểm toán.

Tập trung kiểm toán việc tổ chức thực hiện pháp luật và kiến nghị hoàn thiện hệ thống pháp luật, đặc biệt là các nội dung liên quan đến các cơ chế đặc thù, phân cấp, phân quyền trong phân bổ, sử dụng nguồn lực và thực hiện các dự án, công trình trọng điểm; việc quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công khi thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy; việc phân bổ, quản lý, sử dụng nguồn lực để thực hiện các đột phá, cách mạng theo các nghị quyết của Trung ương.

Tăng cường kiểm toán đánh giá cơ chế, chính sách của Nhà nước, đặc biệt các chính sách có ảnh hưởng rộng, lớn đến đời sống kinh tế-xã hội. Tập trung kiểm toán để đánh giá đúng thực trạng bội chi, nợ công, rủi ro về cân đối ngân sách và kiến nghị các giải pháp bảo đảm an ninh tài chính, ngân sách quốc gia.

Thứ tư, tiếp tục nâng cao vị thế, hình ảnh cơ quan Kiểm toán Nhà nước nói riêng và đất nước Việt Nam nói chung trên trường quốc tế. Tăng cường năng lực chuyên môn đối ngoại, kiến thức và kinh nghiệm kiểm toán nhất là các lĩnh vực kiểm toán mới nhằm nâng cao chất lượng kiểm toán; có chính sách tuyển dụng, đãi ngộ để thu hút, giữ chân nhân tài trong điều kiện môi trường làm việc đặc thù của Kiểm toán Nhà nước.

Thứ năm, nghiên cứu sửa đổi Luật Kiểm toán Nhà nước để hoàn thiện hành lang pháp lý và có cơ chế, điều kiện bảo đảm cho hoạt động kiểm toán phù hợp với tình hình mới.

Phát biểu tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Phó Chủ tịch Quốc hội tại Hội nghị, Tổng Kiểm toán Nhà nước Ngô Văn Tuấn cũng nhấn mạnh thêm 7 nhiệm vụ:

Một là hoàn thiện thể chế cho hoạt động Kiểm toán Nhà nước, bám sát tinh thần các nghị quyết của Đảng. Trong đó, nhiệm vụ quan trọng là sửa Luật Kiểm toán Nhà nước và xây dựng Chiến lược phát triển Kiểm toán Nhà nước đến năm 2040, tầm nhìn 2045.

Hai là tổ chức triển khai hiệu quả kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng; đặc biệt quan tâm đến việc đánh giá cập nhật kiến thức chuyên môn nghiệp vụ trong hoạt động kiểm toán.

Ba là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kiểm toán, đặc biệt đẩy nhanh việc xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ hoạt động kiểm toán.

Bốn là hoàn thành kế hoạch kiểm toán với yêu cầu, chất lượng cao nhất. Trong quá trình triển khai nhiệm vụ, lưu ý thực hiện nghiêm Quy định số 131-QĐ/TW ngày 27/10/2023 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật Đảng và trong hoạt động thanh tra, kiểm toán.

Năm là chú trọng học hỏi những bài học hay, những kinh nghiệm quý của các cơ quan kiểm toán tối cao trên thế giới; nâng cao vai trò, vị thế của Kiểm toán Nhà nước Việt Nam trong khu vực và trên thế giới.

Sáu là hoàn thiện cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của ngành, đặc biệt là sửa chữa, xây dựng mới nhà lưu trú cho cán bộ thuộc diện điều động, luân chuyển.

Bảy là, tổ chức thực hiện tốt các hoạt động đảng, đoàn thể.

Tại Hội nghị, đồng chí Nguyễn Đức Hải trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhì cho Vụ Tổng hợp và trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba cho Kiểm toán Nhà nước khu vực XII đã có thành tích xuất sắc trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực giai đoạn 2021-2025.

Tổng Kiểm toán Nhà nước Ngô Văn Tuấn tặng “Cờ thi đua của Kiểm toán Nhà nước” cho 8 tập thể cấp Vụ và tặng Bằng khen, Cúp vàng cho 6 cuộc kiểm toán đạt chất lượng vàng năm 2025.

Ngoài ra, nhiều tập thể, cá nhân của Kiểm toán Nhà nước đã được trao tặng các danh hiệu thi đua nhằm ghi nhận những nỗ lực, cố gắng và thành tích xuất sắc đạt được trong năm 2025.